radal ujja ali sadr |

ردالعجز علی الصدر

معنی: ردالعجز علی الصدر. [ رَدْ دُل ْ ع َ ج ُ زِ ع َ لَص ْ ص َ ] (ع اِ مرکب ) بازبردن انجام به آغاز. و در صنعت عروض و بدیع عبارت است از صفت تصدیر که یکی از صنایع علم بدیع و محاسن شعری است . (از کشاف اصطلاحات الفنون ). به اصطلاح عروضی ، صنعتی از شعر را گویند که درآن کلمه ٔ اول شعر را در آخر آن مکرر کنند یا شعر رابه کلمه ای ابتدا کنند که شعر ماقبل آن بدان منتهی شده . (ناظم الاطباء). جزو اول از مصراع اول را صدر و جزو آخر آن را ضرب و جزو اول از مصراع دوم را ابتدا وجزو آخر آن را که آخرین جزو بیت است عجز می گویند، وعَجُز در لغت به معنی دنباله است . صنعت ردالعجز علی الصدر آن است که کلمه ٔ اول بیت در آخر آن تکرار شود.(از بدیع و عروض و قافیه تألیف همایی و... ص 32):
نگار است رخساره ٔ من به خون
ز هجران رخساره ٔ آن نگار
خمار است در سر مرا بی شراب
ز اندوه آن نرگس پرخمار.
سخن را سر است ای خداوند و بن
میاور سخن درمیان سخن .
گاهی ممکن است که صدرکه مکرر میشود مسبوق به کلمه ای باشد:
اگر بتگر چنان پیکر نگارد
مریزاد آن نگارین دست بتگر
و گر آزر چنو دانست کردن
درود از جان من بر جان آزر.
(از بدیع و عروض و قافیه تألیف همایی و... ص 32).
وطواط گوید:این صنعت بر 6 نوع است :
1 - لفظی که در اول آمده عیناً و بدون تغییر صورت و معنی در آخر بیاید. غضایری گوید:
عصا برگرفتن نه معجزبود
همی اژدها کرد باید عصا.
2 - چون نوع اول است ، تنها دو لفظ به صورت یکی و به معنی مختلف هستند و در حقیقت همان جناس تام است که دو لفظ متجانس یکی در صدر و دیگری در عجز است . علوی زینبی گوید:
هوای ترا زآن گزیدم به عالم
که پاکیزه تر از سرشک هوایی .
3- لفظ عیناً در حشو مصراع اول بیاید نه در صدر:
همه عشق او انجمن گرد من
همه نیکویی گرد او انجمن .
4- مانند سومی است جز اینکه معنی دو لفظ مختلف است :
کریما بده داد من از فلک
چو ایزد ترا هرچه بایست داد.
5- دو واژه ٔ همریشه در اول و آخر آورده شود و خود دو گونه است :
الف - یک لفظ در صدر بیاید و یک لفظ در عجز:
بیازردی مرا بی هیچ حجت
ز من هرگز ترا نابوده آزار.
ب - یک لفظ در حشو مصراع اول ، لفظ دیگر در عجز:
امیرا گر مرا معزول کردی
سرانجام همه عمال عزل است .
6- مانند نوع پنجم است جز اینکه آن دو لفظ از ریشه ای مشتق نباشد و خود مانند قسم پنجم دو گونه است :
الف - یک لفظ در صدر و یک لفظ در عجز:
نالم از عشق آن صنم شب و روز
وینک از ناله گشته ام چون نال .
ب - یکی در حشو مصراع اول ، دیگری در عجز:
گرت زمانه نداند نظیر شاید از آنک
تو از خدای برحمت زمانه را نظری .
(از حدائق السحر چ عباس اقبال صص 18 - 24).
صاحب آنندراج آنرا 8 قسم کرده و به تفصیل شرح داده است . برای اطلاع بیشتر رجوع به اساس الاقتباس ص 597 و المعجم چ مدرس رضوی ص 252 و صناعات ادبی تألیف همایی ص 95 و آنندراج شود. || هر شعر سیزده بیتی . (ناظم الاطباء).

... ادامه

541 | 0

نمایش تصویر

اطلاعات بیشتر واژه

آواشناسی:

منبع: لغت‌نامه دهخدا

معادل ابجد: 750

شمارگان هجا:

دیگر زبان ها

انگلیسی

radal ujja ali sadr

عربی

رادال عجة علي الصدر

تشریح نگارش (هوش مصنوعی)

عبارت "ردالعجز علی الصدر" به صورت تحت‌اللفظی به معنای "برطرف کردن ناتوانی بر روی سینه" است و می‌تواند در متون مختلف استفاده شود. در اینجا چند نکته در مورد دستور زبان و نگارش این عبارت ارائه می‌شود:

ترکیب‌های عربی: این عبارت شامل واژه‌های عربی است و به همین دلیل باید در نگارش آن دقت کرد. قواعد نوشتاری زبان فارسی در هنگام استفاده از واژه‌های عربی اهمیت دارد.
ترجمه و معادل‌سازی: در صورتی که هدف شما این است که مفهوم این عبارت را برای خوانندگان فارسی‌زبان روشن‌تر کنید، می‌توانید به جای استفاده از ترجمه تحت‌اللفظی، از معادل‌های فارسی استفاده کنید.
نکات نگارشی:
- در متون فارسی، عموماً کلمات عربی باید به درستی و با توجه به قواعد عربی نوشته شوند.
- در صورت استفاده از این عبارت در متن فارسی، می‌توان آن را با نثر خود ترکیب کرد، اما باید توجه داشت که معنا و سیاق متن محفوظ بماند.
فارسی‌نویسی: اگر لازم است که عبارت را به صورت فارسی بنویسید، باید از نظام نگارشی فارسی پیروی کنید، و توجه داشته باشید که نباید به صورت کلمه به کلمه ترجمه شود.
محل قرارگیری: باید توجه کنید که این عبارت در کجا و در چه متنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای مثال، اگر در یک متن علمی یا ادبی از آن استفاده می‌کنید، لحن و سبک کلی متن باید هماهنگ باشد.

به طور کلی، برای نگارش صحیح این عبارت و استفاده از آن در متن فارسی، درک صحیح از معنا و مفهوم آن و تسلط به قواعد زبان فارسی و عربی ضروی است.

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول