nat[a]'

nata |

نطع

معنی: نطع. [ ن َ ] (ع اِ) بساط و فرش چرمین . (غیاث اللغات ) (از ناظم الاطباء). بساط چرمی . (فرهنگ خطی ). نصع. (منتهی الارب ). گستردنی است از ادیم . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد) (از متن اللغة). بساط از پوست دباغت کرده که بر آن نشینند. (آنندراج ). مبناة. (یادداشت مؤلف ). نِطع. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء) (متن اللغة). نَطَع. (غیاث اللغات از منتخب اللغات ) (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء) (اقرب الموارد) (متن اللغة). نِطَع. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (متن اللغة). ج ، انطاع ، نطوع . || بساط. (فرهنگ خطی ). مجازاً، به معنی مطلق فرش و گستردنی ، چون نطع شطرنج و نطع خواب و جز آن و با لفظ انداختن و گستردن مستعمل است . (از آنندراج ). بساط. گستردنی . فرش :
از آسمان جنیبه برون تاخت قدر او
هم عرش نطعش آمد و هم سدره متکا.
خاقانی .
شهنشاهی که درع شرع همبالای او آمد
قدردستی که فرق چرخ نطع پای او آمد.
خاقانی .
زمین نطع شقایق پوش گشته
شقایق مهد مرزنگوش گشته .
نظامی .
نگر که بالش زربفت و نطع زیلوچه
ز کتم غیب که می آورد به صدر صدور.
نظام قاری .
بالش و نطع و نهالی و لحافم بخشید
بقچه و صندلیم بهر سر وبالین داد.
نظام قاری .
با گلیم جهرمی میگفت نطع بردعی
کز حصیر و بوریایم خار خاری بر دل است .
نظام قاری .
هم پرتو دشنه ماهتابش
هم خنجر شعله نطع خوابش .
فیاض (از آنندراج ).
|| آن [ بساط ] که زیر پای مردم واجب القتل اندازند و این رسم قدیم بوده است . (آنندراج ). بساط چرمی که زیر پای کسی که به شکنجه یا سربریدن محکوم شده است می افکنند. (از المنجد). بساط چرمی که در روی آن شخص گناهکار را سر می برند. (ناظم الاطباء). نِطع. (آنندراج ). نَطَع. (آنندراج ) (المنجد). ج ، انطاع ، نطوع : چون میان سرای برسیدم [ احمدبن ابی دواد ]یافتم افشین را بر گوشه ٔ صدر نشسته و نطعی پیش وی فرود صفه باز کشیده . (تاریخ بیهقی ص 171).
اکنون چو چراغ است به کشتن درخور
بر نطع نشسته اشکریزان در بر.
خاقانی .
تیغ چون برسری فراز کشند
ریگ ریزند و نطع بازکشند.
نظامی .
نطع بیفکند و بر او ریگ ریخت
دیو ز دیوانگیش می گریخت .
نظامی .
به سرهنگ دیوان نگه کرد تیز
که نطعش بینداز و خونش بریز.
سعدی .
بر نطع سیاست قضا دست افشان
زود آمده ایم اگرچه دیر آمده ایم .
حیاتی (از آنندراج ).
|| رقعه ٔ شطرنج . (یادداشت مؤلف ). صفحه ٔ شطرنج . بساط شطرنج :
شاخ گل شطرنج سیمین و عقیقین گشته است
وقت شبگیران به نطع سبزه بر شطرنج باز.
منوچهری .
از اسب پیاده شو بر نطع زمین رخ نه
زیر پی پیلش بین شه مات شده نعمان .
خاقانی .
شطرنجی ثنای توام قائم زمانه
کز نطع مدحت تو برون لشکری ندارم .
خاقانی (دیوان چ سجادی ص 283).
آسمان نطع مرادم برفشاند
نه شهش ماند و نه فرزین ای دریغ.
خاقانی .
خاقانیا چو دیدی از عمر بی ثباتی
نطع هوس برافشان پندار شاه ماتی .
خاقانی .
به نطع کینه در چون پی فشردی
درافکن پیل و شه رخ زن که بردی .
نظامی .
به شطرنج خلاف این نطع خونریز
به هر خانه که شد دادش شه انگیز.
نظامی .
چو عقلم مات شد بر نطع عشقش
چه بازم چون نه بازو و نه خانه است .
عطار.
دیو که بود کو ز آدم بگذرد
برچنین نطعی از او بازی برد.
مولوی .
بساط دلیران که بی رنج نیست
به بازی کم از نطع شطرنج نیست .
امیرخسرو (از آنندراج ).
|| بساطی که مهره بازان و مشعوذان افکنند و عروسکان و مهره ها بر آن چینند :
بازیچگکان بدیم بر نطع وجود
رفتیم به صندوق عدم یک یک باز.
خیام (یادداشت مؤلف ).
نطع پر از زخمه و رقاص نه
بحر پر از گوهر و غواص نه .
نظامی .
|| سفره . (ناظم الاطباء). خوان :
شکر چه نهی به خوان بر چون نداری
به نطع اندر مگر سرکه و ترینه .
ناصرخسرو.
|| پوستی که درویشان برمیان بندند. (غیاث اللغات ). پوستی که درویشان بر کمر می بندند. (ناظم الاطباء). || نطع جواهر، چرمی که جوهریان مروارید و جواهر را بر آن انداخته در رشته کشند. (آنندراج ) :
سرشک من به رقص افتاد بر نطع زر از شادی
چو جانم در سماع آمد که یارب وصل یار است این .
خاقانی .
بر نطع جواهری است غلطان
گوهر چون ریگ در بیابان .
سالک (از آنندراج ).
|| کام . (فرهنگ خطی ) (یادداشت مؤلف ). سغ. (یادداشت مؤلف ). رجوع به نِطع شود. || شکن های کام . نِطع. نَطَع. (فرهنگ خطی ). رجوع به نِطع شود. || (مص ) به صیغه ٔ مجهول ، برگردیدن گونه ٔ کسی . (از منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء). دیگرگون شدن رنگ کسی . گویند: نُطِعَ لونه ؛ تغیر. (از اقرب الموارد) (از المنجد).

... ادامه

560 | 0

مترادف: اديم، بساط، سفره، سماط

نمایش تصویر

اطلاعات بیشتر واژه

ترکیب: (اسم) [عربی] [قدیمی]

مختصات: (نَ) [ ع . ] (اِ.)

الگوی تکیه: S

نقش دستوری: اسم

آواشناسی: nat'

منبع: لغت‌نامه دهخدا

معادل ابجد: 129

شمارگان هجا: 1

دیگر زبان ها

انگلیسی

nata

ترکی

nata

فرانسوی

nata

آلمانی

nata

اسپانیایی

nata

ایتالیایی

nata

عربی

ناتا

تشریح نگارش (هوش مصنوعی)

کلمه "نطع" در زبان فارسی به معنی "سطحی که به‌عنوان بستر یا پایه‌ای برای چیزی استفاده می‌شود" است و در برخی متون قدیمی‌تر یا متن‌های خاص می‌تواند به کار رود.

قواعد نگارشی و زبانی مرتبط با این کلمه و استفاده صحیح از آن به شرح زیر است:

نویسه‌خوانی: این کلمه به صورت صحیح و با حروف فارسی نوشته می‌شود: "نطع".
تلفظ: تلفظ درست آن به صورت "نَطع" است.
نوع واژه: این کلمه معمولاً به عنوان اسم استفاده می‌شود.
کاربرد در جمله: برای استفاده از "نطع" در جمله، باید دقت کرد که با دیگر کلمات منطقی و مرتبط ترکیب شود. به‌عنوان مثال: "نطع یک پایه مستحکم برای ساخت بناهای قدیمی بود."
نکات نگارشی:
- اگر در متنی به کار می‌رود که مشخص است به نسخ خطی یا متون قدیمی مربوط است، بهتر است مخاطب را با توضیحات بیشتری آشنا کنید.
- توجه کنید که در متون رسمی، به ویژه در متون علمی و پژوهشی، از کلمات و اصطلاحات مدرن‌تر استفاده کنید، مگر این که زمینه تاریخی یا ادبیات خاصی مد نظر باشد.
این کلمه در اصطلاحات: "نطع" ممکن است در برخی اقسام ادبیات یا متون مذهبی به‌کار برود، بنابراین دقت به بستر فرهنگی و تاریخی کلمه نیز مهم است.

با رعایت این موارد می‌توانید از کلمه "نطع" به‌طور صحیح و مؤثر استفاده کنید.

مثال برای واژه (هوش مصنوعی)

نطع بزرگ و زیبایی در وسط میدان شهر برپا شده بود که در آن انواع مختلف غذاهای سنتی سرو می‌شد.
در فرهنگ ایرانی، نطع به عنوان نمادی از مهمان‌نوازی و همکاری در برگزاری جشن ها شناخته می‌شود.
خانواده‌ها برای برگزاری مراسم عروسی، نطع را با گل‌ها و سفره‌های رنگارنگ تزئین کردند.

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول

نطع

معنی کلمه نطع

معنی واژه نطع

نطع

اطلاعات بیشتر واژه

500 کاراکتر باقی مانده

جعبه لام تا کام

تبلیغات توضیحی

تبلیغات موضوعی

تبلیغات تصویری

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول

نطع

معنی کلمه نطع

معنی واژه نطع

نطع

اطلاعات بیشتر واژه

500 کاراکتر باقی مانده

مطالب مرتبط

نطع

نطع

نطع

نطع

نطع شطرنج

نطعپوش

جعبه لام تا کام

تبلیغات توضیحی

تبلیغات موضوعی

تبلیغات تصویری