استرکنین

معنی: درخت استریکنین
51 . درخت استریکنین (Strychnos nux-vomica) در Pen ts‛ao kan mu با نام fan mu-pie )’’mu-pie بیگانه ،‘‘ Momordica cochinchinensis، گیاهی از تیره خیاریان( همراه با همارشهای ma ts‛ien-tse (’’ اسب سکه‘‘، اشاره به سکه‌های روی افسار اسب، که واژه ژاپنی mačin هم از همان است)، k‛u ši pa tou (’’pa-tou تلخ میوه Croton tiglium] / دند، بید انجیر ختاییو hwo-ši-k‛o pa-tu آمده است. نام دومی، که بی‌ چون و چرا خاستگاه بیگانه دارد، هنوز شناسایی نشده؛ اگر هم چنین تلاشی بشود بیهوده ست زیرا آوانگاری آن درست نیست. فرونگاشت درست این واژه که در Čo ken lu2، از سال 1366، ارائه شده hwo-ši-la است که آشکارا آوانگاشت کچوله* kučla یا kučula فارسی (درخت استریکنین) است که در کشور هند (و در نتیجه در زبان هندوستانی) (نیزهمین نام متداول است و در زبان بنگالی هم به صورت kučila به کار می‌رود). جزء دوم یعنی pa-tu نه فارسی است و نه عربی و به عقیده من باید آن را بر پایه واژه چینی pa-tou (Croton tiglium) توضیح داد.
در Čo ken lu چنین آمده است؛ ’’و اما hwo-ši-la pa-tu گیاهی دارویی است که در کشورهای اسلامی می‌روید. از نظر ظاهر به mu-pie-tse Momordica cochinchinensis)، خرخیار کوشن‌شینیمی‌ماند، اما کوچکتر از آن است. درمان یکسد وبیست درد است؛ برای هر دردی ترکیب و دستوری ویژه دارد." کهن ‌ترین اشاره به این گیاه دارویی که در زبان چینی یافته‌ام همین است؛ و از آنجا که حتی در Čen lei pen ts‛ao از سال 1108، که کتاب مرجع مفردات دارویی دوره سونگ است نیامده شاید این نتیجه گیری درست باشد که تازه در دوره مغولان در طی سده چهاردهم وارد چین شده است. شکل آوانگاشت آن نیز گواه دیگری است تأیید این نتیجه‌گیری را، زیرا با قواعد جاری آن روزگار برای آوانگاری واژه‌‌های بیگانه می خواند. Kwan k’ün fan p‛u3 منبعی جز Pen ts‛ao kan mu در این مورد نام نبرده و در واقع گویا نخستین و تنها گیاهنامه‌ای است که از این گیاه یاد کرده است. بر این نکته تاکید شده که این دارو را در سگ کشی کار گیرند. این گیاه اینک در سه‌ـ‌ چوان می‌روید.
در سنسکریت درخت استریکنین را کوپیلو، kupīlu می‌نامند که نامهای تبتی go-byi-la یا go-bye-la1 بر گرفته از آن است. دومی go-ji-la تلفظ می‌شود و از همین رو مغولان آن را به شکل gojila اقتباس کرده‌اند. نمی‌توان با اطمینان گفت که نام سنسکریت ارتباطی با kučla ی فارسی دارد یا نه.
به گفته فلوکیگر و هانبری2، این درخت بومی بیشتر نقاط هند بویژه دریا کنارهاست و در برمه، سیام، کوشن‌ـ ‌شین و شمال استرالیا یافت می‌شود.
به هر روی، کار گیری این دارو نباید پیشینه درازی داشته باشد و بسا که مسلمانان کار برد آن را را به هندیان آموخته باشند. در فرهنگ دارویی فارسی ابومنصور (مطلع 113) ذیل نام عربی جوزالقی*، Jauz-ul-qei آمده است. 3 شلیمر نامهای ازارقی azaragi و قاتل الکلب / سگ‌کش، gatel el-kelbe را نیز فرونگاشته و ‌گوید:
"Son emploi dans la paralysie est dancienne date, car Pauteur
du Mexzen el-Edviyeh en parle deja, a j out ant en outre que la noix vo- mique est un remède qui change le tempérament froid en tempérament chaud; le merae auteur recommande les cataplasmes avec sa poudre dans la coxalgie et dans les maladies articulaires."

عربها که می‌گویند این درخت تنها در سرزمین های دور از دریای یمن می‌روید، بخوبی با خواص دارویی اش آشنا بودند. 5 درخت استریکنین در هندو‌چین نیز شناخته شده است (salain وphun akam در زبان چامی، slê در زبان خِمِری؛ ku-či در زبان آنامی. شاید آخری آوانگاشت kučila کوچلا 6
در خبر‌نامه کیو از سال 1917 (ص 341) شرح زیر درباره Strychnos nux-vomica در کوشن‌ـ ‌شین آمده است: ’’ در خبرنامه کیو‌، 1917 (صص 184، 185)، شواهدی نمایانگر وجود این‌گونه به صورت خودرو در کوشن‌ـ ‌شین ارائه شده است. از نوشتن این گزارش، نامه‌ای همراه با یک بسته حاوی دانه‌هایی که بی‌ چون و چرا دانه درخت استریکنین است از مدیر امور زراعی و بازرگانی کوشن ـ شین دریافت شد، همراه با این اطلاعات که دانه‌های ارسالی از درختانی به دست آمده‌اند که در آن کشور خودروست. کنسول بریتانیای کبیر در سایگون نیز اطلاعات زیر را درباره درخت استریکنین در کوشن ‌ـ‌ شین فرستاده است؛ ایشان این اطلاعات را از آقای مورانژ، مدیر امور زراعی و بازرگانی کوشن‌ ـ ‌شین دریافت کرده و نمونه‌ای از دانه آن را نیز از یک صادر‌کننده چینی گرفته است. این درخت دراستان های خاور ی کوشن‌ـ شین و بیشتر در جنگلهای باریا می‌روید. چینی‌ها دانه‌های درخت را از قبایل وحشی بنام موآ می‌خرند؛ این افراد در جنگل دانه این درختان را جمع‌آوری کرده به چین فرستاده یا به شرکتهای صادر‌کننده به اروپا می‌فروشند. در ماههای نوامبر و دسامبر میوه می‌آورد. به نظر آقای مورانژ، بی گمان بومی کوشن ‌ـ ‌شین است و بازرگانان اولیه آن را وارد این سرزمین نکرده‌اند." چنانچه بومی کوشن ‌ـ ‌شین باشد، چینی‌ها بی گمان از دوره مغول آن را یافته اند. متر1 در پژوهش زهری که قبایل موآ به نوک پیکانهای خود می زنند به این نتیجه رسیده که این زهر را از درخت توت زهرناک* (Antiaris) می‌گیرند. وی نامی از Strychnos درخت استریکنین[ به میان نیاورده است. از کتاب در دست انتشار مرکز نشر دانشگاهی، به شناخت دو سویه ایران و چین باستان، ، بـــــرگردان فارسی مهرداد وحدتی دانشمند از ساینو-ایرانیکا اثر جــــــاوید برتولد لوفر، آمریکائی آلمانی تبار.

... ادامه

472 | 0

نمایش تصویر

اطلاعات بیشتر واژه

ترکیب: (اسم) [فرانسوی: strychnine] ‹استریکنین› (شیمی)

مختصات:

آواشناسی:

منبع: واژه‌نامه آزاد

معادل ابجد: 791

شمارگان هجا:

دیگر زبان ها

انگلیسی

strychnine | strychnin

ترکی

striknin

فرانسوی

strychnine

آلمانی

strychnin

اسپانیایی

estricnina

ایتالیایی

stricnina

عربی

الإستركنين مادة سامة | الإستركنين

تشریح نگارش (هوش مصنوعی)

کلمه "استرکنین" به نظر می‌رسد که به صورت خاصی در زبان فارسی استفاده می‌شود. با این حال، در مورد قواعد نگارشی و دستوری برای این کلمه، به طور خاص اطلاعات معینی وجود ندارد، زیرا به نظر نمی‌رسد که این کلمه در زبان فارسی رایج باشد.

اگر "استرکنین" اشاره به همان "استرکنین" (استروئید) دارد، باید گفت که این نوع کلمات علمی و فنی معمولاً مورد استفاده در متون تخصصی هستند و برای نوشتن آن‌ها باید به اصول علمی و دقت در نگارش توجه کرد.

اگر هدف شما از کاربرد این کلمه به بحث خاصی ارتباط دارد، لطفاً اطلاعات بیشتری ارائه دهید تا بتوانم دقیق‌تر پاسخ دهم.

مثال برای واژه (هوش مصنوعی)

استرکنین یکی از جانداران دریایی است که به خاطر زیبایی خاص خودش مورد علاقه بسیاری از محققان است.
در آزمایش جدید، دانشمندان خواص دارویی استرکنین را بررسی کردند و نتایج جالبی به دست آوردند.
مطالعۀ تأثیرات استرکنین بر روی اکوسیستم‌های دریایی به ما کمک می‌کند تا بهتر بفهمیم که چگونه این موجودات با محیط زیست خود تعامل دارند.

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول