ویژگى هاى اهل دنیا

الإمام علیّ علیه السلام

سُبحانَكَ خالِقا ومَعبودا! بِحُسنِ بَلائِكَ عِندَ خَلقِكَ خَلَقتَ دارا، وجَعَلتَ فيها مَأدُبَةً؛ مَشرَبا ومَطعَما، وأزواجا وخَدَما، وقُصورا، وأنهارا، وزُروعا وثِمارا، ثُمَّ أرسَلتَ داعِيا يَدعو إلَيها، فَلاَ الدّاعِيَ أجابوا، ولا فيما رَغَّبتَ رَغِبوا، ولا إلی ما شَوَّقتَ إلَيهِ اشتاقوا. أقبَلوا عَلی جيفَةٍ قَدِ افتَضَحوا بِأَكلِها، وَاصطَلَحوا عَلی حُبِّها، ومَن عَشِقَ شَيئا أعشیبَصَرَهُ، وأمرَضَ قَلبَهُ؛ فَهُوَ يَنظُرُ بِعَينٍ غَيرِ صَحيحَةٍ، ويَسمَعُ بِاُذُنٍ غَيرِ سَميعَةٍ، قَد خَرَقَتِ الشَّهَواتُ عَقلَهُ، وأماتَتِ الدُّنيا قَلبَهُ، ووَلِهَتعَلَيها نَفسُهُ، فَهُوَ عَبدٌ لَها، ولِمَن في يَدَيهِ شَيءٌ مِنها، حَيثُما زالَت زالَ إليها، وحَيثُما أقبَلَت أقبَلَ عَلَيها، ولا يَزدَجِرُ مِنَ اللّه ِ بِزاجِرٍ ولايَتَّعِظُ مِنهُ بِواعِظٍ.

امام علی علیه السلام ـ در خطبه ای كه در آن، نافرمانی خَلق را توضیح می دهد ـ : پاكی تو، ای آفریدگار و معبودی كه از سرِ عنایتت به بندگانت، سرایی (آخرت) آفریدی و در آن، خوانی از انواع نوشیدنی و خوردنی، و همسران و چاكران، و كاخ ها و رودها، و محصولات و میوه ها گسترانیدی، و سپس دعوتگری فرستادی تا [مردم را] به سوی آن [سرای و خوان گسترده] فرا بخواند؛ امّا نه دعوتگر را اجابت كردند و نه به آنچه تو ترغیبشان كردی، رغبت نمودند، و نه بر آنچه تشویقشان كردی، شوقی نشان دادند! [آنان] به لاشه ای روی آوردند كه با خوردن آن رسوا گشتند، و در دوستی آن، با یكدیگر سازش كردند. و هر كه عاشق چیزی شود، آن چیز، چشم او را كور و دلش را بیمار می گرداند، و چنین كسی با چشمی ناسالم می نگرد، و با گوشی ناشنوا می شنود. [عاشق دنیا،] شهوات، خِرَد او را از هم دریده، دنیا دلش را میرانده، و جانش سرگشته دنیا شده است. از این رو، بنده دنیا و بنده كسی است كه از دنیا چیزی دارد. به هر سو كه دنیا برود، او نیز می رود، و به هر طرف كه دنیا رو كند، او نیز رو می كند. نه با بازدارنده ای از سوی خدا باز می ایستد و نه از هیچ پندآموزی از سوی او، پند می گیرد.

منبع: العَشَا: سوء البصر، وقیل: هو ذهاب البصر (لسان العرب: ج 15 ص 56 «عشا»). / الوَلَهُ: ذهاب العقل والتحیّر من شدّة الوجد (الصحاح: ج 6 ص 2256 «وله»). / نهج البلاغة: الخطبة 109.