آیین نامه مالی شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران

‌آیین‌نامه مالی شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران 1369.06.11 - .110078ت316ه - 1369.08.24 - 646 &‌بودجه &‌شرکت سهامی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران ‌هیأت وزیران در جلسه مورخ 1369.6.11 بنا به پیشنهاد مجمع عمومی شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و به استناد بند (8) ماده (‌ماده قانون اساسنامه‌شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران (‌سهامی خاص) مصوب 1366، آیین‌نامه ملی شرکت مزبور را به شرح زیر تصویب نمود:
[z]"‌آیین‌نامه مالی شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران." ‌فصل اول - کلیات -------------------------------------------------------- ‌ماده 1 - شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران که منبعد اختصاراً شرکت نامیده می‌شود دارای استقلال مالی می‌باشد و موظف است کلیه عملیات مای خود را‌بر اساس اساسنامه شرکت و مفاد این آیین‌نامه انجام دهد.
‌ماده 2 - سال مالی شرکت از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پایان می‌یابد، به استثنای سال اول که شروع آن از تاریخ اجرای‌اساسنامه شرکت، خواهد بود.
‌ماده 3 - دریافتهای شرکت شامل وجوهی است که تحت عنوان درآمد و سایر منابع تأمین اعتبار، هدایا و کمک‌ها و سپرده‌های مربوط به ارائه خدمات، فروش و‌قراردادها یا عناوین مشابه با رعایت مقررات مربوط عاید شرکت می‌گردد و می‌بایستی به حسابهای بانکی مربوط واریز شوند.
‌تبصره - هر گونه دخل و تصرف غیر مجاز در وجوه سپرده یا وجه ضمان و مانند آنها و همچنین اسناد و اوراق بهادار شرکت ممنوع است و متخلفان به عنوان‌تصرف غیر قانونی در اموال عمومی تحت پیگرد قرار خواهند گرفت.
‌ماده 4 - کلیه اسناد و اوراق مالی و تعهدآور و همچنین قراردادهای شرکت بر اساس قوانین و مقررات مربوط با امضای مشترک مدیر عامل و یکی از اعضای‌هیأت مدیره شرکت با نمایندگان منتخب آنها، معتبر خواهد بود.
‌ماده 5 - حسابهای بانکی شرکت در مرکز و شعب بر حسب مورد نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و یا سایر بانکها بر اساس ضوابط مربوط، توسط مدیر‌امور مالی شرکت که وظائف ذیحساب را نیز عهده‌دار است افتتاح می‌گردد.
‌ماده 6 - برداشت از حسابهای بانکی شرکت در مرکز با دو امضای مشترک و به شرح زیر خواهد بود:
1 - مدیر عامل یا یک از اعضای هیأت مدیره شرکت.
2 - مدیر امور مالی و ذیحساب شرکت یا مقام مجاز از طرف وی.
‌ماده 7 - برداشت از حسابهای بانکی شرکت در شعب مرکز و خارج از مرکز با دو امضای مشترک و به شرح زیر ؟؟ بود:
1 - مدیر واحد یا نماینده منتخب وی.
2 - رییس امور مالی واحد یا نماینده وی.
‌ماده 8 - برداشت از حسابهای بانکی مربوط به تنخواه‌گردان و حسابهای موقت، با امضای مشترک مدیر واحد یا مجری طرح و نماینده مدیر امور ملای خواهد‌بود:
‌ماده 9 - شرکت می‌تواند با توجه به مقررات حمل و نقل بین‌المللی جهت تسهیل در تسویه حسابهای حمل و نقل بین‌المللی، با رعایت مقررات مربوط و کسب‌نظر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران حساب ارزی مستقل در خارج از کشور افتتاح نماید و یا از تسهیلات حساب مشترک تهاتری با سایر راه‌آهنها از طریق‌الحاق به اطاق تهاتر، با رعایت ضوابط مربوط استفاده نماید.
‌ماده 10 - هر ارزیابی وجوه حال از درآمد خدمات حمل و نقل بین‌المللی بار و مسافر مربوط به مسیر راه‌آهنهای خرج که توسط شرکت دریافت می‌گردد به‌حساب بانکی مستقل تحت عنوان حساب وجوه سهم راه‌آهنهای خارج واریز می‌شود.
‌برداشت از این حساب جهت پایاپای و واریز به حساب درآمد شرکت یا تبدیل حواله به حساب راه‌آهن ذینفع با امضاهای مجاز شرکت برابر ماده (6) این آیین‌نامه‌صورت خواهد گرفت.
‌فصل دوم - بودجه -------------------------------------------------------- ‌ماده 11 - بودجه شرکت برنامه مالی شرکت است که برای یک سال مالی تهیه می‌گردد و حاوی پیش‌بینی درآمدهای حاصل از فعالیت حمل و نقل (‌بار و مسافر)‌و سیار خدمات شرکت و منابع تأمین اعتبار و برآورد هزینه‌ها برای انجام عملیات، فعالیتها و اجرای طرح‌هایی است که در برنامه شرکت بر اساس مفاد اساسنامه‌پیش‌بینی شده است و نیل به اهداف شرکت را ظرف سال مالی امکان‌پذیر می‌سازد.
‌ماده 12 - هزینه‌های شرکت تحت عناوین هزینه جاری و هزینه طرح‌های عمرانی (‌سرمایه‌گذاری ثابت) در بودجه شرکت برآورد و تأمین اعتبار می‌گردند.
‌ماده 13 - هزینه‌های جاری شرکت مشتمل است بر هزینه‌های بهره‌برداری (‌شامل هزینه‌های جری و عملیاتی شرکت از قبل حقوق، دستمزد و مزایای کارکنان و‌هزینه نگهداری ساختمان، تأسیسات ماشین‌آلات و نظایر آن) و هزینه‌های سرمایه‌ای (‌شامل هزینه‌های بازسازی، جایگزینی و توسع دارایی‌های ثابت که از محل‌ذخیره استهلاک دارایی‌ها و سایر منابع تأمین اعتبار، اعتبار آنها تأمین می‌شود.) ‌ماده 14 - هزینه‌ها طرح‌های عمرانی (‌سرمایه‌گذاری ثابت9 شامل هزینه‌های ایجاد، تجهیز و توسعه تأسیسات و ساختمانها و شبکه حمل و نقل موجود می‌باشد‌که از محل اعتبارات مربوط تأمین اعتبار می‌شوند.
‌ماده 15 - بودجه شرکت به صورت سالیانه تنظیم می‌گردد و در صورت ضرورت شرکت می‌تواند برای آن قسمت از هزینه‌های جاری مستمر یا پروژه‌هایی که‌نوعاً انجام آن بیش از یک سال مالی طول می‌انجامد، بودجه برنامه‌ای تنظیم نماید و اعتبارات لازم را در بودجه سالانه خود جهت پرداخت این قبیل تعهدات‌مقدم بر سایر اعتبارات منظور نماید.
‌ماده 16 - به منظور پرداخت تعهدات و دیون و بدهی‌های پیش‌بینی نشده سنوات قبل، همه ساله اعتباری در بودجه سالانه شرکت منظور خواهد شد.
‌ماده 17 - به منظور تأمین کسری هزینه‌های بازسازی و جایگزینی دارایی‌های ثابت نسبت به ذخیره استهلاک داراییها، همه ساله اعتباری تحت عنوان ذخیره‌تجدید داراییهای ثابت در بودجه سالانه شرکت پیش‌بینی خواهد شد.
‌ماده 18 - مدیر عامل شرکت موظف است بودجه هر سال شرکت را بر اساس برنامه‌ها و سیاستهای کلی و با رعایت ضوابط مربوط حداکثر تا پایان مهر ماه سال‌قبل تهیه و پس از تصویب مراجع ذیصلاح و قبل از پایان سال مالی به واحدهای ذیربط شرکت ابلاغ نماید.
‌تبصره 1 - هزینه‌های جاری شرکت بر اساس پیش‌بینی درآمدهای شرکت و سایر منابع تأمین اعتبار، در بودجه سالانه برآورد می‌گردد.
‌تبصره 2 - مدیر عامل شرکت موظف است بودجه مصوب هیأت مدیره شرکت را قبل از تصویب مجمع عمومی جهت اظهار نظر مشورتی به سازمان برنامه و‌بودجه ارسال نماید. چنانچه سازمان مذکور ظرف یک ماه از تاریخ ارسال بودجه، نظر خود را اعلام ننماید این امر مانع از تصویب بودجه در مجمع عمومی‌شرکت نخواهد بود.
‌تبصره 3 - تخصیص اعتبارات منظور شده در بودجه شرکت با توجه به نیازهای مالی واحدها و در حدود درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار وصول شده، انجام‌خواهد شد.
‌ماده 19 - ضوابط اجرایی بودجه هر سال شرکت بر اساس سیاستهای کلی پس از تصویب هیأت مدیره شرکت، ابلاغ می‌گردد.
‌ماده 20 - هرگاه در جریان سال مالی اصلاح بودجه مصوب ضرورت داشته باشد، بودجه اصلاحی در حد درآمد وصولی تهیه می‌گردد و به تصویب مجمع‌عمومی خواهد رسید.
‌ماده 21 - افزایش یا کاهش اعتبار هر یک از برنامه‌ها و مواد هزینه منظور شده در بودجه شرکت مشروط بر آن که در جمع اعتبارات مصوب تغییری حاصل نشود‌به شرح زیر مجاز خواهد بود:
1 - تا میزان ده درصد اعتبار مصوب فقط برای یک بار در سال با تصویب مدیر عامل شرکت.
2 - مازاد بر ده درصد و تا میزان (25%) اعتبار مصوب فقط برای یک بار در سال با تصویب هیأت مدیره شرکت.
‌تبصره - انتقال اعتبارات هزینه‌های سرمایه‌گذاری به اعتبارات هزینه‌های بهره‌برداری مجاز نمی‌باشد.
‌ماده 22 - در صورت عدم تصویب بودجه در موعد مقرر به منظور جلوگیری از وقفه در انجام امور شرکت و تا تصویب بودجه، مجوز خرج بر مبنای ((2).(1))‌بودجه مصوب سال قبل با تصویب هیأت مدیره صادر خواهد شد.
‌ماده 23 - پیش‌بینی، تنظیم و تجزیه و تحلیل کلی بودجه هر واحد شرکت بر عهده آن واحد می‌باشد و اعمال نظارت و کنترل بر اجرای بودجه از نظر انطباق با‌قوانین و مقررات مربوط، بر عهده امور مالی شرکت خواهد بود.
‌ماده 24 - اعتبار ارزی مورد نیاز شرکت همه ساله در بودجه شرکت پیش‌بینی و همراه بودجه به مراجع ذیصلاح جهت تخصیص اعلام می‌گردد.
‌فصل سوم - درآمد و سایر منابع تأمین اعتبار -------------------------------------------------------- ‌ماده 25 - درآمد شرکت بهای خدمات ارائه شده توسط شرکت است که از طرق زیر عاید شرکت می‌گردد:
1 - درآمد حاصل از حمل و نقل بار و مسافر.
2 - درآمد حاصل از ارائه خدمات جنبی در ارتباط با حمل و نقل.
3 - درآمد حاصل از ارائه سایر خدمات.
4 - درآمد متفرقه.
‌تبصره - مبنای وصول درآمد شرکت تعرفه مصوب شرکت و تغییرات بعدی آن و سایر مقررات مربوط، می‌باشد.
‌ماده 26 - وصول درآمد ناشی از اشتباه محاسبه تا زمان استرداد در حساب درآمد سال مالی مورد عمل، منعکس خواهد شد.
‌ماده 27 - سایر منابع تأمین اعتبار، شامل وجوه یاست که طبق مقررات مربوط به یکی از طرق زیر عاید شرکت می‌گردد:
1 - وجوه حاصل از فروش دارایی‌ها.
2 - سود حاصل از سرمایه‌گذاریها.
3 - استفاده از ذخایر شرکت.
4 - استفاده از سرمایه در گردش (‌مازاد داراییهای جاری بر بدهی‌های جاری شرکت.
5 - کمکهای بلاعوض دولت به منظور جبران کسری اعتبارات شرکت.
6 - تحصیل وام و استفاده از تسهیلات سیستم بانکی.
‌فصل چهارم - هزینه -------------------------------------------------------- ‌ماده 28 - هزینه، عبارت است از پرداختهایی که به طور قطعی به ذینفع در قبال تعهد، یا تحت عنوان کمک و یا عناوین مشابه که در بودجه شرکت منظور شده‌است با رعایت قوانین و مقررات مربوط صورت می‌گیرد.
‌تبصره - پرداخت هر گونه وجهی منوط به پیش‌بینی اعتبار لازم در بودجه شرکت می‌باشد.
‌ماده 29 - مواد هزینه، طبقه‌بندی انواع هزینه‌ها در بودجه شرکت یا قسمتی از فعالیتهای شرکت، می‌باشد.
‌ماده 30 - اعتبار، عبارت است از مبلغی که برای مصرف یا مصارف معین و به منظور نیل به اهداف و اجرای برنامه‌های شرکت در قالب بودجه سالیانه به‌تصویب مجمع عمومی می‌رسد.
‌ماده 31 - تشخیص، عبارت است از تعیین و انتخاب کالا و خدمات و سایر پرداختهایی که تحصیل یا انجام آنها برای نیل به اهداف و اجرای برنامه‌های شرکت‌ضروری باشد.
‌ماده 32 - تأمین اعتبار، عبارت است از اختصاص دادن تمام یا قیمتی از اعتبار مصوب برای هزینه معین.
‌ماده 33 - تعهد، عبارت است از الزاماتی بر ذمه شرکت ناشی از:
1 - تحویل کالا یا انجام خدمت.
2 - اجرای قراردادهایی که با رعایت قوانین و مقررات منعقد شده باشد.
3 - احکام صادره از مراجع قانون و صلاحیت‌دار.
4 - پیوستن به قراردادهای بین‌المللی و عضویت در سازمان یا مجامع بین‌المللی بر طبق مقررات مربوط.
5 - خسارات وارده به محمولات و صدمات وارده به مسافرین، با رعایت مقررات مربوط.
‌ماده 34 - تسجیل، عبارت است از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت شرکت به موجب اسناد و مدارک مثبته.
‌ماده 35 - حواله (‌دستور پرداخت)، اجازه‌ای است که به وسیله مدیر عامل یا مقامات مجاز از طرف وی برای پرداخت تعهدات و بدهی‌های قابل تأدیه از محل‌اعتبارات مربوط، عهده مدیر امور مالی و ذیحساب شرکت یا مقام مجاز از طرف وی در وجه ذینفع صادر می‌گردد.
‌ماده 36 - دیون، عبارت است از بدهی‌های قابل پرداخت سنوات گذشته که در بودجه سال مربوط اعتباری برای آنها منظور نشده است و با مازاد بر اعتبارات‌مصوب و خارج از اختیار شرکت و به یکی از طرق زیر ایجاد شده باشد:
1 - احکام قطعی صادره از طرف مراجع صلاحیت‌دار.
2 - بدهی به وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکتهای دولتی نشای از خدمات انجام شده توسط آنها 3 - سایر بدهی‌هایی که خارج از اختیار شرکت ایجاد شده باشد.
‌ماده 37 - پرداخت هزینه‌ها به ترتیب پس از طی مراحل تشخیص، تأمین اعتبار، تعهد، تسجیل و حواله با رعایت مقررات مربوط به عمل خواهد آمد.
‌ماده 38 - اختیار و مسئولیت تشخیص و انجام تعهد و تسجیل و حواله به عهده مدیر عامل شرکت با مقامات مجاز از طرف وی و مسئولیت تأمین اعتبار و‌تطبیق پرداخت با قوانین و مقررات مربوط (‌نظارت مالی) به عهده مدیر امور مالی و ذیحساب شرکت می‌باشد.
‌تبصره - اختیارات و مسئولیتهای این ماده حسب مورد از طرف مقامات فوق به سایر مقامات شرکت قابل تفویض خواهد بود، یک در هیچ مورد تفویض اختیار و‌مسئولیت، سلب اختیار و مسئولیت از تفویض‌کننده نخواهد کرد.
‌ماده 39 - درخواست وجه، سند است که مدیر امور مالی و ذیحساب شرکت برای دریافت وجه از محل اعتبارات شرکت به صورت کلی یا حسب مورد به‌منظور پرداخت واله‌های صادر شده، عهده خزانه صادر می‌نماید.
‌ماده 40 - علی‌الحساب و عبارت است از پرداختی که به منظور ادای قسمتی از تعهد با رعایت قوانین و مقررات مربوط، صورت می‌گیرد.
‌ماده 41 - پیش‌پرداخت، عبارت است از پرداختی که از محل اعتبارات مصوب مربوط و طبق احکام و مقررات و قراردادها، قبل از انجام تعهد صورت می‌گیرد.
‌ماده 42 - سرمایه در گردش نقدی عبارت است از وجهی که از محل وجوه شرکت بر اساس گردش اسناد هزینه نقدی واحدها بر حسب مورد به طور ثابت با‌تأیید مدیر عامل یا مقامات مجاز از طرف وی برای انجام هزینه‌های جاری در اختیار واحدهای مذکور قرار می‌گیرد.
‌تبصره - امور مالی مکلف است سرمایه در گردش موضوع این ماده را به طور مستمر بررسی و حداقل سالی یک بار آن را تعدیل نماید.
‌ماده 43 - تنخواه‌گردان پرداخت، عبارت است از وجهی که از محل وجوه شرکت از طرف مدیر امور مالی و ذیحساب یا نماینده وی با تأیید مدیر عامل یا‌مقامات مجاز از طرف وی برای انجام برخی از هزینه‌ها در اختیار واحدهای کارپردازان (‌مأموران خرید) شرکت و یا مأمورانی که مجاز به دریافت تنخواه‌گردان‌می‌باشند قرار می‌گیرد تا به تدریج که هزینه‌های مربوط انجام می‌شود اسناد هزینه را به صورت هفتگی تحویل و مجدداً وجه دریافت دارند.
‌تبصره 1 - کلیه مأموران موضوع این ماده موظفند تنخواه‌گردان خود را حداکثر قبل از پایان سال مالی شرکت، به حساب بانکی مربوط واریز نمایند.
‌تبصره 2 - دستورالعمل نحوه واگذاری و واریز تنخواه‌گردان پرداخت و نوع هزینه‌هایی که می‌توان از محل آن انجام داد توسط امور مالی تهیه و پس از تأیید‌هیأت مدیره شرکت، به مور اجرا گذارده می‌شود.
‌ماده 44 - کلیه واحدهایی که تنخواه‌گردان در اختیار دارند موظفند موجودی حساب بانکی تنخواه‌گردان را به همراه تأییدیه بانک حداکثر تا پانزدهم فروردین ماه‌سال بعد به امور مالی، اعلام دارند.
‌ماده 45 - اعتبارات منظور در بودجه هر سال شرکت تا آخر اسفند همان سال قابل تعهد و پرداخت است و برای آن مبلغ از هزینه‌هایی که تا پایان سال مالی تعهد‌یا انجام شده ولی پرداخت نگردیده‌اند ذخیره مناسب در حسابها منظور می‌گردد. این هزینه‌ها در سال مالی بعد از محل ذخیره‌های در نظر گرفته شده پرداخت و‌مابه‌التفاوت در حساب سود و زیان سال مورد عمل منظور می‌گردد.
‌ماده 46 - چنانچه در ارتباط با حوادث و سوانح ناگهانی، لازم باشد پرداخت ضروری انجام پذیرد که در بودجه شرکت پیش‌بینی نشده است پرداخت‌های مذکور‌با موافقت مدیر عالم شرکت به عمل می‌آید مشروط بر آن که در ضمن سال مالی از محل صرفه‌جویی، جابجایی اعتبار و یا منظور نمودن در بودجه اصلاحی‌سالیانه، برای اینگونه پرداختها تأمین اعتبار گردد.
‌ماده 47 - حد نصاب پرداخت هزینه‌های تعمیر و تجدید داراییهای ثابت اعم از منقول و غیره منقول از محل اعتبارات مربوط به هزینه‌های بهره‌برداری یا‌سرمایه‌ای با تأیید هیأت مدیره در قالب دستورالعمل اجرای بودجه سالیانه شرکت، تعیین و ابلاغ خواهد شد.
‌ماده 48 - به منظور تطبیق پرداختها با قوانین و مقررات مربوط و ایجاد وحدت رویه در مورد اعمال نظارت، قبل از انجام هزینه کلیه اسناد پرداخت تنظیم شده‌رسیدگی می‌گردد و سپس در مورد پرداخت آنها طبق مقررات مربوط اقدام خواهد شد.
‌ماده 49 - کلیه پرداختهای شرکت و واحدهای تابعه بایستی از طریق حسابهای بانکی و به وسیله چک صورت پذیرد.
‌تبصره 1 - در موادی که پرداخت از طریق بانک امکان‌پذیر نباشد پرداخت به صورت نقدی، پس از اجرای هویت گیرنده وجه، صورت می‌پذیرد.
‌تبصره 2 - گواهی بانک دایر بر واریز وجه به حساب ذینفع، رسید چک و امضا یا اثر انگشت گیرنده وجه، پرداخت محسوب می‌گیرد.
‌فصل پنجم - طبقه‌بندی، نگهداری و بستن حسابها -------------------------------------------------------- ‌ماده 50 - طبقه‌بندی و نحوه نگهداری حسابها در دفاتر مالی شرکت بر اساس اصول حسابداری بازرگانی و طبق دستورالعملی خواهد بود که پس از تصویب‌هیأت مدیره، به مورد اجرا گذارده خواهد شد.
‌ماده 51 - فرم اسناد مورد استفاده و نحوه تنظیم آنها و مدارک و مستندات مورد پذیرش برای ثبت عملیات مالی، بر اساس دستورالعملی خواهد بود که توسط‌امور مالی تهیه و پس از تصویب هیأت مدیره، به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.
‌تبصره - روشهای اجرایی وصول درآمد با رعایت مفاد تعرفه مصوب و ضوابط مربوط به شرح دستورالعملی خواهد بود که توسط امور مالی تهیه و به تصویب‌هیأت مدیره اسناد مالی را با نسخ دیگر و یا فتوکپی تأیید شده به حساب منظور می‌نماید.
‌تبصره 2 - چنانچه امکان تهیه نسخ دیگر یا فتوکپی مدارک مفقود شده وجود نداشته باشد امور ملای پس از حصول اطمینان، مراتب را با ارائه دلائل توجیهی به‌مدیر عالم شرکت جهت طرح در هیأت مدیره و کسب مجوز لازم، گزارش خواهد نمود.
‌تبصره 3 - مدارک منضم به اسناد درآمد حمل و نقل داخلی و بین‌المللی تابع تعرفه مصوب و مقررات حمل و نقل بین‌المللی و ضوابط مربوط خواهد بود.
‌ماده 54 - ذیحساب طرح‌های عمرانی موظف است اطلاعات عملیات مالی هر ماه را بر اساس دستورالعملی که به تصویب هیأت مدیره شرکت خواهد رسید‌حداکثر تا پایان ماه بعد، به امور مالی شرکت تحویل نماید.
‌ماده 55 - به منظور افزایش بنیه مالی شرکت هر ساله معادل (10%) از سود ویژه شرکت به عنوان اندوخته قانونی موضوع می‌گردد و تا زمانی که اندوخته مذکور‌معادل سرمایه ثبت شده شرکت شود، این روند ادامه می‌یابد.
‌ماده 56 - به منظور جبران هزینه‌های ناشی از استهلاک داراییهای ثابت اعم از منقول و غیر منقول همه ساله ذخیره‌ای تحت عنوان ذخیره استهلاک داراییهای‌ثابت بر اساس قیمت تمام شده آنها محاسبه و در حسابهای شرکت منظور خواهد شد. نحوه و روش محاسبه استهلاک با توجه به نرخ‌های متداول بر اساس‌آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب هیأت مدیره شرکت می‌رسد.
‌تبصره - استهلاک داراییهای ثابت شرکت تا زمان انجام ارزیابی موضوع تبصره ماده (4) اساسنامه شرکت، بر مبنای قیمت ثبت شده در دفاتر محاسبه خواهد شد.
‌ماده 57 - چنانچه یک یا چند قلم از داراییهای ثابت شرکت اعم از منقول و غیر منقول بر اثر حوادث و قبل از پایان عمر مفید از بین برود مابه‌التفاوت ارزش ثبت‌شده دارایی پس از وضع میزان ذخیره استهلاک محاسبه شده تا آن تاریخ و ارزش اسقاط به حساب سود و زیان منظور خواهد شد.
‌تبصره - در صورتی که هر یک دارایی‌های ثابت شرکت در پایان یا پس از عمر مفید غیر قابل استفاده گردند یا در هر زمان از تملک شرکت خارج شوند، نحوه‌احتساب آن بر اساس اصول پذیرفته شده حسابداری و با رعایت مقررات عمومی مربوط خواهد بود.
‌ماده 58 - به منظور جبران عدم وصول مطالبات شرکت، همه ساله بر اساس میزان و روند وصول مطالبات مبلغی به عنوان ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول و‌لاوصول، در نظر گرفته خواهد شد و با رعایت مفاد اساسنامه شرکت به حسابهای مربوط منظور می‌گردد.
‌ماده 59 - امور مالی موظف است ترازنامه و حساب سود و زیان شرکت شامل عملیات جای و سرمایه‌گذاری ثابت هر سال مالی را حداکثر تا پایان روز سی و‌یکم اردیبهشت ماه سال بعد جهت طرح در هیأت مدیره، تهیه و ارائه نماید.
‌تبصره - ترازنامه و حساب سود و زیان هر سال شرکت پس از تصویب هیأت مدیره حداکثر تا شانزدهم خرداد ماه سال بعد به انضمام گزارش هیأت مدیره، جهت‌رسیدگی در اختیار بازرس (‌حسابرس) شرکت گذارده می‌شود.
‌ماده 60 - پس از پایان هر سال مالی، بودجه مصوب شرکت با هزینه‌های انجام شده، توسط هیأتی مرکب از نمایندگان هیأت مدیره، امور مالی و واحد بودجه‌شرکت، تطبیق داده می‌شود و در صورت تأیید مراجع ذیصلاح، اصلاحیه لازم صادر خواهد شد.
‌ماده 61 - تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان هر سال مالی شرکت در مجمع عمومی به منزله تسویه حساب عملیات یک ساله شرکت خواهد بود.
‌ماده 62 - وجوه حاصل از حراج توشه و کالای حمل شده بر اساس تعرفه مصوب پس از کسر هزینه‌ها، به حساب مربوط منظور می‌گردد.
‌تبصره - نحوه احتساب و نگهداری حساب خالص وجوه حاصل از حراج توسعه و کالاهای حمل شده، استرداد وجوه مزبور و منظور نمودن آنها به حساب‌درآمد شرکت با رعایت مقررات مربوط، بر اساس دستورالعملی خواهد بود که به تصویب هیأت مدیره می‌رسد.
‌ماده 63 - نحوه نگهداری و تسویه حساب‌های حمل و نقل بین‌المللی به صورت متقابل، طبق دستورالعملی خواهد بود که با توجه به مفاد این آیین‌نامه و‌مقررات مربوط، به تصویب هیأت مدیره می‌رسد.
‌ماده 64 - کرایه حمل و نقل محمولات اداری شرکت بر اساس تعرفه مصوب محاسبه و از یک طرف به حساب درآمد شرکت و از طرف دیگر به حساب هزینه‌واحد مربوط، منظور می‌گردد.
‌ماده 65 - مابه‌التفاوت حاصل از تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی باید در حساب "‌ذخیره تسعیر داراییها و بدهی‌های ارزی" نگهداری شود.
‌تبصره 1 - چنانچه مانده این حساب در پایان سال مالی بدهکار باشد به حساب سود و زیان همان سال منظور خواهد شد.
‌تبصره 2 - در صورتی که مانده حساب ذخیره فوق‌الذکر در پایان سال مالی بستانکار و از مبلغ سرمایه ثبت شده شرکت تجاوز نماید، مازاد حساب مزبور نسبت‌به سرمایه ثبت شده شرکت پس از طی مراحل قانونی به سرمایه شرکت افزوده خواهد شد.
‌فصل ششم - اموال -------------------------------------------------------- ‌ماده 66 - اموال شرکت اعم از منقول و غیر منقول شامل داراییهای ثابتی است که بتوان از آنها به طور مکرر یا بیش از یک سال مالی بدون تغییر محسوس یا از‌دست داد مشخصات اصلی استفاده نمود.
‌تبصره 1 - آن دسته از اموالی که در نتیجه مصرف از بین می‌روند و یا به علت کمی قیمت فاقد ارزش نگهداری حساب اموال می‌باشند به عنوان اموال مصرف‌تلقی و به حساب هزینه منظور می‌گردند.
‌نحوه احتساب ارزش این گونه اموال به هزینه بر اساس آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب هیأت مدیره می‌رسد.
‌تبصره 2 - موجودی مخازن (‌انبارها) به عنوان دارایی جاری تلقی می‌گردد.
‌ماده 67 - مسئولیت حفظ و نگهداری اموال بر عهده واحد مربوط و مسئولیت نظارت و نگهداری حساب اموال به عهده امور مالی شرکت می‌باشد.
‌ماده 68 - مسئولیت حفظ و نگاهداری اسناد مالکیت کلیه اموال منقول و غیر منقول (‌در صورتی که دارای سند مالکیت باشند) و اوراق بهادار حمل و نقل بار و‌مسافر با اداره کل مخازن و اموال یا واحد جایگزین می‌باشد.
‌تبصره - مسئولیت حفظ و نگهداری ضمانت‌نامه‌های بانکی و سایر اوراق بهادار با امور مالی شرکت می‌باشد.
‌ماده 69 - کلیه اموال شرکت بایستی در دفاتر اموال به ترتیب شماره‌ای که به آنها اختصاص می‌یابد ثبت و برچسب متناسب متضمن شماره مذکور، بر روی آنها‌الصادق گردد.
‌ماده 70 - حظ و کنترل اموال و همچنین نگهداری حسابهای مربوط به موجب دستورالعملی خواهد بود که به تصویب هیأت مدیره می‌رسد.
‌ماده 71 - اموال منقول و غیر منقولی که به صورت بلاعوض شرکت واگذار می‌گردند با رعایت مقررات مربوط توسط کارشناس شرکت ارزیابی و به حساب‌منظور می‌شوند. چنانچه در پایان سال مالی جمع ارزش اموال بلاعوض واگذار شده به شرکت بیش از یکصد میلیون (100.000.000) ریال باشد، به سرمایه‌ثبت شده شرکت افزوده می‌شود و در غیر این صورت به حساب درآمد منظور می‌گردد.
‌ماده 72 - کلیه اموال و دارایی‌هایی که از محل طرح‌های عمرانی خریداری یا ایجاد می‌شوند پس از انجام خرید یا تکمیل طرح و تحویل آنها، معادل هزینه‌های‌انجام شده و بر اساس صورتمجلس تنظیمی که به تأیید ذیحساب طرح‌های عمرانی و مجری طرح می‌رسد به بدهکار حساب دارایی‌های شرکت و بستانکار‌حساب مربوط منظور می‌گردد.
‌فصل هفتم - مقررات متفرقه -------------------------------------------------------- ‌ماده 73 - عملیات حسابرسی شرکت عبارت است از رسیدگی به کلیه مدارک و مستندات و کنترل ثبت عملیات و نگهداری حسابها و صورتهای مالی نهایی به‌منظور حصول اطمینان از اجرای صحیح سیستم‌های مالی و خط‌مشی‌های مدیریت و قوانین و مقررات مالی در شرکت، که بر عهده حسابرسی داخلی شرکت‌خواهد بود.
‌تبصره - عملیات حسابرسی داخلی شرکت بر اساس دستورالعملی که به تصویب هیأت مدیره می‌رسد خواهد بود.
‌ماده 74 - وجوه ارزی حال از درآمده خدمات حمل و نقل بین‌المللی (‌بارو مسافر) ‌مربوط به مسیر ایران که توسط راه‌آهنهای خارجی دریافت و حواله می‌گردد به‌حساب درآمد ارزی شرکت در بانک مجاز واریز می‌شود.
‌تبصره - پرداخت و حواله از این حساب در هر مورد با امضاهای مجاز شرکت و با رعایت مقررات مربوط صورت خواهد گرفت.
‌ماده 75 - بودجه شرکت بر حسب نحوه ارائه خدمات و با توجه به نیاز در قالب مواد هزینه، طبقه‌بندی و پس از تصویب هیأت مدیره به مرحله اجراء درخواهد‌آمد.
‌ماده 76 - تعیین میزان و اخذ تضمین از مستخدمینی که به تبع شغل خود دارای ابواب جمعی نقدی یا جنسی باشند و یا در برابر ارائه خدمات آموزشی تعهد‌خدمت می‌سپارند بر اساس آیین‌نامه‌ای خواهد بود که پس از تصویب هیأت مدیره، به مورد اجرا گذارده خواهد شد.
‌ماده 77 - شرکت مجاز خواهد بود بدهی کارکنان و اشخاص حقیقی و حقوقی را از محل سایر مطالبات آنها رأساً پایاپای نموده و تسویه نماید.
‌ماده 78 - تقسیط بدهی اشخاص و کارکنان شرکت و دادن مهلت به بدهکاران و جریمه‌های نقدی نشای از استنکاف یا عدم پرداخت به موقع بدهی با رعایت‌قوانین و مقررات مربوط بر اساس آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب هیأت مدیره می‌رسد.
‌تبصره - اتخاذ تصمیم در مورد بدهی مشتریان شرکت بابت خدمات حمل و نقل، با رعایت مفاد این ماده و ضوابط مندرج در تعرفه مصوب، خواهد بو.
‌ماده 79 - مدت زمان نگهداری اسناد و اوراق مای و سایر اوراق شرکت و ترتیب امحاء آنها با رعایت قوانین و مقررات مربوط، خواهد بود.
‌ماده 80 - شرکت مؤظف است دستورالعمل‌های اجرایی مواد این آیین‌نامه را ظرف مدت یک سال از تاریخ تصویب آن تهیه و به تصویب برساند و تا تصویب‌دستورالعمل‌های اجرایی، بر اساس ضوابط مورد عمل فعلی اقدام و در غیر این صورت بر حسب مور مجوز لازم توسط شرکت اخذ خواهد شد.
‌ماده 81 - در هنگام تغییر سمت مسئولان مالی واحدهای تابعه شرکت مسئولیت قبل و جدید موظفند حداکثر ظرف یک ماه با حضور نماینده امور مالی مرکز و‌بر اساس دستورالعملی که در این خصوص توسط امور مالی شرکت تهیه خواهد شد نسبت به تنظیم صورتمجلس تحویل و تحول سوابق و اطلاعات مالی واحد‌مربوط اقدام نمایند و یک نسخه از آن را پس از تکمیل، امضا نموده و به امور مالی شرکت ارسال دارند.
‌تبصره - چنانچه هر یک از مسئول موضوع این ماده از انجام تحویل و تحول استنکاف نمایند یا به هر دلیل شرکت در امر تحویل و تحول برای مسئول قبلی‌میسر نباشد، صورت مجلس تحویل و تحول سوابق و اطلاعات مربوط با حضور نماینده امور مالی شرکت و تحویل گیرنده، تنظیم و به شرح فوق اقدام خواهد‌شد.
‌ماده 82 - موجودی صندوق بهداشت به عنوان سرمایه اولیه صندوقی که جهت اعطای وام به کارکنان شرکت ایجاد می‌گردد و انتقال می‌یابد. ازایش سرمایه‌صندوق مذکور در صورت لزوم با تصویب هیأت مدیره خواهد بود.
‌تبصره - آیین‌نامه اعطای وام به کارکنان شرکت از محل صندوق موضوع این ماده به تصویب هیأت مدیره خواهد رسید.
‌ماده 83 - هزینه‌های استخدام بر اساس آیین‌نامه استخدامی شرکت خواهد بود.
‌ماده 84 - معاملات شرکت به جز موادی که مشمول مقررات استخدامی می‌شود بر اساس مفاد آیین‌نامه معاملات شرکت موضوع تصویب‌نامه شماره.42388ت.249ه مورخ 1369.7.7 انجام خواهد شد.
‌ماده 85 - نحوه تحصیل یا اعطای اعتبار یا وام موضوع بند (4) ماده (6) اساسنامه شرکت بر اساس تصویب هیأت مدیره خواهد بود.
‌ماده 86 - موادی که در این آیین‌نامه پیش‌بینی نشده و مقررات خاص نیز برای آن در شرکت وجود ندارد مشمول مقررات عمومی می‌باشند.
‌ماده 87 - اعتبار هزینه‌های اضطراری که همه سال در بودجه به شرکت پیش‌بینی و به تصویب می‌رسد جز در مواد خاصی که قانوناً تعیین تکلیف شده است به‌تشخیص مدیر عامل شرکت بدون الزامی به رعایت مفاد آیین‌نامه‌های داخلی مورد عمل شرکت و بر اساس قانون "‌نحوه هزینه کردن اعتباراتی که به موجب‌قانون از رعایت قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی دولت مستثنی هستند" مصوب 364 و آیین‌نامه اجرایی آن قابل مصرف خواهد بود.
‌ماده 88 - انتصاب رؤسا و معاونان واحدهای مالی در مرکز و شعب شرکت با پیشنهاد مدیر امور مالی خواهد بود.
‌ماده 89 - هر گونه تغییر و اصلاح در این آیین‌نامه به پیشنهاد هیأت مدیره و تأیید مجمع عمومی و تصویب هیأت وزیران خواهد بود.
‌حسن حبیبی - معاون اول رییس جمهور