امیر مؤمنان

الإمام الصادق علیه السلام

.اِنهَزَمَ النّاسُ يَومَ اُحُدٍ عَن رَسولِ اللّه ِ صلي الله عليه و آلهفَغَضِبَ غَضَبا شَديدا، قالَ: وكانَ إذا غَضِبَ انحَدَرَ عَن جَبينِهِ مِثلُ اللُّؤلُؤِ مِنَ العَرَقِ، قالَ: فَنَظَرَ فَإِذا عَلِيٌّ عليهالسلام إلی جَنبِهِ فَقالَ لَهُ: اِلحَق بِبَني أبيكَ مَعَ مَنِ انهَزَمَ عَن رَسولِ اللّه ِ. فَقالَ: يارَسولَ اللّه ِ، لي بِكَ اُسوَةٌ. قالَ: فَاكفِني هؤُلاءِ فَحَمَلَ فَضَرَبَ أوَلَّ مَن لَقِيَ مِنهُم. فَقالَ: جَبرَئيلُ عليهالسلام: إنَّ هذِهِ لَهِيَ المُؤاساةُ يا مُحَمَّدُ. فَقالَ: إنَّهُ مِنّي وأ نَا مِنُه. فَقالَ جَبرَئيلُ عليهالسلام: وأ نَا منِكُما يا مُحَمَّدُ. فَقالَ أبو عَبدِ اللّه ِ عليهالسلام: فَنَظَرَ رَسولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آلهإلی جَبرَئيلَ عليهالسلام عَلی كُرسِيٍّ مِن ذَهَبٍ بَينَ السَّماءِ وَالأَرضِ، وهُوَ يَقولُ: لا سَيفَ إلاّ ذُو الفَقارِ ولا فَتیً إلاّ عَليٌّ.

در روز نبرد اُحُد، مردم از اطراف پیامبر صلی الله علیه و آله گریختند. پیامبر خدا به شدّت خشمگین شد و هرگاه خشمگین می شد، از گونه هایش عرق، مانند مروارید، فرو می ریخت. آن گاه پیامبر صلی الله علیه و آلهنگاه كرد و علی علیه السلام را در كنار خود دید. به وی فرمود: «تو هم به [آن دسته از] برادرانت كه از پیامبر خدا گریختند، بپیوند». علی علیه السلام گفت: ای پیامبر خدا! تو برایم الگو هستی. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «پس مرا از شرّ اینها در امان بدار». علی علیه السلام بر آنان یورش بُرد و به نخستین كسی كه از دشمن دید، ضربتی زد. جبرئیل علیه السلام گفت: ای محمّد! این همان مُواسات (از خود گذشتگی/فداكاری) است. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «او از من است و من از اویم». جبرئیل علیه السلام هم گفت: و من از شمایم، ای محمّد! امام صادق علیه السلام فرمود: «پیامبر صلی الله علیه و آله به جبرئیل علیه السلام نظر افكند كه بر تختی طلایی میان آسمان و زمین نشسته و می گوید: "شمشیری جز ذو الفقار و جوان مردی جز علی نیست"».

منبع: الكافی: ج 8 ص 110 ح 90. / مواسات به معناى آن است كه كسى، دیگرى را در مال و جان، همچون خویشتن بشمارد (ر. ك: لغت نامه دهخدا، ذیل «مواسات»).