the circle of the meridian |

دائره ٔ معدل النهار

معنی: دائره ٔ معدل النهار. [ ءِ رَ / رِ ی ِ م ُ ع َدْ دِ لُن ْ ن َ ] (ترکیب اضافی ، اِمرکب ) هی عندهم منطقةالفلک الاعظم و تسمی ایضاً بفلک معدل النهار. والاضافة الاولی فیهما بیانیة. و تسمی ایضاً دائرةالاستواء و الاعتدال سمیت بها لتعادل النهار و اللیل فی جمیعالبقاع عند کون الشمس علیها. و تسمی ایضاً بالدائرة الیومیة لحدوث الیوم بحرکتها و بمنزلةالحمل و المیزان لمرورها باولهما و بالمدار الاوسط توسطها بین المدارات الموازیة لها. اعلم ان دائرةالبروج و المعدل تقاطعان علی نقطتین متقابلتین علی زوایاغیر قائمة و تسمیان بنقطتی الاعتدال احدیهما و هی اعظم التی اذا فارقتها الشمس حصلت فی الشمال عن المعدل ای تقع عنه فی جهة القطب الظاهر فی معظم المعمورة تسمی منطقةالاعتدال الربیعی . و بالاعتدال الربیعی ایضاً لتساوی النهار و اللیل حینئذ و حصول الربیع فی اکثر البلاد. و تسمی ایضاً بنقطةالمشرق لکونها فی جهةالشرق .و بمطلعالاعتدال . لان نقطتی الاعتدالین تطلعان منها ابداً و ثانیتهما و هی المقابلة للاولی التی اذا فارقتها الشمس حصلت فی الجنوب عن المعدل تسمی بنقطة اعتدال الخریفی و الاعتدال الخریفی ایضاً. و نقطةالمغرب و مغرب الاعتدال علی قیاس ما مرّ و منتصف مابین النقطتین من دائرةالبروج فی جانب الشمال یسمی بنقطة الانقلاب الصیفی و بالانقلاب الصیفی ایضاً لانقلاب الزمان من الربیع الی الصیف فی معظم المعمورة حینئذ، و فی جانب الجنوب یسمی بنقطة الانقلاب الشتوی . و بالانقلاب الشتوی ایضاً علی قیاس ما مرّ. و تسمی هاتان النقطتان نقطتی انقلاب ونقطتی انقلابین و تسمی نقطتا تقاطعی الدائرة المارة بالانقلاب مع المعدل بنظرتی الانقلابین . و قد تسمیان ایضاً بالانقلابین صرح بذالک العلامة و حینئذ یسمی تقاطعاها من منطقةالبروج بنظیرتی انقلابین . و الی هذا الاصطلاح مال صاحب المواقف حیث قال : و لابد ان تمرالمارة بالاقطاب بغایةالمعتدلین المنطقتین . فمن المعدل بالانقلابین و من المنطقة بنظیرتیهما. ولایرد تخطئةالمحقق الشریف فی شرحه علیه حیث قال : التصحیح عکس ذلک . ثم بهذه المنطقه الاربع بتقسیم منطقةالبروج اربعة اقسام متساویة. ثم قسموا کل قسم من الاقسام الاربعة بثلاثة اقسام متساویة. فیکون المجموع اثناعشر قسیماً، و توهموا ست دوائر عظام تقاطع علی قطبی البروج . و یمر کل واحد منها برأسی قسمین متقابلین من تلک الاقسام و حینئذیفصل بین کل قسمین نصف دائرة من تلک الدوائر فیحیط بالاقسام کلها ست دوائر و سموا کل قسم من الاثنی عشر برجاً - انتهی . و نیز رجوع به معدل النهار و دائره ٔ عظیمه شود.

... ادامه

741 | 0

نمایش تصویر

اطلاعات بیشتر واژه

آواشناسی:

منبع: لغت‌نامه دهخدا

معادل ابجد: 642

شمارگان هجا:

دیگر زبان ها

انگلیسی

the circle of the meridian

عربی

دائرة الزوال

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول