حق استاد بر شاگرد چیست؟

امام سجّاد علیه ‏السلام

حَقُّ سائسِكَ بِالعِلمِ: التَّعظيمُ لَهُ، والتَّوقيرُ لَِمجلِسِهِ، وحُسنُ الاستِماعِ إلَيهِ، والإقبالُ علَيهِ، وأن لا تَرفَعَ علَيهِ صَوتَكَ، وأن لا تُجيبَ أحَدا يَسألُهُ عَن شَيءٍ حَتّى يَكونَ هُوَ الّذي يُجيبُ، ولا تُحَدِّثَ في مَجلسِهِ أحَدا، ولا تَغتابَ عِندَهُ أحَدا، وأن تَدفَعَ عَنهُ إذا ذُكِرَ عِندَكَ بِسُوءٍ، وأن تَستُرَ عُيوبَهُ، وتُظهِرَ مَناقِبَهُ، ولا تُجالِسَ لَهُ عَدُوّا، ولا تُعادِيَ لَهُ وَلِيّا، فإذا فَعَلتَ ذلكَ شَهِدَ لَكَ مَلائكَهُ اللّه بِأنَّكَ قَصَدتَهُ وتَعَلَّمتَ عِلْمَهُ للّه‏ِ جَلَّ اسمُهُ لا لِلنّاسِ.

حقّ استاد تو این است كه به او احترام گذاری، محضرش را موقّر داری، با دقت به سخنانش گوش بسپاری، رویت به او باشد و به او توجّه نمایی، صدایت را بر او بلند نكنی، هر گاه كسی از او سؤالی كند تو جواب ندهی، بلكه بگذاری خودش جواب دهد. در محضر او با كسی سخن نگویی، در حضور او از كسی غیبت نكنی، اگر پیش تو از او بد گویی شود، از وی دفاع كنی. عیبهایش را بپوشانی، خوبیها و صفات نیكش را آشكار سازی، با دشمن او همنشینی نكنی و با دوستش دشمنی نورزی. هرگاه این كارها را كردی، فرشتگان خدا درباره‏ات گواهی دهند كه تو برای رضای خداوند جلّ اسمه، نه برای مردم، نزد آن استاد رفته‏ای و دانش او را فراگرفته‏ای.

منبع: الخصال: 567 / 1 منتخب میزان الحكمة: 400