momken

possible |

ممکن

معنی: ممکن . [ م ُ ک ِ ] (ع ص ) چیزی که صلاحیت ظهور و بروز داشته باشد. شایان . ضد محال . دست دهنده و پیداشونده . (ناظم الاطباء). دست دهنده . (دهار) (غیاث اللغات ). پیداشونده . (غیاث اللغات ). امکان یابنده . میسرشدنی . محتمل . دست داده . مقدور : چون خوارزمشاه فرمان یافت ممکن نشد تابوت و جز آن ساختن . (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 357). اگر خوارزمشاه آن ثبات نکردی ... خللی افتادی بزرگ که دریافت آن ممکن نبودی . (تاریخ بیهقی ایضاً ص 356). زمستان آنجا باشید و اگر ممکن گردد به بلخ روید. (تاریخ بیهقی ایضاً ص 675). غازی خواسته بود که باز از آب گذرکند تا از این لشکر ایمن گردد ممکن نگشت . (تاریخ بیهقی ایضاً ص 233). دیگر درجه آن است که تمیز تواند کرد... ممکن را از ناممکن . (تاریخ بیهقی ایضاً ص 95).
ای بزرگی که هیچ ممکن نیست
که چو تو در جهان دگر باشد.
مسعودسعد.
معیشت من بی آب ممکن نگردد. (کلیله و دمنه ). چنانکه ظهور آن بی ادوات آتش زدن ممکن نگردد اثر این بی تجربت و ممارست هم ظاهر نشود. (کلیله و دمنه ). بهر وجه که ممکن باشد او را(گاو را) دور کنم . (کلیله و دمنه ). آنگاه به انواع بلا مبتلا گردد که بیان آن ممکن نگردد. (کلیله و دمنه ).
خاقانیا چه گویی آید به دست یاری
چون یار نیست ممکن سودای یار من چه ؟
خاقانی .
کان یاقوت و پس آنگاه و با ممکن نیست
شرح خاصیت آن کان به خراسان یابم .
خاقانی .
میجویم داد و نیست ممکن
کاین نادره در جهان ببینم .
خاقانی .
به کمندی درم که ممکن نیست
رستگاری به الامان گفتن .
سعدی .
نظر کن بر احوال زندانیان
که ممکن بود بیگنه در میان .
سعدی (بوستان ).
دور از هوای نفس که ممکن نمی شود
در تنگنای صحبت دشمن مجال دوست .
سعدی .
می شنوم که سعدیا راه مخوف می روی
گر نروم نمی شود صبر و قرار ممکنم .
سعدی .
آنکو بغیر سابقه چندین نواخت کرد
ممکن بود که عفو کند گر خطا کنیم .
سعدی .
- ممکن الاثبات ؛ چیزی که اثبات آن امکان داشته و شدنی باشد.
- ممکن الحصول ؛ چیزی که به دست آوردنش ممکن است . به دست آوردنی .
- ممکن الوصول ؛ چیزی که وصول آن امکان داشته باشد.
- ممکن الوقوع ؛ چیزی که واقع شدن آن امکان داشته باشد.
|| مخلوق و انسان . (غیاث اللغات ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). || درد. (ناظم الاطباء) (آنندراج ). || سوسمار و یا ملخ تخم کرده و یا تخم در زیر بال گیرنده . (ناظم الاطباء). بیضه داده یا بیضه زیر بال گیرنده از سوسمار و ملخ . (منتهی الارب ). مَکون . || رودبار و وادی گیاه مکنان رویاننده . (از منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء) (آنندراج ). || (اصطلاح فلسفه ) در اصطلاح فلسفه ، امری یا مفهومی و یا موجودی است که از ذات اقتضایی نداشته باشد، نه اقتضای وجود و نه اقتضای عدم . (فرهنگ علوم عقلی سجادی ). شاید بود. (لغت تاریخ بیهقی ). مقابل واجب و ممتنع. آنکه عدم بر وی جایز بود و آن محتاج است به واجب . آنکه هم تواند بودن و هم تواند نبودن . (یادداشت مرحوم دهخدا):
همه هر یک به خود ممکن بدو موجود و ناممکن
همه هریک به خود پیدا بدو معدوم و ناپیدا.
ناصرخسرو.
تا جهان ممکن است جانش باد
همه سرها بر آستانش باد.
نظامی .
ز ممکن روسیاهی در دو عالم
جدا هرگز نشد واﷲ اعلم .
شیخ محمود شبستری .
رجوع به حکمت اشراق ص 27، 62، 180 و 186 شود.
- ممکن الاخس ؛ موجود پستی که هستی او امکان داشته باشد، شیخ اشراق گوید: هرگاه موجود اخسی یافت شود به ضرورت و التزام عقلی بایستی ممکن اشرف قبل از آن موجود شده باشد. (از فرهنگ علوم عقلی ) : و من القواعد الاشراقیة ان الممکن الاخس اذا وجد فیلزم ان یکون ممکن الاشرف قد وجد. (حکمت اشراق ص 154). و رجوع به امکان اخس و امکان اشرف شود.
- ممکن الاشرف ؛ موجود برتری که هستی اوامکان داشته باشد. رجوع به ترکیب قبل شود.
- ممکن الوجود ؛ آن است که نه وجودش ضروری و نه عدم آن ضروری بود و آن مخلوقات است . (غیاث اللغات ) (آنندراج ). هرچه وجود و عدم او هیچیک ضروری نبود. (یادداشت مرحوم دهخدا). مقابل واجب الوجود و ممتنعالوجود : ان العالم ممکن الوجود و کل ممکن الوجود یکون محدثاً... (حکمت اشراق ص 263).
- ممکن بالذات . رجوع به امکان ذاتی شود.

... ادامه

782 | 0

مترادف: 1-امكان پذير، شدني، صورت پذير، محتمل، مقدور، ميسر، ميسور

متضاد: 1- غيرممكن 2- واجب

نمایش تصویر

اطلاعات بیشتر واژه

ترکیب: (صفت) [عربی، مقابلِ محال]

مختصات: (مُ کِ) [ ع . ] (ص .)

الگوی تکیه: WS

نقش دستوری: صفت

آواشناسی: momken

منبع: لغت‌نامه دهخدا

معادل ابجد: 150

شمارگان هجا: 2

دیگر زبان ها

انگلیسی

possible | feasible , conceivable , thinkable

ترکی

olası

فرانسوی

possible

آلمانی

möglich

اسپانیایی

posible

ایتالیایی

possibile

عربی

ممكن | محتمل , مستطاع , معقول , جائز حدوثه

تشریح نگارش (هوش مصنوعی)

کلمه "ممکن" در زبان فارسی به معنای "قابل وقوع" یا "قابل انجام" است و در جمله‌های مختلف به کار می‌رود. در زیر به برخی نکات نگارشی و قواعد استفاده از این کلمه اشاره می‌کنم:

استفاده در جملات:
- "ممکن است باران بیفتد." (در این جمله برای بیان احتمال وقوع باران استفاده شده است.)
- "این کار ممکن نیست." (در این جمله بیان می‌کند که انجام کار ناممکن است.)
قواعد نحوی:
- "ممکن" می‌تواند به عنوان صفت به کار رود: "این تصمیم ممکن بود."
- همچنین می‌تواند در ترکیب‌ها و عبارات مختلف مثل "احتمال ممکن" و "ممکن است" استفاده شود.
حالت‌های مختلف و تنوع معنایی:
- ممکن است + فعل: "ممکن است فردا برف بیافتد."
- ممکن است + اسم: "این کار یک راه ممکن است."
نکات نگارشی:
- کلمه "ممکن" معمولاً با حروف کوچک در وسط جمله نوشته می‌شود.
- اگر "ممکن" در ابتدای جمله بیاید، با حرف بزرگ نوشته می‌شود: "ممکن است که این پروژه موفق شود."
همنشینی:
- "ممکن" می‌تواند با واژگان دیگری مانند "نیست"، "است"، "شود" و ... ترکیب شود.

با رعایت این نکات و قواعد، می‌توانید از کلمه "ممکن" به درستی و به طرز مؤثری در نوشتار و گفتار خود استفاده کنید.

مثال برای واژه (هوش مصنوعی)

ممکن است باران در روزهای آینده ببارد و هوای شهر را تغییر دهد.
اگر به خوبی مطالعه کنی، ممکن است در امتحان نمره خوبی بگیری.
او همیشه به من می‌گوید که هیچ چیزی در زندگی غیر ممکن نیست.

واژگان مرتبط: امکان پذیر، میسر، شدنی، عملی، تصور کردنی، فکر کردنی، اندیشه پذیر، قابل فکر

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول

ممکن

معنی کلمه ممکن

معنی واژه ممکن

ممکن

اطلاعات بیشتر واژه

500 کاراکتر باقی مانده

جعبه لام تا کام

تبلیغات توضیحی

تبلیغات موضوعی

تبلیغات تصویری

فرم ورود

آدرس بخش انتخاب شده

رویداد ها - امتیازات

زیر مجموعه ها

سوالات متداول

ممکن

معنی کلمه ممکن

معنی واژه ممکن

ممکن

اطلاعات بیشتر واژه

500 کاراکتر باقی مانده

مطالب مرتبط

ممکن

ممکن

ممکن

ممکن

جعبه لام تا کام

تبلیغات توضیحی

تبلیغات موضوعی

تبلیغات تصویری