جهت کپی کردن میتوانید از دکمه های Ctrl + C استفاده کنید
رویداد ها - امتیازات
×
رویداد ها - امتیازات
برای بررسی عملکرد فعالیت و امتیازات خود باید در وب سایت وارد باشید. در صورت عضویت از بخش بالای صفحه وارد شوید، در غیر این صورت از دکمه پایین، مستقیم به صفحه ثبت نام وارد شوید.
معنی: تیول (یا تُیُول ) ، اصطلاحی برای اشاره به اعطای پول یا زمین در ایران پیش از دورة تجدد. ظاهراً تا پیش از سدة نهم واژة تیول کاربرد نداشته است . به عقیدة دورفِر(ج 2، ص 667ـ669، ش 1014) این واژه تلفظ نادرست کلمة یَتول ِ ترکیِ چغتایی به معنای «سرزمین و قلمرو» است . مینورسکی تیول را به معنای واگذاریِ موقتِ حقِ جمع آوریِ مالیاتهای دولتی گرفته و آن را از سُیورغال ، که امتیازی موروثی است ، متمایز دانسته است (ص 960؛ نیز رجوع کنید به د. اسلام ، چاپ اول ، ذیل واژه ). ظاهراً واژة تیول در دورة قراقوینلوها ] 782ـ873 کار رفته است . به گفتة ابوبکر طهرانی (ج 2، ص 371) جهانشاه در 871 «امیران » و «تیولداران » را از ولایات فراخواند تا در لشکرکشی به بغداد شرکت کنند. پس از مرگ جهانشاه در 872، سردارانی که در «اُلکاها و تیولات » خود مانده بودند، آنها را ترک کردند و به ابوسعیدبن قرایوسف پیوستند (همان ، ج 2، ص 517). در مورد اخیر، و شاید در مورد اول هم ، به نظر می رسد که تیول برابر ناحیه یا ولایت بوده است .
در دورة صفویه به تیول اشاره های بسیار شده ، هرچند ماهیت این نوع واگذاری و شرایط اعطای آن گوناگون بوده است . در سالهای نخست سلطنت شاه طهماسب اول (930ـ984) تیول به همراه اصطلاح الکا (ناحیه یا قلمروی که در اختیار طایفه ای بود) به کار می رفت . از اشاره های موجود در متون نمی توان دریافت که این دو اصطلاح مترادف بوده اند یا نه ، هرچند می توان فرض کرد که احتمالاً تیول واگذاری حق گردآوری مالیاتِ الکا به صاحب آن یا مصونیتهایی در داخل الکا بوده است . به گزارش حسن بیک روملو (ج 12، ص 247)، شاه در 931 تیولهای امیران اُستاجلو را قطع گردانیدند و به این سبب آنان در سال بعد شروع به مخالفت با شاه کردند (همان ، ج 12، ص 250). منشی قمی (ج 1، ص 195) نوشته است که طهماسب در سال ششم سلطنت خود (936)، به هر یک از امیران استاجلو ساکن در گیلان که به دربارش آمده بودند، یک الکا و یک تیول اعطا کرد. همو (ج 1، ص 218) گزارش کرده است که آنان پس از آنکه در 938 اجازة بازگشت به الکاهای خود را یافتند، متوجه مَحال تیول و اقطاعات خود گردیدند. در 977، به سبب ظلم و تعدی بعضی امرا، شاه طهماسب دستور داد تغییراتی در تیولات آنان داده شود. منشی قمی (ج 1، ص 563) همچنین به برخی تغییرات اعمال شده در الکاهای این امرا اشاره کرده است .
در پی تغییر ساختار حکومت صفوی ، به امیرانِ بزرگ ، ولایات را بیش از الکاها به تیول می دادند. بنابراین ، ظاهراً اصطلاح تیول در مفهومی تقریباً شبیه به اقطاعِ ولایات در دورة سلجوقی ، به کار می رفته و در واقع جانشین اصطلاح اقطاع * شده بوده ، هرچند گاه در منابع به اقطاع نیز اشاراتی رفته است (برای نمونه رجوع کنید بهاسکندر منشی ، ج 1، ص 322، 352، ج 3، ص 1060؛ اسکندرمنشی و واله اصفهانی ، ص 286).
تیول از زمینهای دیوانی ، خالصجات و نیز ملک خصوصی و، به میزانی کمتر، زمینهای وقفی واگذار می گردید. پیش از سدة سیزدهم ، تیولدار اغلب امیر یا سرکردة طایفه یا سردار سپاه بود. در برابر واگذاری تیول ، از تیولدار انتظار می رفت که در صورت لزوم نیروی نظامی فراهم کند. در برخی موارد تعداد سربازانی که وی می بایست آماده می کرد، در سند واگذاری تیول (تیول نامچه ) قید می شد ( رجوع کنید بهد. اسلام ، چاپ دوم ، ج 4، ص 1044ـ 1045؛ نیز رجوع کنید به لمتون ، 1953، ص 124ـ125). مصونیت ناحیه یا قلمرو تیول از ورود و دخل و تصرف مأموران حکومت ، اغلب در سند واگذاری تیول ذکر شده بود. بدین ترتیب ، تیولدار در واقع همة اختیارات دیوانیِ ناحیه ای را که به تیول گرفته بود، در دست داشت . در نتیجه عملاً، اگر نه به طور نظری ، تیول بتدریج نوعی واگذاری زمین محسوب می شد. به محض مرگ حاکم ، تیول منقضی می شد، مگر اینکه جانشین حاکم آن را تجدید می کرد. تیولدار قدرتمند، همواره حق تیول خود را، با پرداخت بهایی یا بدون آن ، حفظ می کرد. تیولدار در برابر واگذاری تیول ، عوارضی می پرداخت که گاه سالانه بود (لمتون ، همانجا). با وجود این ، روش کار گوناگون بود: وقتی تیولدار فوت می کرد، وارث
یا وارثان او اغلب می توانستند امتیاز تیول متوفی را به سود خود حفظ کنند. در مورد تیول نیز، مثل اقطاع در دوره های پیشین ، این گرایش وجود داشت که آن را موروثی گردانند و همانند ملک شخصی تلقی کنند.
دست یافتن به ارقام موثق برای مقدار زمین تیول دشواراست . این مقدار در زمانها و ولایتهای گوناگون متفاوت بود. در دورة نادرشاه ظاهراً برای پس گرفتن تیولها و سیورغالها یا دست کم اعمال نظارت شدیدتر بر آنها تلاشهایی صورت گرفت . نادر در 1151 فرمان داد تمام تیولات و موقوفات فارس را پس بگیرند، اما بعید است که این دستور به تمامی اجرا شده باشد (فسائی ، ج 1، ص 544؛ لمتون ، 1953، ص 129). در دورة قاجاریه ، سرزمینهای وسیعی از کشور به عنوان تیول ، چه به صورت واگذاری مناطقی برای جمع آوری مالیاتهای آن و چه در عوضِ حقوق مأموران حکومتی ، از دست حکومت مرکزی خارج شد (لمتون ، 1953، ص 139ـ140). بر پایة برآورد رالینسون (یادداشت ش 5) تا اواسط سدة سیزدهم حدود یک پنجم تمام درآمد ایران به شکل تیول از اختیار حکومت مرکزی خارج گردید. یکی از اولین اقدامات مجلس شورای ملی پس از استقرار مشروطیت ، فسخ تیول بود (لمتون ، 1953، ص 179).
منابع : اسکندر منشی ؛ اسکندرمنشی و محمدیوسف واله اصفهانی ،
ذیل تاریخ عالم آرای عباسی ، چاپ سهیلی خوانساری ، تهران 1317 ش ؛ روملو ابوبکر طهرانی ، کتاب دیار بکریه ، چاپ نجاتی لوغال و فاروق سومر، آنکارا 1962ـ1964؛ حسن بن حسن فسائی ، فارسنامة ناصری ، چاپ منصور رستگار فسائی ، تهران 1367 ش [ ؛ احمدبن حسین منشی قمی ، خلاصة التواریخ ، چاپ احسان اشراقی ، تهران 1359ـ1363 ش ؛
Gerhard Doerfer, Tدrkische und mongolische Elemente im Neupersischen , Wiesbaden 1963-1975; EI 1 , s.v. "Tiyu ¦l" (by V. Minorsky); EI 2 , s.v. "Khara ¦dj. II: in Persia" (by A. K. S. Lambton); Bert Fragner, "Social and internal economic affairs", in The Cambridge history of Iran , vol. 6, Cambridge 1986, 513-516; A. K. S. Lambton, "Land tenure and revenue administration in the nineteenth century", in ibid ., vol. 7, 465-485, 488-495 (also in idem, Qajar Persia , London 1987); idem, Landand peasant in Persia: a study of land tenure and revenue administration , London 1953; V. Minorsky, "A soyu ¦rgh ¦al of Qa ¦sim b. Jaha ¦ng ¦âr Aq - Qoyunlu (903/ 1498)", BSOS , IX (1938); H. C. Rawlinson, "Notes on a journey from Tabr ¨âz through Persian Kurdistؤn to the ruins of Takhti Soleفmؤn", Journal of the Royal Geographical Society , X (1841); K. M. Rخhrborn, Provinzen und Zentral-gewalt Persiens im 16. und 17. Jahrhundert , Berlin 1966.
/ آن . لمتون ( د. اسلام ) / 1- ضياع، ملك اربابي
2- اقطاع
3- قلمروفرمانروايي، حيطه نفوذ fief, feudality, vassalage, thiol إقطاعة، شىء من حق المرء، شىء خاضع لسلطان المرء، إقطاعية tiyol thiol thiol tiol tiolo ملک، تصرف بشرط خدمت، اصول ملوک الطوایفی، رعیتی، بیعت، بندگی، تبعیت، وابستگی
... ادامه
604|0
مترادف:1- ضياع، ملك اربابي
2- اقطاع
3- قلمروفرمانروايي، حيطه نفوذ
إقطاعة|شىء من حق المرء , شىء خاضع لسلطان المرء , إقطاعية
تشریح نگارش (هوش مصنوعی)
کلمه "تیول" در فارسی به معنای "سرپرستی" یا "ولایت" است و بیشتر در محاورات غیررسمی و در زبان محاورهای به کار میرود. البته در زبان معیار و نوشتاری کمتر استفاده میشود. در ادامه، نکات نگارشی و قواعد مرتبط با این کلمه را بررسی میکنیم:
نوشتار: هنگام نوشتن کلمه "تیول"، باید به املای صحیح آن توجه کنید. مطمئن شوید که حروف به درستی و به ترتیب آمدهاند.
جایگاه در جمله: "تیول" معمولاً به عنوان اسم در جمله به کار میرود. به عنوان مثال:
"او تیول این کار را به عهده دارد."
صرف کلمات: این کلمه به صورت مفرد و جمع به کار میرود، اما در جمع به ندرت استفاده میشود. بهطور معمول از "تیول" به عنوان حالتی از سرپرستی به کار برده میشود.
استفاده غیررسمی: این کلمه عمدتاً در محاورات غیررسمی رایج است و در نوشتار رسمی و ادبی کمتر کاربرد دارد. به همین خاطر در متون رسمی، بهتر است از معانی یا واژههای معادل رسمیتر استفاده شود.
تنوع معنایی: توجه داشته باشید که کلمه "تیول" در بعضی از مناطق ممکن است معانی و مفهومهای متفاوتی داشته باشد. بنابراین، با توجه به بافت جمله و منطقه جغرافیایی، معنی آن ممکن است تغییر کند.
با رعایت این نکات میتوانید از کلمه "تیول" در محاورات و نوشتههای غیررسمی استفاده کنید.
مثال برای واژه (هوش مصنوعی)
البته! در اینجا چند مثال برای استفاده از کلمه “تیول” در جمله آوردهام:
او همیشه به بچهاش میگوید که در باغچهاش تیول نکند.
وقتی باران میبارید، تیول را در خاک پیدا کردیم.
دوستش با گلهای تیول باغ را تزئین کرده بود.
این تیولها به دوران کودکی من و بازیهایم با دوستانم مربوط میشود.
اگر نیاز به مثالهای بیشتری دارید یا به موضوع خاصی مد نظر دارید، خوشحال میشوم کمک کنم!
لام تا کام نسخه صفحه کلید نیز راه اندازی شده است. شما با استفاده از کلیدهای موجود بر روی صفحه کلید دستگاهتان می توانید با وب سایت ارتباط برقرار کنید. لیست کلید های میانبر
