قانون اساسی معارف

‌قانون اساسی معارف 1329 قمری ‌مصوبه پنجشنبه دهم شهر ذیقعده ‌مطابق با نهم عقرب 1290 ‌ماده 1 - مکتب و مدرسه عبارت است از تأسیساتی که برای تربیت اخلاقی و علمی و بدنی ابناء نوع دائر می‌گردد.
‌ماده 2 - پروگرام مدارس و مکاتب از طرف وزارت معارف معین می‌گردد و باید در پروگرام حیثیت علمی و صنعتی و نشو و نمای بدنی ملحوظ‌باشد.
‌ماده 3 - تعلیمات ابتدائیه برای عموم ایرانیان اجباری است.
‌ماده 4 - طریق تحصیل آزاد است لیکن هر کس باید آن اندازه از معلوماتی را که دولت برای درجه ابتدایی معین نموده تحصیل کند.
‌ماده 5 - هر کس مکلف است اطفال خود را از سن هفت به تحصیل معلومات ابتدائیه وادارد اعم از این که در خانه باشد یا در مدرسه.
‌ماده 6 - در صورت لزوم طبی یا وجود مانع با اطلاع مأمورین معارف تأخیر شروع در ارسال طفل به مکتب جایز است.
‌ماده 7 - ملل غیر اسلامی در مدارس دولتی حق تقاضای تحصیل مذهب خودشان را ندارند مجبور به تحصیل شرعیات اسلامی نیز نخواهند بود.
‌ماده 8 - مکاتب و مدارس بر دو قسمت است رسمی و غیر رسمی:
‌رسمی آن است که از طرف دولت دایر شده باشد - غیر رسمی آن است که بانی مخصوص داشته باشد.
‌ماده 9 - هر کس مدرسه غیر رسمی افتتاح کند باید به اطلاع دولت برساند.
‌ماده 10 - کسی که می‌خواهد مدرسه افتتاح کند باید رعایت شرایط ذیل را بنماید:
1 - مدیر مدرسه کمتر از سی سال نباید داشته باشد.
2 - بنای مدرسه را موافق ملاحظات حفظ‌الصحه که از طرف وزارت معارف مقرر شده است فراهم نماید.
3 - در مدارس ابتدایی مدیر باید دارای تصدیقنامه تحصیلات مدارس متوسطه و در مدارس متوسطه دارای تصدیق‌نامه تحصیلات عالیه باشد.
4 - مدیر مدرسه باید معروف به سوء عقیده و اخلاق و عادات ذمیمه نبوده مرتکب جنحه و جنایتی نشده باشد و معلمینی را هم که انتخاب‌می‌کند باید علاوه بر شرایط مزبوره هر کدام در فن خود تصدیق رسمی وزارت معارف را دارا باشند.
‌ماده 11 - هر کس در هر جا تحصیل کرده باشد تا در مقام امتحان رسمی بر نیامده است در مدارس رسمی دولتی پذیرفته نخواهد شد.
‌ماده 12 - مفتشین دولتی در کل مدارس و مکاتب رسمی و غیر رسمی حق ورود و تفتیش دارند و هیچ مدیری در هیچ موقعی حق مخالف ندارد.
‌ماده 13 - مدارسی که از اموال اوقاف دایر است نیز از حیث امور اخلاقی و حفظ صحتی و ترتیب تعلیمات و امتحانات و غیرها تا اندازه که با غرض‌واقف موافقت کند در تحت نظارت وزارت معارف است.
‌ماده 14 - وزارت معارف باید تدریس کتبی را که مضر به اخلاق و دین محصلین است ممنوع نماید و کتبی که از طرف وزارت معارف ممنوع شده‌باشد در هیچ مدرسه نباید تدریس بشود.
‌ماده 15 - مدارس و مکاتب بر چهار نوع است:
1 - مکاتب ابتدایی دهکده.
2 - مکاتب ابتدایی بلدی.
3 - مدارس متوسطه.
4 - مدارس عالیه.
‌ماده 16 - هر یک از مکاتب و مدارس چهارگانه پروگرام مخصوص قانونی خواهد داشت و وزارت معارف مسئول اجرای آن پروگرام‌ها است.
‌ماده 17 - پروگرام مکاتب و مدارس ابتدائیه و متوسطه باید تعلیم واجبات دینی را به قدر لزوم شامل باشد.
‌ماده 18 - وزارت معارف ترتیب درجات و مراتب تحصیلیه را معین نموده برای هر کدام امتحانات و تصدیقنامه‌ها برقرار خواهد نمود که دخول در‌خدمات دولتی موقوف به داشتن آن تصدیقنامه‌ها خواهد بود.
‌ماده 19 - در هر ده و در هر محله از قصبات یکی مکتب ابتدایی دهکده دایر می‌شود.
‌ماده 20 - در شهرها بر حسب عده نفوس و حاجت اهالی و کفایت مالیه محلیه یک یا چندین مدرسه ابتدایی و متوسطه دایر خواهد شد.
‌ماده 21 - مدارس عالیه در تهران و در مراکز عمده دایر خواهد شد.
‌ماده 22 - مخارج مدارس ابتداییه در قصبات و بلاد به عهده دولت و مخارج آنها از محل مالیاتی که در هر محل به موجب قانون برقرار می‌شود‌پرداخته خواهد شد.
‌ماده 23 - مخارج مکاتب دهکده نیز بر عهده دولت و به موجب قانون از مالکین دهکده و اهالی دریافت خواهد شد.
‌ماده 24 - مخارج مدارس غیر مجانی دولتی از محل حق‌التعلیمی است که از شاگردان اخذ می‌شود و چنانچه کسری داشته باشد بر عهده دولت‌است.
‌ماده 25 - مکاتب و مدارس مجانی که به خرج دولت اداره می‌شود فقط برای تمتع اطفال فقرا و اشخاصی است که رسماً عدم بضاعت آنها از طرف‌مأمورین رسمی محلی تصدیق شده باشد.
‌ماده 26 - ابنیه متعلقه به مکاتب و مدارس و سایر متعلقات مدارس از منقول و غیر منقول در تحت نظارت وزارت معارف است.
‌ماده 27 - قبول محصلین بی‌بضاعت در مدارس متوسطه و عالیه به طور مجانی به موجب قانون مخصوص خواهد بود.
‌ماده 28 - مجازات بدنی در مکاتب و مدارس ممنوع است.