xas

straw |

خس

معنی: خس . [ خ َ ] (اِ) خاشه و خلاشه . خاشاک . (از برهان قاطع). خرده ٔ کاه . خاز. (از ناظم الاطباء). مرادف خار. (از آنندراج ). چوب ریزه . (فرهنگ اسدی نخجوانی ) :
چون بود بسته نیک راه ز خس .
رودکی .
بچشم تو اندر خس افکند باد
بچشمت بر از باد رنج اوفتاد.
ابوشکور بلخی .
و آن خشک خار و خسی که بسوزندش .
ناصرخسرو.
نیک بنگر بروزنامه ٔ خویش
در مپیمای خار و خس بجراب .
ناصرخسرو.
تن درختی است خرد بار و دروغ و مکر
خس و خار است حذر کن ز خس و خارش .
ناصرخسرو.
شعر و ادب و نحو خس و سنگ و سفالند
و آیات قران زر و عقیق است و لاَّلی .
ناصرخسرو.
همه مرغان جهان سر بخس اندر شده اند
اندر آن وقت که سیمرغ بجنبد از جای .
فرخی .
نرست ازو بره اندر مگر کسی که بماند
نهفته زیر خسی چون بهیم شوم اختر.
فرخی .
ای روبهان کلته بخس درخزید هین
کاَّمد ز مرغزار ولایت همی زئیر.
فرخی .
شاه ملک آرای را بایسته چون بر روی چشم
بد سگال ملک او را چون بروی چشم خس .
سوزنی .
از خسی افتدت بدیده مثال
سوی آن کس نگر که نابیناست .
مسعودسعد.
عجب مدان که شودخس بدست باد اسیر.
اثیرالدین اخسیکتی .
تا کی چو هوا خس را بربودن و بر رفتن
کاَّن خس که هوا گیرد بس خوار پدید آید.
خاقانی .
نیم چو آب که با هر کسی درآمیزم
نیم چو ابر که بر هر خسی گهر بارم .
خاقانی .
گلی از باغ وفا آمده ای
خود خس و خارنما آمده ای .
خاقانی .
بر در هر کس چو صبا درمتاز
با دم هر خس چو هوا درمتاز.
نظامی .
اگر دیده شود بر تو بدل گیر
بود در دیده خس لیکن بتصغیر.
نظامی .
تا نماند تیرگی و خس در او
تا امین گردد نماید عکس رو.
مولوی .
خار دل را گر بدیدی هر خسی
دست کی بودی غمان را بر کسی .
مولوی (مثنوی ج 1 ص 11).
باران که در لطافت طبعش خلاف نیست
در باغ لاله رویدو در شوره بوم خس .
سعدی (گلستان ).
گرفتم قدم لاجرم بازپس
که پاکیزه به مسجد از خار و خس .
سعدی (بوستان ).
بر مرد هشیار دنیا خس است
که بر مدتی جای دیگر کس است .
سعدی (بوستان ).
در زمین آنکه خار و خس بگذاشت
تخم در وی کجا تواند کاشت .
اوحدی .
مکن جز نژاده بشغل ارجمند
که تا در نیاید بدولت گزند.
امیر خسرو دهلوی .
چو خس را در افکند در دیده کس
ز خود بایدش گریه کردن نه خس .
امیرخسرو دهلوی .
تا بی تو نگه را به تماشا هوس افتاد
در چشم من از جوهر نظاره خس افتاد.
بیدل (از آنندراج ).
خث ؛خس و خاشاک خشک گذاشته ٔ سیل . (منتهی الارب ). جش ؛ پاک کردن چاه و دور کردن خس و خاشاک از آن . (منتهی الارب ). خشیل ؛ خس و خاشاک سیل آورد که خشک شده باشد. (منتهی الارب ).
- امثال :
خس را در چشم دیگران می بیند و شاه تیر را در چشم خود نمی بیند ، نظیر: کور خود و بینای مردم .
|| مردم فرومایه و بخیل و رذل و دون و ناکس وزبون را گویند. (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء). لک . (حاشیه ٔ فرهنگ اسدی نخجوانی ). لاک . (یادداشت بخط مؤلف ). ج ، خسان :
ننگرد اندر سخن هر خسی
هر که ببیند سخن ناصری .
ناصرخسرو.
به بی دانشی هر خسی را همی
چرا آری اندر شمار علی .
ناصرخسرو.
لیک اندر دل خسان آسان .
ناصرخسرو.
پرهیز کن بجان زخرافات ناکسان
هر چند با خسان کنی آنجا نشست و خاست .
ناصرخسرو.
بدان رسیدکه بر ما به زنده بودن ما
خدای وار همی منتی نهد هر خس .
عسجدی (دیوان ص 45).
وز صحبت ناجنس و خسان دست نداری
تا چند بود صحبت ناجنس و خس آخر.
سوزنی .
گر رخ ناکسان نه بینی به
با خسان هر چه کم نشینی به .
سنائی .
خس پرور است جهان زان رو رسید از او
طوطی بملک سخن هدهد بتاج و لوا.
مجیر بیلقانی .
اقلیم خادمان و زنان بردند
آفاق خواجگان و خسان دارند.
خاقانی .
هشت باغ خلد را دربسته بینی بر خسان
کان کلید هشت در در بادبان آورده ام .
خاقانی .
شنوده ای دم خاقانی از مدیح کسان
کنون هجاء خسان میشنو که هم شاید.
خاقانی .
جهاندار بخشنده باید نه خس .
نظامی .
گردنی دارم ز رسن رسته
نکنم زیر بار خس خسته .
نظامی .
فرومانده در شهر خود با خسان
به از شهریاری به شهر کسان .
نظامی .
پایین طلب خسان چه باشی
دست خوش ناکسان چه باشی .
نظامی .
با چنان غالب خداوندی کسی
چون نمیردگر نباشد او خسی .
مولوی (مثنوی ).
آنانکه بدیدار چنین میل ندارند
سوگند توان خورد که بی عقل خسانند.
سعدی .
چه منقاد هر خسی باشی
جهد آن کن که خود کسی باشی .
اوحدی .
هر که بخس کرد قناعت خسی است
به طلبی کن که به از به بسی است .
جامی .
دست طمع که پیش خسان می کنی دراز
پل بسته ای که بگذری از آبروی خویش .
صائب .
بتازی خس بود نام وی آری
خسی باید که سوی خس گراید.
رضی الدین نیشابوری .
|| جانورکی که بر روی آب می دود و بدن او شبیه است بدانه جوی کوچک و پایهای باریک درازدارد. (از برهان قاطع). جانورکی که بر روی آب می دودو مانند تننده می تند. (از ناظم الاطباء) (آنندراج ) (انجمن آرای ناصری ) : اگر بر آب روی خسی باشی و اگر بر هوا پری مگسی باشی دل بدست آر تا کسی باشی . (خواجه عبداﷲ انصاری ).
همچو دریاست شاه خس پرور
گهرش زیر پای و خس بر سر.
سنائی (حدیقةالحقیقه ص 576).
آبنوسم در بن دریا نشینم با صدف
خس نیم تا بر سرآیم کف بود همتای من .
خاقانی .
مدسج ؛ جانورکی است که بر آب می دود مانند تننده می تند و به فارسی خس گویند. (منتهی الارب ) :
دریا بوجود خویش موجی دارد
خس پندارد که این کشاکش با اوست .
واعظ قزوینی .
- امثال :
خس غواصی نمی تواند کردن . (واعظ قزوینی ) نظیر: کار هر بز نیست خرمن کوفتن .
خس برون افتد چو آید قلزم اندر اضطراب
(قاآنی )
یعنی بوقت سختی مرد از نامرد پدید آید.
|| مردمی که در کوه و کوهستان می باشند خصوصاً کفار صحرانشین ؛ بعضی گویند به این معنی هندی است چه خس بزبان هندی قومی باشند از کفار که در کوههای مابین هندوستان و ختا ساکن اند . (از برهان قاطع) (از فرهنگ جهانگیری ) (آنندراج ) :
چون برد حمله بر خس کافر تو گوئیا
طوفان آتش است که رو در گیا نهاد.
امیرخسرو دهلوی (از آنندراج ).
|| مرغی سفید و بزرگتر از کلنگ . (از برهان قاطع) (ناظم الاطباء). || نقیر. هیچ . پوچ .(یادداشت بخط مؤلف ). || علفی است خوشبو که بعد از تر کردن سرد و رایحه ٔ آن نیکو باشد. (لغت محلی شوشتر) (آنندراج ).

... ادامه

981 | 0

مترادف: 1-صفت 2- خار، خاشاك، علفخشك، كاه 3- پست، فرومايه 4- كاهو، كوك

نمایش تصویر

اطلاعات بیشتر واژه

ترکیب: (اسم) [هندی] (زیست‌شناسی)

مختصات: ( ~.) [ ع . ] (اِ.)

الگوی تکیه: S

نقش دستوری: اسم

آواشناسی: xas

منبع: لغت‌نامه دهخدا

معادل ابجد: 660

شمارگان هجا: 1

دیگر زبان ها

انگلیسی

straw | lettuce , brash , brush , hilding , brushwood , hangdog , scobs , stinkard , wheezing

ترکی

hırıltı

فرانسوی

respiration sifflante

آلمانی

keuchend

اسپانیایی

sibilancias

ایتالیایی

sibilo

عربی

قش | تبن , شرب بالقصبة , هشيم , قشي , تبني اللون , قَشَّة

تشریح نگارش (هوش مصنوعی)

کلمه "خس" در زبان فارسی به معنی نوعی گیاه با چمن‌گونه یا به معنای چیزی بی‌ارزش و بی‌مقدار استفاده می‌شود. برای نگارش و استفاده از این کلمه در متن فارسی، این نکات را در نظر بگیرید:

املا: کلمه "خس" به صورت صحیح به همین شکل نوشته می‌شود و از نظر املایی درست است.
نوع نگارش:
- اگر در متنی رسمی یا ادبی از "خس" استفاده می‌کنید، سعی کنید متن را با دقت ویرایش کنید و کلمه را در جایگاه مناسب به کار برید.
- به صورت مجازاتی (همانند حسن و قبح) نیز می‌توان از "خس" استفاده کرد؛ مثلاً در شعر یا ادبیات برای مقایسه با مفاهیم مثبت و منفی.
نحوه استفاده:
- می‌توان کلمه "خس" را به عنوان اسم مستقل به کار برد: "خس ها در زمین رشد کرده‌اند."
- همچنین می‌توان آن را در ترکیب با کلمات دیگر به کار گرفت: "خس و خاشاک"، "خس‌زدگی".
نکات نگارشی:
- اگر در یک متن توصیفی یا سلیقه‌ای از "خس" استفاده می‌کنید، سعی کنید به توافق واژه‌ها و جملات تا حد ممکن دقت کنید.
- می‌توانید از علائم نگارشی به درستی استفاده کنید تا متن پر معنا و روان‌تری ایجاد کنید.

همچنین به یاد داشته باشید که استفاده صحیح از کلمات و جملات در نگارش به فهم بهتر متن کمک خواهد کرد.

مثال برای واژه (هوش مصنوعی)

البته! در اینجا چند مثال برای کلمه "خس" در جمله آورده‌ام:

در باغچه‌ام خس سبز شده است که باید هر چه زودتر آن را بچینم.
خس به عنوان یکی از مواد غذایی خوشمزه در سالادها استفاده می‌شود.
در فصل بهار، خس‌ها به سرعت رشد کرده و ظاهر زیبایی به باغ می‌بخشند.
ما برای تهیه غذای خود از خس تازه و محلی خریدیم.
هنگام سفر به روستا، در کنار جاده‌های سبز خس‌های بلندی را مشاهده کردیم.

اگر مثال‌های بیشتری نیاز دارید، خوشحال می‌شوم کمک کنم!

واژگان مرتبط: کاه، نی، پوشال، حصیر، بوریا، کاهو، قلم مو، لیف، ماهوت پاک کن، پاک کن، ملامت، ادم بیکاره و مهمل، جانور یا اسب بی ارزش، بوته، بیشه، شرمگین، ادم خبیی، شرمنده و ترسو، پیزر، جانور بدبو، ادم نفرت انگیز

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول

خس

معنی کلمه خس

معنی واژه خس

خس

اطلاعات بیشتر واژه

500 کاراکتر باقی مانده

جعبه لام تا کام

تبلیغات توضیحی

تبلیغات موضوعی

تبلیغات تصویری

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول

خس

معنی کلمه خس

معنی واژه خس

خس

اطلاعات بیشتر واژه

500 کاراکتر باقی مانده

مطالب مرتبط

خس

خس

خس

خس به دندان گرفتن

خس به دهن گرفتن

خس در چشم افتادن

جعبه لام تا کام

تبلیغات توضیحی

تبلیغات موضوعی

تبلیغات تصویری