زبان عبری
license
98
4788
100
معنی کلمه زبان عبری
معنی واژه زبان عبری
Hebrew
|
زبان عبری
معنی:
زبان عبری (עברית تلفظ: ایوْریت)، عضوی از شاخه زبانهای سامی است. و با زبانهای عربی و آرامی هم خانوادهاست. حدود ۷ میلیون نفر که به طور عمده در کشور اسرائیل، در ایالات متحده آمریکا و جوامع یهودی در سراسر جهان به زبان عبری جدید تکلم میکنند. به علت اینکه بیشتر ساکنین اسرائیل را مهاجرین تشکیل میدهند، زبان عبری جدید برای بخش قابل توجهی از ساکنین این کشور زبان دوم بشمار میآید. این زبان در کنار زبان عربی، یکی از زبانهای رسمی کشور اسرائیل است. همچنین بسیاری از دعاها و نیایشهای یهودیان در سراسر دنیا به زبان عبری کلاسیک است.
لهجهها
فارسی لهجه سفاردی در اسرائیل به کار میرود.
الفبای عبری
نوشتار اصلی: الفبای عبری
الفبای عبری از ۲۲ حرف تشکیل شدهاست. صداهای زیر شیوه تلفظ حروف زبان عبری هستند:
اَلِف - بِیت – گیمل – دالِت – هِ – واو – زَین – خِت – تِت – یُد – کاف – لَمِد – مِم – نون – سَمِخ – عَین – پِه - زادی – کُف – رِش – شین – تاو
پیوند به بیرون
آموزش زبان عبری (به فارسی)
ردههای صفحه: زبان عبری زبانهای سامی زبانهای یهودیان زبانها هلال حاصلخیز
قس عربی
اللغة العبریة (עברית) هی لغة سامیة من مجموعة اللغات الشمالیة الغربیة من الفرع الکنعانی، تنتمی إلى مجموعة اللغات الأفریقیة الآسیویة. حالیا تنتشر اللغة العبریة الحدیثة کلغة حدیث وأدب وتعاملات رسمیة، ویتحدث بها أکثر من 7 ملیون شخص موزعین فی حدود إسرائیل والأراضی الفلسطینیة. اللغة العبریة الحدیثة منبثقة من اللغة العبریة الکلاسیکیة التی لم تعد مستخدمة کلغة حدیث أو کلغة تعاملات رسمیة إنما تستخدم کلغة دینیة یستعملها المتدینین الیهود فی تعاملاتهم الدینیة, وهی بدورها (اللغة العبریة الکلاسیکیة) نشأت من محاولة إحیاء للّغة العبریة القدیمة التی ماتت فی القرن الخامس قبل المیلاد. اللغة العبریة القدیمة هی العبریة التی کتب فیها العهد القدیم، وتشبه إلى حد کبیر لغات قدیمة أخرى مثل اللغة الفینیقیة والعمونیة والمؤابیة؛ ولهذا یعتبر علماء اللغات کل هذه اللغات الأخیرة لهجات للّغة الکنعانیة.
أخذت اللغة العبریة العدید من الأسماء، وهی: لغة کنعان (و هو اسم وارد فی التوراة)، واللغة الیهودیة (کونها لغة مهمة فی الدیانة الیهودیة)، واللغة المقدسة (بسبب نزول التوراة بها)، لکن أشهر الأسماء لها هو اللغة العبریة (حیث سمیت بهذا الاسم نسبة إلى العبرانیین الذین حملوا اللغة من بعد الکنعانیین).
محتویات
تاریخ اللغة العبریة
طالع أیضًا :تاریخ اللغة العبریة
ما قبل المیلاد
مرحلة العبریة القدیمة الخالصة
بدأت هذه المرحلة فی القرن العاشر قبل المیلاد تقریبا، فکانت اللغة العبریة هی اللغة الشائعة فی المناطق الجبلیة فی فلسطین، وکانت عبریة هذا العصر تتسم بالنقاء والبعد عن أی تأثیرات أجنبیة، ودون بها معظم أسفار العهد القدیم والأعمال الأدبیة الأخرى، وعدد من النقوش الأثریة على الصخور والأحجار والعملات.
مرحلة تدهور اللغة العبریة
تبدأ هذه المرحلة فی القرن الخامس قبل المیلاد حیث بدأت اللغة العبریة تنقرض رویدا رویدا، وأخذت اللغة الآرامیة تحل محلها شیئاً فشیئا حتى ماتت اللغة العبریة کلغة تخاطب وأدب، وظلت تستعمل کلغة دینیةفقطغیر موثق منذ 124 یوماً، وذلک على الرغم من محاولات الحاخامات الحفاظ على اللغة العبریة، ولکنهم فشلوا فی مواجهة الصراع القائم آنذاک بین العبریة والآرامیة.
مرحلة العبریة التلمودیة
بعد أن أصبحت الآرامیة هی اللغة الرسمیة فی البلاد، وجه الزعماء الدینیون جهودهم نحو شرح وتفسیر العهد القدیم باللغة الآرامیة لکی یفهم الیهود أصول وطقوس الدین الیهودی، فکتبوا المشناه والجمارا ثم التلمود. وکانت لغة هذه الکتب مختلفة تماما فی روحها وألفاظها وتراکیبها عن عبریة العهد القدیم، فظهر فیها التأثر الشدید باللغة الآرامیة، کما احتوت أیضا على بعض الألفاظ من اللغات الأخرى.
ما بعد المیلاد
العصر المسورتی الطبری
طالع أیضًا :لغة عبریة طبریة
مع امتداد المناطق التی سیطر علیها العرب إلى فلسطین، تمتع الیهود ببعض الرفاهیة الفکریة والتی أنتجت الکتاب المسورتیین (بالعبریة: מְסוֹרה) والذین وضعوا أساس عملیة التشکیل أو التنقیط (بالعبریة: נִיקוּד) والذی استمر حتى الیوم کنظام التنقیط العبری الرسمی وقد تم إنتاجه فی المدرسة الطبریة.
العصر الذهبی
عرف الیهود عصراً ذهبیاً کثیر الإنتاج الأدبی أثناء حیاتهم فی الأندلس العربیة، وقد ساعد جو التسامح والتعایش الأندلسی على ازدهار الإنتاج الأدبی واللغوی العبری وظهور شخصیات ما زالت تحتل مکان الصدارة حتى الیوم فی الکتابات الدینیة الیهودیة واللغویة العبریة کالحاخام موسى بن میمون وسعدیا الفیومی. یعرف الیهود تلک الفترة باسم العصر الذهبی (بالعبریة: תוֹר הֵזֵּהָב) وتعرف الإنتاجات الأدبیة لهذا العصر بـالأدب العبری الوسیط، وکانت هذه آخر العصور المزدهرة للغة العبریة والتی انتهت بسقوط الأندلس.
فترة الهسکلاة
تعتبر فترة الثمانینات من القرن الثامن عشر بدایة عصر جدید فی تاریخ الأدب العلمانی للغة العبریة. أدباء ذلک الوقت هم من المتنورون (المسکیلیم) والتی بدأت حرکتهم فی وسط أوروبا خصوصا فی ألمانیا (1780-1820) وانتقلت بعدها إلى المجر والتشیک وإیطالیا وغیرها من البلدان (1820-1850) ووصلت إلى ذروة تطورها فی شرق أوروبا وروسیا وبولندا (1850-1881).
عمل المسکیلیم فی عصرهم بشکل مباشر وغیر مباشر من أجل إحیاء اللغة العبریة وتحویلها إلى لغة حدیث بین الناس، وکان الأوائل یمیلون إلى توسیع اللغة العبریة وتجهیز کل روافد اللغة من أجل الاستخدام فی الکتابة، بینما مال المتأخرون إلى خلق لغة مرکبة تختلط بروافد اللغة المختلفة. مع کل الإسهامات التی ساهم فیها المسکیلیم من أجل توسیع الثروة اللغویة العبریة وإحیائها، ومع نضال بعضهم من أجل تحویل لغة المشناه وباقی روافد اللغة العبریة إلى مصادر شرعیة لتطور اللغة، ومع الطموح والرغبة فی فرض اللغة العبریة على الجماهیر، لم ینجح المثقفون فی وضع أسس لتحویل اللغة العبریة من لغة کتابة وإنتاج إلى لغة حدیث.
العصر الحدیث
طالع أیضًا :إحیاء اللغة العبریة
مع بدء الاستیطان الیهودی لفلسطین، استمر اللغویون العبریون فی محاولاتهم لإخراج اللغة العبریة من الکتب والصحف إلى الشارع واستعملوا الکثیر من التعدیلات والتطویرات من أجل تلیینها على الألسن وتسهیلها حتى نجحوا فی إخراج ما یعرف الیوم بـاللغة العبریة الحدیثة. تأسس المجمع اللغوی العبری عام 1889 بواسطة مجموعة من المثقفین فی القدس على رأسهم إلیعازر بن یهوذا، وضع المجمع أمامه هدفین أساسیین:
تحدید مصطلحات فی المهن التعلیمیة المختلفة فی المدارس وفی المجالات العلمیة والحیاة العملیة.
وطریقة النطق الصحیحة والکتابة والمشکلات النحویة.
الیوم، تعتبر اللغة العبریة اللغة الرسمیة الأولى لدولة إسرائیل، وأصبحت تستخدم فی شتى مجالات الحیاة، مع أنها مختلفة عن اللغة العبریة التوراتیة القدیمة، (یقول تقریر نشرته صحیفة هآارتس الإسرائیلیة بأن طلاب المدارس لا یفهمون عبریة التوراة).
بسبب وضع العبریة الخاص کلغة حدیثة نسبیاً، لا یوجد هناک فارق کبیر بین اللغة الأدبیة ولغة الشارع ولکن یوجد ما یمکننا أن نسمیه عبریة عامیة وهی فی الأغلب خلیط من کلمات عبریة وعربیة وأوروبیة.
التأثیرات التی لقیتها العبریة الحدیثة
الکلمات
دخلت على اللغة العبریة الحدیثة الکثیر من الکلمات التی یعود أصلها إلى اللغة العربیة والآرامیة، والیدیشیة، والإنجلیزیة، بالإضافة إلى لغات أخرى کالألمانیة والروسیة والفرنسیة.
اللفظ
اختلف لفظ الحروف الصامتة والصائتة عن العبریة الکلاسیکیة، وقد اعتمد لفظ اللهجة السفاردیة کأساس للفظ اللغة العبریة الحدیثة ومنها على النحو الآتی:
حرف (ח) ینطق /ح/ بالعبریة الکلاسیکیة، لکنه أصبح ینطق /خ/ بالعبریة الحدیثة.
حرف (ע) ینطق /ع/ بالعبریة الکلاسیکیة، لکنه أصبح ینطق /آ/ بالعبریة الحدیثة.
حروف الإطباق (ט, צ, ק) خفف لفظها وأصبحت مشابهة للفظ الحروف (תּ, ס, כּ).
أصبح نطق حرف (ו) من /w/ إلى /v/.
تحول نطق حرف (ר) من /r/ و/ɾ/ إلى /ʁ/ و/ʀ/.
بجد کفت
اختفت قاعدة بجد کفت (وهی لفظ الحروف بطریقتین الأولى شدیدة والثانیة خفیفة) من الحروف (ג, ד, ת) باللغة العبریة الحدیثة، ولکنها بقیت فی الحروف (ב, כ, פ).
الکتابة العبریة
طالع أیضًا :کتابة عبریة
الأبجدیة
احتوت اللغة العبریة على 22 حرفا صامتا مرتبة على شکل (أبجد هوز حطی کلمن سعفص قرشت)، اشتقت قدیما من الخط الآرامی، وتسمى الکتابة بها بالخط المربع، وقد ظهر حدیثا بما یسمى خط الید الذی یستخدم فی الکتابة العادیة المستخدمة بالید، وتستخدم بعض الحروف اللینة (א, ה, ו, י) کمد للحرکات فی آخر الکلمة أو فی وسطها.
الحرکات
خریطة تظهر مخارج الحرکات فی اللغة العبریة الحدیثة.
احتوت اللغة العبریة الکلاسیکیة بشکل عام 5 حرکات أو أکثر، أما العبریة الحدیثة فقد إحتوت على 5 حرکات قصیرة و 5 طویلة بالإضافة للسکون التام والسکون المتحرک.
انظر أیضًا
أدب عبری
تهج عبری
لغة یدیشیة
المصادر
Hoffman, Joel M, In the Beginning: A Short History of the Hebrew Language. New York: NYU Press. ISBN 0-8147-3654-8.
Izreel, Shlomo, "The emergence of Spoken Israeli Hebrew", in: Benjamin Hary (ed.), The Corpus of Spoken Israeli Hebrew (CoSIH): Working Papers I (2001).
Kuzar, Ron, Hebrew and Zionism: A Discourse Analytic Cultural Study. Berlin & New York: Mouton de Gruyter 2001. ISBN 3-11-016993-2, ISBN 3-11-016992-4.
Sáenz-Badillos, Angel, A History of the Hebrew Language (trans. John Elwolde). Cambridge, England: Cambridge University Press. ISBN 0-521-55634-1.
وصلات خارجیة
اکتب العبریة بدون معرفة مسبقة
ع · ن · تاللغات السامیة
بوابة اللغة
تصنیفات: مواضیع الکتاب العبریالکتاب العبریلغات سامیةلغات سامیة غربیة شمالیةلغات کنعانیةلغة عبریةلغات فلسطینلغات یهودیةلغات مقدسةلغات إسرائیل
قس پنجابی
عبرانی اک سامی بولی اے اینون یہودیان دی بولی وی اکھیا جاندا اے۔ ایدے بولن والے اک کرور دے نیڑے نیں۔
عبرانی اوہ لوک سن ، جہڑے کنعان دی سلطنت چ کنعانیاں دے نال نال رہندے سن پر اینہاں دی تہذیب تے زبان علیحدہ سی ۔ ایہہ لوک موجودہ اسرائیل ، فلسطین تے لبنان دے کجھ علاقیاں چ آباد سن ۔ اینہاں دی زبان وی عبرانی کہلاندی سی ۔ یہودی نسل دا تعلق وی اینہاں لوکاں نال اے ۔ موجودہ اسرائیل چ وسن والے یہودی عبرانی نسل چوں نیں تے اینہاں دی موجودہ زبان وی عبرانیاے۔
گٹھیاں: تریخجغرافیہبولیاںفلسطینلوک
قس اردو
عبرانی افریقی ایشیائی خاندانِ زبان کی ایک سامی زبان ہے ۔ اسرائیل میں ۴۸ لاکھ افراد یہ زبان بولتے ہیں ۔ عبرانی یہودیوں کی مذہبی زبان ہے ۔ اسرائیل میں عربی کے ساتھ عبرانی بھی سرکاری زبان ہے ۔ یہ عبرانی رسمِ خط میں دائیں سے بائیں کی طرف لکھی جاتی ہے ۔
زمرہ جات: عبرانی زبانزرخیز ہلالاسرائیل کی زبانیںسامی زبانیں
قس کوردی
Zimanê îbranî
Zimanê fermî yê Îsraîlê îbranî ye (bi kurmancî herwiha îbrî jî tê gotin; bi îbranî: Ivrît) e. Zimanê Tewratê ku pirtûka pîroz a Cihûtiyê ye, jî îbrî ye.
Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawan?)
Kategorî: KurtZiman
قس سریانی
ܠܫܢܐ ܥܒܪܝܐ ܐܘ ܥܒܪܝܬ (עברית) ܗܘ ܠܫܢܐ ܕܢܬܡܠܠ ܒܐܝܣܪܐܝܠ ܘܕܗܘ ܠܫܢܐ ܩܕܝܫܐ ܕܬܘܕܝܬܐ ܕܝܗܘܕܝܘܬܐ܂ ܢܕܡܐ ܠܫܢܐ ܥܒܪܝܐ ܠܠܫܢܐ ܐܪܡܝܐ ܘܠܠܫܢܐ ܥܪܒܝܐ ܘܠܠܫ̈ܢܐ ܫܝܡ̈ܝܐ ܐܚܪ̈ܢܐ. ܠܫܢܐ ܥܒܪܝܐ ܥܬܝܩܐ ܗܘ ܝܬܝܪ܂ ܒܥܒܪܝܐ ܡܬܟܬܒܐ ܗܘܬ ܕܝܬܝܩܝ ܥܬܝܩܬܐ܀
ܣܕܪ̈ܐ: ܠܫܢܐܠܫܢܐ ܥܒܪܝܐ
قس عبری
עברית היא שפה ממשפחת השפות השמיות, הידועה כשפתם של העם היהודי והעם השומרוני, אשר ניב מודרני שלה משמש כשפה הרשמית והעיקרית של מדינת ישראל.
תוכן עניינים
מקור השם עברית
השם עֵבֶר מופיע במקרא כשמו של אחד מאבותיו של אברהם אבינו. המושג "עברי" נזכר במקרא פעמים רבות ככינוי לבני ישראל, אולם שמה של שפתם של העברים מכונה במקרא "יהודית". (ושמא אף בכינוי "שפת כנען") ייתכן שכינוי זה - יהודית - היה רק שמו של הניב שדובר בממלכת יהודה או באזור ירושלים (להבדיל מהניב של ממלכת הצפון, ממלכת ישראל).
המקור הקדום ביותר המזכיר את המונח עברית כשם השפה, הוא מקור יווני מן המאה ה-2 לפנה"ס. המקור הוא נכדו של בן סירא שכותב בהקדמה לתרגום החיבור של סבו ליוונית שבוצע על ידו כי:
לכן מתבקשים אתם לקרא את הקריאה ברצון ובתשומת לב, ולסלוח אם נראה שלא הצלחנו במילים ידועות שעמלנו באהבה לתרגם אותן
כי הנאמרים בעברית (במקור: ἑβραϊστὶ, הֵבְּרָאִיסְטִי) אין כחם שווה כשהם מועתקים ללשון אחרת.
– משה צבי סגל, ספר בן סירא השלם, עמ א. לנוסח המקור ביוונית ראו כאן
.
בלשון חז"ל שדוברה החל מהמאה הראשונה לספירה, הכינוי המקובל לשפה המקראית ולשפה המדוברת היה "לשון הקודש", והמונח "עברית" שימש לציון הכתב העברי הקדום, וכן לציון שפתם של בני עבר הנהר, אך יש גם שימושים במונח "עברית" המתייחסים ללשון המקרא.
כיום מכנים את הניב התנ"כי "לשון המקרא", כדי להבדילו מלשון חז"ל המכונה גם "לשון חכמים", שהיא בעצם ניב מאוחר של עברית.
יצוין, כי בברית החדשה משמש המונח "עברית" כשם לשפה הארמית שדוברה על ידי ה"עבריים" (תושבי עבר הנהר) בארץ ישראל, אולם בספרות חז"ל משמש מונח זה רק לעברית (המשנאית).
היסטוריה של השפה העברית
היסטוריה של השפה העברית
עברית מקראית
תקופת בית שני
לשון חז"ל
תקופת הביניים
תחיית הלשון העברית
עברית ישראלית
פורטל השפה העברית
העברית היא שפה המשתייכת לקבוצת הלשונות השמיות הצפון-מערביות, ומהווה את אחד הדיאלקטים של השפה הכנענית. שפה זו הייתה מדוברת החל מן האלף ה-2 לפנה"ס באזור הלבנט, שהיום נמצא בשטחן של לבנון, סוריה, ארץ ישראל וירדן. טקסטים מהתקופה הזו שהתגלו בירדן ובלבנון חושפים קרבה רבה בין השפה העברית לשפה הפיניקית והמואבית.
בעברית נכתבו רוב ספרי התנ"ך, כל המשנה, רוב הספרים החיצוניים ורוב המגילות הגנוזות. המקרא נכתב בעברית מקראית, ואילו המשנה נכתבה בניב הקרוי לשון חז"ל. בתקופה מסוימת בסוף המאה ה-2 לספירה או קצת מאוחר יותר (החוקרים חלוקים בשאלה זו) פסקו רוב היהודים מלהשתמש בעברית כבשפת דיבור. מאות שנים לאחר חתימת המשנה כאשר חדלו היהודים להשתמש בעברית כבר נכתבו התלמודים בארמית. עם זאת, ישנן עדויות שאף במאה ה-8 לספירה הייתה שפת הדיבור בטבריה, שם פעלו בעלי המסורה, עברית.
גם כשהשפה העברית לא שימשה שפת דיבור, עדיין שימשה לאורך הדורות, במה שמכונה תקופת הביניים של העברית, כשפת הכתב העיקרית של היהודים, בעיקר בעניינים הלכתיים: כתיבת פרוטוקולים של בתי דין, קובצי הלכות, פרשנות לכתבי קודש ועוד. גם כתיבת מכתבים וחוזים בין גברים יהודים נעשתה לעתים קרובות בעברית. ספרות הלכתית לנשים בקהילות אשכנזיות נכתבה ביידיש (למשל ספר ההלכות "צאינה וראינה"), כיוון שהנשים, בניגוד לגברים, לא למדו עברית. חיבורים יהודיים בעלי אופי חילוני או לא-הלכתי נכתבו בשפות יהודיות או בשפות זרות, לדוגמה: הרמב"ם כתב את ספרו "משנה תורה" בעברית, על אף שספרו הפילוסופי המפורסם "מורה נבוכים", שיועד למשכילי זמנו, נכתב בערבית יהודית. עם זאת, "מורה נבוכים", כמו ספרים אחרים בנושאים חילוניים, תורגמו לעברית כשהיה בהם עניין לקהילות יהודיות דוברות שפות אחרות. אחת המשפחות היהודיות המפורסמות שעסקו בתרגום מערבית-יהודית לעברית בימי הביניים היא משפחת אִבְּן תִּיבּוֹן.
עד המאה ה-19, ראשית ימי התנועה הציונית, שימשה העברית כשפת כתב בעיקר למטרות דתיות, אבל גם למטרות שונות ומגוונות: פילוסופיה, ספרות, מדע ורפואה. מעמדה בקרב היהודים היה דומה למעמדה של השפה הלטינית בקרב הנוצרים במערב אירופה. מסוף המאה ה-18, עם צמיחת תנועת ההשכלה היהודית בגרמניה ובמזרח אירופה, נכנסה השפה העברית לתנופה מודרנית. לאורך כל המאה ה-19 הלך השימוש החילוני בה וגבר. בד בבד עם תנועת התחייה הלאומית החלה גם פעילות להפיכת העברית ללשון הדיבור של היישוב העברי בארץ ישראל. אליעזר בן יהודה, המכונה "מחיה השפה העברית" היה בין הלוחמים למען הפיכת השפה העברית לשפה מדוברת ולשפתו הלאומית של היישוב העברי בארץ. במקביל התפתחה עברית מדוברת גם במרכזים אחדים של יהודים במזרח אירופה. המעבר לדיבור בעברית ביישוב העברי בארץ היה מהיר יחסית, וניכרה בו דווקא השפעת הדיבור העברי של מזרח אירופה. עם כינון שלטון המנדט הבריטי בארץ נקבעה העברית כשפה רשמית שלישית, לצד הערבית והאנגלית. ערב הקמת מדינת ישראל הייתה העברית כבר לשפה העיקרית של היישוב העברי, ושפת הלימוד במרכזי החינוך שלו.
כיום יש כ-7 מיליון מקורדוברי עברית ישראלית, רובם המכריע גר בישראל. כמחציתם דוברים ילידיים (כלומר, עברית היא שפת-אמם)מקור וכמחציתם משתמשים בעברית כשפה שנייה. עברית היא כיום השפה הרשמית והעיקרית של מדינת ישראל, אם כי בנוסף לה יש מעמד רשמי גם לשפה הערבית, וכן נעשה שימוש נרחב באנגלית, ברוסית ובשפות נוספות. בעקבות המסורת האירופית, שמקורה בהקמת האקדמיה הצרפתית, קיים גם בישראל גוף רשמי המכתיב תקנים של השפה: האקדמיה ללשון העברית. מוסד זה פועל מכוח חוק, אף על פי שהשפעתו בפועל מוגבלת. עיסוקו בעיקר בקביעת מונחים חדשים, כללי כתיב וכללי תחביר, המחייבים להלכה את מוסדות המדינה ואת מערכת החינוך הממלכתית. בפועל, חלק גדול מהחלטותיו אינו מתקיים. התפתחות המילונאות השימושית בישראל בשנות ה-90 יצרה מספר מילונים ומאגרי מידע המתעדים את הלשון העברית בפועל, ומשמשים אסמכתות חלופיות לכללי האקדמיה ללשון העברית.
ניבים ומבטאים עבריים
לקראת תחילת תהליך החייאת השפה העברית, בעת שהיא שימשה רק כשפה שנייה בפי יהודים ושומרונים, היו לשפה שני ניבים - יהודי ושומרוני, כשהניב השומרוני היה על סף כליה גם כשפה שנייה, יחד עם העדה השומרונית עצמה. לניב היהודי היו שלוש דרכי הגיה עיקריות: אשכנזית, ספרדית ותימנית (יש המציינים גם הגייה עיראקית). עם החייאת השפה, בן-יהודה הכריז על ההגייה הספרדית כהגייה התקנית של העברית. אולם בפועל מחיי השפה דבקו בהגייה שהיא מעין פשרה בין הספרדית לאשכנזית וזו נשתרשה בעם.
בשל התחייה המאוחרת של השפה העברית, אין כמעט ניבים אזוריים עבריים. למעשה, השפה הנשמעת בפי דוברים ילידיים זהה כמעט בכל חלקי ישראל. אפשר להבחין בשוני בין הניבים המדוברים בפי עדות יהודיות שונות (אתנולקטים). אולם, שוני זה מתבטא בעיקר בפונולוגיה, ולא בתחביר או במורפולוגיה. עיקרי שוני זה הם בהשפעה ספרדית-תימנית על ההגייה המקובלת ולעתים בהשפעה אשכנזית על ההגייה המקובלת (למשל בקרב חלק מהעדה החרדית בירושלים ובברוקלין). שוני מסוים בתחביר ובמורפולוגיה קיים בין ניבים מעמדיים של השפה (סוציולקטים), אולם שוני זה אינו גדול יחסית.
ייחודה של העברית המודרנית הוא בכך שהיא משרתת במידה רבה אנשים ששפת אמם שונה. מספר הדוברים הלא-ילידיים משתווה פחות-או-יותר למספר הדוברים הילידיים, והיא אף משמשת לתקשורת בין קבוצות בתוך ישראל שאינן דוברות עברית (למשל, דיונים בכנסת, בבתי המשפט הישראליים וכיוצא בזה מתנהלים בעברית, גם כשכל המתדיינים שייכים לקבוצות שאינן דוברות עברית). כיוון שכך, העברית המודרנית חשופה להשפעה אינטנסיבית של שפות אחרות, כגון ערבית, רוסית, אנגלית ועוד, דבר המשנה אותה בהתמדה, ואף יוצר הבדלים בין קבוצות, אשר עשויים להתפתח לניבים של ממש.
ביהודה ושומרון (וברצועת עזה בעת שנשלטה בידי ישראל) העברית היא שפת המינהל, בצד הערבית, המדוברת בקרב רוב האוכלוסייה המקומית. בניגוד לערביי ישראל, הלומדים עברית במערכת החינוך מגיל צעיר, ומנהלים את חייהם בשתי השפות במידה כמעט שווה, רוב דוברי הערבית בשטחים שולטים בעברית רק במידה חלקית או שאינם שולטים בה כלל. עם זאת, השפעת העברית על הערבית שבפיהם ניכרת מאוד, בעיקר עקב השימוש הרב במילים שאולות מן העברית. עם התגברות ההגירה של פועלים זרים לישראל נוצר "פידגין עברי", המשמש לתקשורת בין הפועלים לדוברי העברית הישראליים.
הכתב העברי
ערך מורחב – אלפבית עברי
הכתב העברי מאופיין באלפבית המיוחד לו, הוא כולל 22 אותיות, וכן סימנים גרפיים נוספים (שהם פיתוחים מאוחרים יחסית), המשמשים בעיקר לציון תנועות. האלפבית המרובע המוכר היום הוא גרסה של הכתב הארמי "הבינלאומי" של הממלכה הפרסית, והוא החליף (לפי המסורת – על פי החלטה מגבוה של עזרא הסופר) את האלפבית העברי-פיניקי, המכונה גם "כתב דעץ/רעץ", שבו נעשה שימוש בממלכת יהודה, בממלכת ישראל וברחבי המזרח הקדום לפני גלות בבל במאה ה-6 לפנה"ס. האלפבית העברי-פיניקי לא נעלם כליל, והוא המשיך לשמש את השומרונים (במידת-מה עד היום: כתב העת של השומרונים מודפס בחלקו באלפבית זה). בתקופת הבית השני כמו גם בהמשך, בזמן מרד בר כוכבא, נשאו מטבעות היהודים כתובות בכתב זה. כתב זה מופיע גם כיום על חלק מהמטבעות שמונפקים על ידי מדינת ישראל, למשל על מטבעות של שקל חדש ושל עשרה שקלים, ופה-ושם ניתן למצוא אותו במקומות נוספים (למשל: על סמל העיר נהריה). על הכתב העברי הקדום ראה בהרחבה בערכו.
המאפיין החזותי הבולט של הכתב העברי בן ימינו הוא הצורה המרובעת של האותיות. הגופן שמשמש בדרך-כלל בדפוס מכונה, הנקרא "פרנק-ריהל" (על שם מפתחיו), הוא נפוץ מאוד למרות הביקורת על כך שצורת האותיות גורמת להן להיראות דומות זו לזו, ובפרט מקשה על ההבחנה בין צמדי האותיות א-צ, ג-נ, ב-כ, ו-ז, ח-ת, ר-ד.
בצד הכתב המודפס, הוא הכתב המרובע, קיים בעברית גם כתב רהוט, המשמש לכתיבה מהירה. כתב זה מתאפיין בקווים מעוגלים, והוא נפוץ מאוד בכתבי יד לא-מודפסים. מקורו של כתב זה בקהילות יהודיות אשכנזיות באירופה. סוג אחר של כתב רהוט, שכמעט שאינו נמצא עוד בשימוש, מכונה כתב רש"י, ומקורו בקהילות היהודיות הספרדיות. כינויו נובע מן העובדה שהספר הראשון שהודפס בכתב זה היה במקרה פירושו של רש"י. בכתב זה מקובל להדפיס פירושים מסורתיים לתנ"ך ולתלמוד. ניסיונות אחדים להשתמש בכתב הזה גם בהדפסת טקסטים יומיומיים לא עלו יפה, וכיום אין הוא מקובל אלא להדפסת הפירושים המסורתיים, כשגם בתחום זה ניתן לזהות מעבר לכתב המרובע, בפרט בטקסטים שמיועדים להיות נגישים גם לקוראים שלא הורגלו לקריאה אינטנסיבית בכתב רש"י.
בספרי תנ"ך, ספרי שירה וספרים לילדים מקובל לסמן את התנועות באמצעות ניקוד. סימני הניקוד המקובלים כיום, אשר מופיעים מתחת לאותיות, מעליהן ובתוכן, הומצאו בטבריה במאה ה-7, ושימשו במקור כאמצעי עזר לקריאת התנ"ך (בעבר התקיימו גם סוגי ניקוד עברי נוספים). חכמי טבריה הוסיפו גם סימנים לטעמי המקרא; סימנים אלה משמשים כסימני פיסוק וכסימנים לאופן הנגינה שבה יש לקרוא את פסוקי התנ"ך. הטעמים מודפסים כיום רק בספרי תנ"ך. בכל טקסט אחר נעשה שימוש בסימני פיסוק שהתפתחו באירופה ומשמשים בכתיבת רוב השפות בעולם.
אלפבית עברי
א ב ג ד ה ו
ז ח ט י כ ל
מ נ ס ע פ צ
ק ר ש ת
אותיות סופיות
ך ם ן ף ץ
הגיית העברית
ערך מורחב – הגיית העברית
הגיית העברית עברה שינויים רבים במהלך אלפי שנות קיומה. במאה ה-19 שאפו מחדשי השפה העברית לאמץ את ההגייה הספרדית, בייחוד זו שהייתה נהוגה בקהילה הספרדית של ירושלים; זאת משום היוקרה שממנה נהנתה הקהילה הספרדית של ירושלים בעבר, ומשום שהגייתה הייתה קרובה למדי להגייה שמשתקפת בניקוד הטברני של המקרא. אלא שמרבית מחדשי השפה העברית ותומכיהם היו יהודים אשכנזים ממזרח אירופה, וההגייה העברית שהכירו הייתה שונה מאוד; על אף המאמץ להקנות לדיבור העברי החדש הגייה ספרדית, השפעת ההגייה האשכנזית והמבטא של שפת יידיש ניכר היטב בעברית המודרנית.
שפות שהושפעו מהעברית
השפעת העברית ניכרת במיוחד בשפות יהודיות. שפת יידיש, ששימשה את הקהילות היהודיות האשכנזיות באירופה, ושמקורה באחד הניבים של גרמנית, שאלה מילים רבות מעברית (כ-20% מאוצר המילים שלה) והשתמשה בכתב העברי. הכתב העברי של יידיש משתמש בחלק מסימני העיצורים להבעת תנועות – למשל, האות ע משמשת לסימון התנועה e. עם זאת, מילים שאולות מעברית נכתבו על-פי הכתיב המקורי. כך, המילה "אֱמֶת" (שנהגית ביידיש /emes/), נכתבה כך ולא "עמעס". בדיחה נושנה של דוברי יידיש מספרת על כתיבת השם "נח" בשבע שגיאות (כלומר: "נאָייעך" במקום "נח"). השפה לאדינו (נקראת גם "ספניולית" או "ספרדית יהודית"), שהתפתחה מן הספרדית הקסטיליאנית, ושימשה קהילות יהודיות ספרדיות בכל רחבי העולם, שאלה אף היא מילים רבות מן העברית, ונכתבה בכתב העברי, בעיקר ב"כתב רש"י" (אם כי קיימת גם שיטת כתיבה באותיות לטיניות). ערבית יהודית, שפה ששימשה את הקהילות היהודיות באימפריה המוסלמית, בעיקר בצפון אפריקה, ואשר בה נכתבו מורה נבוכים לרמב"ם וחיבורים חשובים נוספים, נכתבה אף היא בכתב העברי.
שפות אחרות הושפעו מהעברית בעיקר דרך תרגומי המקרא והשפעת המקרא על הקוראן. המילה "שַׁבָּת", למשל, נפוצה בלשונות העולם כשמו של היום השביעי בשבוע, או ככינוי ליום מנוחה. גם שמות עבריים של דמויות מקראיות נפוצים מאוד ברחבי העולם. שתי המילים העבריות הנפוצות ביותר בשפות העולם השונות הן "אמן" ו"הללויה" – מילים המסיימות תפילות, ומבטאות הסכמה לנאמר.
המורפולוגיה של העברית
לשפה העברית יש מורפולוגיה טיפוסית של שפה שמית. המאפיינים העיקריים הם ריבוי נטיות לכל מילה (בפרט לפעלים), נטייה לא-רציפה (כלומר בסיס המילה משתנה בנטייה, ולא רק המוספיות), ושינויים רבים בתנועות לעומת יציבות של העיצורים. מקובל לתאר יצירה של מילים בשפות שמיות, בכלל זה בשפה העברית, כתהליך של הרכבת שורש ומשקל. השורש הוא מורפמה, שהיא סדרה של 3–4 (לעתים נדירות: חמש או שש) אותיות; המשקל הוא סדרה דומה של תנועות ואלמנטים פרוזודיים (לפעמים נצמדות אליו גם מוספיות). באמצעות שילוב התנועות והאלמנטים הפרוזודיים בין עיצורי השורש נוצרת מילה. לדוגמה, הרכבת השורש כ-ת-ב על המשקל מִ-םְםָם יוצרת את המילה: מִכְתָב ("מִ" היא מוספית, לצורך תיאור המשקל מציינת כאן האות מ"ם סופית עיצור כלשהו). בדרך-כלל, למילים שנגזרות משורש אחד יש משמעות דומה, אולם יש לכך חריגים רבים. לשורשים ולמשקלים אין קיום בשפה כשלעצמם, אלא רק כמרכיב של מילים, ולעתים קרובות בצירוף מורפמות אחרות. אין הסכמה בין הבלשנים בדבר הממשות של השורש בשפה. יש הטוענים שמדובר בחלק בלתי נפרד מאוצר המילים של השפה, גם אם הוא מופיע רק בצירוף מורפמות אחרות, ואחרים טוענים שמדובר בהפשטה מדעית, שהדוברים אינם מודעים לה בצורה אינטואיטיבית. רוב הבלשנים מסכימים כי בעבר היו שורשים של שתי אותיות כגון "ב-א" ו"ק-ם" (כיום מקובל להתייחס לשורשים האלה כשורשים תלת-עיצוריים: ב-ו-א, ק-ו-מ). כמו כן, העברית המודרנית יוצרת שורשים של יותר מ-4 אותיות (בעיקר ממילים שאולות), כגון פלרטט, טלגרף. בעברית מודרנית נוצרות מילים ששורשן אינו ברור. למשל, מילים כמו "רמזור" או "מדרחוב" נוצרו בדרך של הֶלְחם בסיסים, כך שקשה לקבוע את שורשן. עם זאת, המילה "רמזור" התפתחה לשורש רמז"ר, כמו בביטוי "צומת מרומזר". כמו כן, הקשר הסמנטי בין מילים שנגזרו משורש אחד הוא לפעמים מעורפל. כך למשל, הפעלים "פסל" (במובן של פסילה) ו"פיסל" נראים כאילו נגזרו משורש אחד, אולם אין ביניהם קשר סמנטי, כיוון שהאחרון נגזר משורש של העברית המקראית, ואילו הראשון נגזר ממילה ארמית שנכנסה אל העברית בתקופה מאוחרת יותר.
השפה העברית במסורת היהודית
על פי המסורת היהודית, עשר המאמרות האלהיות שבהם נברא העולם היו בעברית, והמלאכים משתמשים בלשון זו. על כן השפה נקראת לשון הקודש.
לפי ריה"ל בספרו "הכוזרי" (מאמר שני סעיף ס"ח) השפה העברית היא האצילה בשפות, והיא השפה שבה נגלה אלוהים לאדם וחוה (ולכן אדם נגזר מאדמה וחוה מחיים), אשר דיברו בשפה זו והנחילו אותם לבניהם ולאנושות כולה, שהשתמשה בה עד ימי מגדל בבל (דור הפלגה). אז התבלבלו הלשונות ונוצרו שפות רבות; אולם עֵבֶר המשיך גם אז להשתמש בעברית, ולכן נקרא בשם זה. מבלבול הלשונות נובע הדמיון של השפות הקדומות לעברית.
הרמב"ם מציג נימוק שונה ופשוט יותר להיותה של העברית לשון הקודש. הוא מסביר זאת בכך שאין בשפה מילים מפורשות המתארות דברים הקשורים למין. המהר"ל חולק עליו (נתיב הצניעות פרק ג) ואומר שהרמב"ם הפך את היוצרות, מכיוון שהשפה היא קדושה, ובה נברא העולם, לכן אין בה מילים המתארות מיניות ולא להפך.
עברית בעולם
בארצות הברית נכון לשנת 2007 עומד מספר דוברי העברית על כ-214,000 בני אדם.
ראו גם
עיינו גם בפורטל
פורטל השפה העברית מציג את מכלול הערכים והנושאים הקשורים לעברית על כל מאפייניה. בפורטל ניתן למצוא קישורים בנושא התפתחות השפה ושלביה, הגיות שונות, ערכים בנושא האלפבית, הכתיבה והתחביר העברי, קישורים לנושאי הספרות העברית, אוסף מילים מעניינות בשפה ועוד.
תחיית השפה העברית
דקדוק עברי
גיור תוכנה
עברית באינטרנט
בניינים בעברית
טעמי המקרא
כתב עברי עתיק
כתיב עברי
כתיב חסר ניקוד
כתיב מלא
כתיב חסר
כתיב מנוקד
לקריאה נוספת
שלמה מורג, עיונים בעברית לדורותיה, הוצאת מאגנס.
פרקים בתולדות הלשון העברית, האוניברסיטה הפתוחה, 2004.
"עברית", אנציקלופדיה אוצר ישראל ז. (עמ 313-317)
קישורים חיצוניים
מיזמי קרן ויקימדיה
ערך מילוני בוויקימילון: עברית
ציטוטים בוויקיציטוט: פתגמים עבריים
ספר לימוד בוויקיספר: לשון
תמונות ומדיה בוויקישיתוף: עברית
אתר האקדמיה ללשון העברית
אתר השפה העברית
באופן מילולי, פינתו של דר אבשלום קור
א בן עזרא, על השפה העברית, אתר Nfc
מצב העברית: סדרת כתבות, באתר הארץ
מילה יומית מילה עברית יומית
קישורים שימושיים, מקלעת שירה
סיני גז, מה יגיד אליעזר בן-יהודה: האינטרנט מחייה השפה העברית?, nrg מעריב
הערות שוליים
^ Statistical Summaries
^
"דַּבֶּר-נָא אֶל-עֲבָדֶיךָ אֲרָמִית--כִּי שֹׁמְעִים, אֲנָחְנוּ; וְאַל-תְּדַבֵּר עִמָּנוּ, יְהוּדִית וַיִּקְרָא בְקוֹל-גָּדוֹל, יְהוּדִית" (ספר מלכים ב, פרק יח, פסוקים 26, 28. ובמקבילות: ספר ישעיהו פרק לו, פסוקים 11, 13; ובספר דברי הימים ב, פרק לב, פסוק 18)
"וּבְנֵיהֶם, חֲצִי מְדַבֵּר אַשְׁדּוֹדִית, וְאֵינָם מַכִּירִים, לְדַבֵּר יְהוּדִית" (ספר נחמיה יג,24)
^ כינוי זה מופיע בספר ישעיה: "בַּיּוֹם הַהוּא יִהְיוּ חָמֵשׁ עָרִים בְּאֶרֶץ מִצְרַיִם מְדַבְּרוֹת שְׂפַת כְּנַעַן" (ישעיהו,, יט,18). לא ברור מדוע מכנה המקרא את הלשון היהודית (כך לפי ההקשר) בשם "שפת כנען".
^ בהקדמה לספר מציין הנכד את תחילת עבודתו "בשנת 38 לאורגטס המלך", מקובל לזהות אותו כאאורגטס השני, המכונה "פוסקון", המלך השמיני מבית תלמי, שתקופת מלכותו הייתה במאה השנייה לפני הספירה.
^ למשל, משנה, מסכת סוטה, פרק ז, משנה ב, תלמוד בבלי, מסכת סנהדרין, דף כא, עמוד ב, תלמוד בבלי, מסכת סוטה, דף מט, עמוד ב
^ למשל, תלמוד בבלי, מסכת סנהדרין, דף כא, עמוד ב
^ למשל, תלמוד בבלי, מסכת שבת, דף קטו, עמוד ב; תלמוד בבלי, מסכת מגילה, דף יח, עמוד א
^ למשל, משנה, מסכת גיטין, פרק ט, משנה ח
^ D.R.G. BeatTie and Philip R. Davies, "What does Hebrew mean?", Journal of Semitic Studies 56/1, Spring 2011) . (עמודים 71-83)
^ זאת למעט המקרה של היידיש ברית המועצות, שבהנחיית הייבסקציה נתפשטה מזכר הכתיב העברי המקורי; ראו למשל בערך "דער עמעס".
^ Language Use in the United States: 2007, census.gov
שפות וניבים יהודיים
קטגוריות: ישראל: שפותשפות יהודיותשפות שמיותעבריתשפותאלפבית עברי
משובים קודמיםמשוב על הערך
قس انگلیسی
Hebrew (/ˈhiːbruː/) (עִבְרִית ʿIvrit, (help·info) or (help·info)) is a West Semitic language of the Afroasiatic language family. Culturally, it is considered by Jews and other religious groups as the language of the Jewish people, although other Jewish languages had originated among diaspora Jews, and the Hebrew language was also used by non-Jewish groups, such as the ethnically related Samaritans.
Modern Hebrew is one of the two official languages of Israel (the other being Arabic), while Classical Hebrew is used for prayer or study in Jewish communities around the world. The earliest examples of written Hebrew date from the 10th century BCE to the late Second Temple period, after which the language developed into Mishnaic Hebrew.
Ancient Hebrew is also the liturgical tongue of the Samaritans, while modern Hebrew or Arabic is their vernacular, though today only about 700 Samaritans remain. As a foreign language it is studied mostly by Jews and students of Judaism and Israel, archaeologists and linguists specializing in the Middle East and its civilizations, by theologians, and in Christian seminaries.
The core of the Torah (the first five books of the Hebrew Bible), and most of the rest of the Hebrew Bible, is written in Classical Hebrew, and much of its present form is specifically the dialect of Biblical Hebrew that scholars believe flourished around the 6th century BCE, around the time of the Babylonian exile. For this reason, Hebrew has been referred to by Jews as Leshon HaKodesh (לשון הקודש), "The Holy Language", since ancient times.
Contents
Naming
The modern word "Hebrew" is derived from the word "ʕibri" (plural "ʕibrim") one of several names for the Jewish people. It is traditionally understood to be an adjective based on the name of Abrahams supposed ancestor, Eber ("ʕebr" עבר in Hebrew) mentioned in Genesis 10:21. This name is possibly based upon the root "ʕ-b-r" (עבר) meaning "to cross over". Interpretations of the term "ʕibrim" link it to this verb; cross over and homiletical or the people who crossed over the river Euphrates.
In the Bible, the Hebrew language is called Yәhudit (יהודית) because Judah (Yәhuda) was the surviving kingdom at the time of the quotation, late 8th century BCE (Is 36, 2 Kings 18). In Isaiah 19:18, it is also called the "Language of Canaan" (שְׂפַת כְּנַעַן).
History
History of the Hebrew language
Biblical Hebrew
Mishnaic Hebrew
Medieval Hebrew
Ashkenazi Hebrew
Sephardi Hebrew
Yemenite Hebrew
Hebrew Language Revival
Modern Hebrew
Hebrew belongs to the Canaanite group of languages. In turn the Canaanite languages are a branch of the Northwest Semitic family of languages.
Hebrew flourished as a spoken language in the kingdoms of Israel and Judah during the 10th to 7th centuries BCE. Scholars debate the degree to which Hebrew was a spoken vernacular in ancient times following the Babylonian exile, when the predominant language in the region was Old Aramaic.
Hebrew was nearly extinct as a spoken language by Late Antiquity, but it continued to be used as a literary language and as the liturgical language of Judaism, evolving various dialects of literary Medieval Hebrew, until its revival as a spoken language in the late 19th century.
Oldest Hebrew inscriptions
In July 2008 Israeli archaeologist Yossi Garfinkel discovered a ceramic shard at Khirbet Qeiyafa which he claimed may be the earliest Hebrew writing yet discovered, dating around 3000 years ago. Hebrew University archaeologist Amihai Mazar said that the inscription was “proto-Canaanite" but cautioned that, "The differentiation between the scripts, and between the languages themselves in that period, remains unclear,” and suggested that calling the text Hebrew might be going too far.
The Gezer calendar also dates back to the 10th century BCE at the beginning of the Monarchic Period, the traditional time of the reign of David and Solomon. Classified as Archaic Biblical Hebrew, the calendar presents a list of seasons and related agricultural activities. The Gezer calendar (named after the city in whose proximity it was found) is written in an old Semitic script, akin to the Phoenician one that through the Greeks and Etruscans later became the Roman script. The Gezer calendar is written without any vowels, and it does not use consonants to imply vowels even in the places where later Hebrew spelling requires it.
The Shebna lintel, from the tomb of a royal steward found in Siloam, dates to the 7th century BCE.
Numerous older tablets have been found in the region with similar scripts written in other Semitic languages, for example Protosinaitic. It is believed that the original shapes of the script go back to Egyptian hieroglyphs, though the phonetic values are instead inspired by the acrophonic principle. The common ancestor of Hebrew and Phoenician is called Canaanite, and was the first to use a Semitic alphabet distinct from Egyptian. One ancient document is the famous Moabite Stone written in the Moabite dialect; the Siloam Inscription, found near Jerusalem, is an early example of Hebrew. Less ancient samples of Archaic Hebrew include the ostraca found near Lachish which describe events preceding the final capture of Jerusalem by Nebuchadnezzar and the Babylonian captivity of 586 BCE.
Classical Hebrew
Main article: Classical Hebrew
In its widest sense, Classical Hebrew means the spoken language of ancient Israel flourishing between the 10th century BCE and the turn of the 4th century CE. It comprises several evolving and overlapping dialects. The phases of Classical Hebrew are often named after important literary works associated with them.
Archaic Biblical Hebrew from the 10th to the 6th century BCE, corresponding to the Monarchic Period until the Babylonian Exile and represented by certain texts in the Hebrew Bible (Tanach), notably the Song of Moses (Exodus 15) and the Song of Deborah (Judges 5). Also called Old Hebrew or Paleo-Hebrew. It was written in a form of the Canaanite script. (A script descended from this is still used by the Samaritans, see Samaritan Hebrew language.)
Biblical Hebrew script
Standard Biblical Hebrew around the 8th to 6th centuries BCE, corresponding to the late Monarchic period and the Babylonian Exile. It is represented by the bulk of the Hebrew Bible that attains much of its present form around this time. Also called Standard Biblical Hebrew, Early Biblical Hebrew, Classical Biblical Hebrew (or Classical Hebrew in the narrowest sense).
Late Biblical Hebrew, from the 5th to the 3rd centuries BCE, that corresponds to the Persian Period and is represented by certain texts in the Hebrew Bible, notably the books of Ezra and Nehemiah. Basically similar to Classical Biblical Hebrew, apart from a few foreign words adopted for mainly governmental terms, and some syntactical innovations such as the use of the particle shel (of, belonging to). It adopted the Imperial Aramaic script.
Israelian Hebrew is a proposed northern dialect of biblical Hebrew, attested in all eras of the language, in some cases competing with late biblical Hebrew as an explanation for non-standard linguistic features of biblical texts.
Dead Sea Scroll Hebrew from the 3rd century BCE to the 1st century CE, corresponding to the Hellenistic and Roman Periods before the destruction of the Temple in Jerusalem and represented by the Qumran Scrolls that form most (but not all) of the Dead Sea Scrolls. Commonly abbreviated as DSS Hebrew, also called Qumran Hebrew. The Imperial Aramaic script of the earlier scrolls in the 3rd century BCE evolved into the Hebrew square script of the later scrolls in the 1st century CE, also known as ketav Ashuri (Assyrian script), still in use today.
Mishnaic Hebrew from the 1st to the 3rd or 4th century CE, corresponding to the Roman Period after the destruction of the Temple in Jerusalem and represented by the bulk of the Mishnah and Tosefta within the Talmud and by the Dead Sea Scrolls, notably the Bar Kokhba Letters and the Copper Scroll. Also called Tannaitic Hebrew or Early Rabbinic Hebrew.
Sometimes the above phases of spoken Classical Hebrew are simplified into "Biblical Hebrew" (including several dialects from the 10th century BCE to 2nd century BCE and extant in certain Dead Sea Scrolls) and "Mishnaic Hebrew" (including several dialects from the 3rd century BCE to the 3rd century CE and extant in certain other Dead Sea Scrolls). However, today, most Hebrew linguists classify Dead Sea Scroll Hebrew as a set of dialects evolving out of Late Biblical Hebrew and into Mishnaic Hebrew, thus including elements from both but remaining distinct from either. By the start of the Byzantine Period in the 4th century CE, Classical Hebrew ceases as a regularly spoken language, roughly a century after the publication of the Mishnah, apparently declining since the aftermath of the catastrophic Bar Kokhba War around 135 CE.
Around the 6th century BCE, the Neo-Babylonian Empire conquered the ancient Kingdom of Judah, destroying much of Jerusalem and exiling its population far to the East in Babylon. During the Babylonian captivity, many Israelites were enslaved within the Babylonian Empire and learned the closely related Semitic language of their captors, Aramaic. The Babylonians had taken mainly the governing classes of Israel while leaving behind presumably more-compliant farmers and laborers to work the land.needed Thus for a significant period, the Jewish elite became influenced by Aramaic. (see below, Aramaic spoken among Israelites).
After Cyrus the Great conquered Babylon, he released the Jewish people from captivity. "The King of Kings" or Great King of Persia, later gave the Israelites permission to return. As a result, a local version of Aramaic came to be spoken in Israel alongside Hebrew, also the Assyrian empire before that caused Israel to speak a variant of Aramaic for trade, in Israel-Judea these languages co-mingled. The Greek Era saw a brief ban on the Hebrew language until the period of the Hasmoneans. By the beginning of the Common Era, Aramaic was the primary colloquial language of Samarian, Babylonian and Galileean Jews, and western and intellectual Jews spoke Greek,needed, but a form of so-called Rabbinic Hebrew continued to be used as a vernacular in Judea until it was displaced by Aramaic, probably in the 3rd century CE. Certain Sadducee, Pharisee, Scribe, Hermit, Zealot and Priest classes maintained an insistence on Hebrew, and all Jews maintained their identity with Hebrew songs and simple quotations from Hebrew texts. Other opinions exist on the exact date range from the 4th century BCE to the end of the Roman period.
Jewish diaspora
Rashi script
While there is no doubt that at a certain point, Hebrew was displaced as the everyday spoken language of most Jews, and that its chief successor in the Middle East was the closely related Aramaic language, then Greek1, scholarly opinions on the exact dating of that shift have changed very much. In the early half of the 20th century, most scholars followed Geiger and Dalman in thinking that Aramaic became a spoken language in the land of Israel as early as by the start of Israels Hellenistic Period in the 4th century BCE, and that as a corollary Hebrew ceased to function as a spoken language around the same time. Segal, Klausner, and Ben Yehuda are notable exceptions to this view. During the latter half of the 20th century, accumulating archaeological evidence and especially linguistic analysis of the Dead Sea Scrolls has disproven that view. The Dead Sea Scrolls, uncovered in 1946-1948 near Qumran revealed ancient Jewish texts overwhelmingly in Hebrew, not Aramaic. The Qumran scrolls indicate that Hebrew texts were readily understandable to the average Israelite, and that the language had evolved since Biblical times as spoken languages do.2. Recent scholarship recognizes that reports of Jews speaking in Aramaic indicates a multi-lingual society, not necessarily the primary language spoken. Alongside Aramaic, Hebrew co-existed within Israel as a spoken language. Most scholars now date the demise of Hebrew as a spoken language to the end of the Roman Period, or about 200 CE. It continued on as a literary language down through Byzantine Period from the 4th century CE. Many Hebrew linguists even postulate the survival of Hebrew as a spoken language until the Byzantine Period, but some historians do not accept this.
The exact roles of Aramaic and Hebrew remain hotly debated. A trilingual scenario has been proposed for the land of Israel. Hebrew functioned as the local mother tongue with powerful ties to Israels history, origins, and golden age and as the language of Israels religion; Aramaic functioned as the international language with the rest of the Mideast; and eventually Greek functioned as another international language with the eastern areas of the Roman Empire.needed Communities of Jews (and non-Jews) are known, who immigrated to Judea from these other lands and continued to speak Aramaic or Greek. According to another summary, Greek was the language of government, Hebrew the language of prayer, study and religious texts, and Aramaic was the language of legal contracts and trade. There was also geographic pattern: by the beginning of the Common Era, "Judeo-Aramaic was mainly used in Galilee in the north, Greek was concentrated in the former colonies and around governmental centers, and Hebrew monolingualism continued mainly in the southern villages and no mans land of Judea." In other words, "in terms of dialect geography, at the time of the tannaim Palestine could be divided into the Aramaic-speaking regions of Galilee and Samaria and a smaller area, Judaea, in which Rabbinic Hebrew was used among the descendants of returning exiles." In addition, it has been surmised that Koine Greek was the primary vehicle of communication in coastal cities and among the upper class of Jerusalem, and Aramaic was prevalent in the lower class of Jerusalem, but not in the surrounding countryside. After the suppression of the Bar Kokhba revolt, Judaeans were forced to disperse and many relocated to Galilee, so most remaining native speakers of Hebrew at that last stage would have been found in the north.
The Christian New Testament contains some clearly Aramaic place names and quotes. Although the language of such Semitic glosses (and in general the language spoken by Jews in scenes from the New Testament) is usually referred to as "Hebrew"/"Jewish" in the text, this term often seems to refer to Aramaic instead34 and is rendered accordingly in recent translations. Nonetheless, many glosses can be interpreted as Hebrew as well; and it has been argued that Hebrew, rather than Aramaic,
Hebrew, hebrew language
العبرية، اللغة العبرية، اليهودية، عبري، يهودي
عبری، عبرانی، یهودی
لهجهها
فارسی لهجه سفاردی در اسرائیل به کار میرود.
الفبای عبری
نوشتار اصلی: الفبای عبری
الفبای عبری از ۲۲ حرف تشکیل شدهاست. صداهای زیر شیوه تلفظ حروف زبان عبری هستند:
اَلِف - بِیت – گیمل – دالِت – هِ – واو – زَین – خِت – تِت – یُد – کاف – لَمِد – مِم – نون – سَمِخ – عَین – پِه - زادی – کُف – رِش – شین – تاو
پیوند به بیرون
آموزش زبان عبری (به فارسی)
ردههای صفحه: زبان عبری زبانهای سامی زبانهای یهودیان زبانها هلال حاصلخیز
قس عربی
اللغة العبریة (עברית) هی لغة سامیة من مجموعة اللغات الشمالیة الغربیة من الفرع الکنعانی، تنتمی إلى مجموعة اللغات الأفریقیة الآسیویة. حالیا تنتشر اللغة العبریة الحدیثة کلغة حدیث وأدب وتعاملات رسمیة، ویتحدث بها أکثر من 7 ملیون شخص موزعین فی حدود إسرائیل والأراضی الفلسطینیة. اللغة العبریة الحدیثة منبثقة من اللغة العبریة الکلاسیکیة التی لم تعد مستخدمة کلغة حدیث أو کلغة تعاملات رسمیة إنما تستخدم کلغة دینیة یستعملها المتدینین الیهود فی تعاملاتهم الدینیة, وهی بدورها (اللغة العبریة الکلاسیکیة) نشأت من محاولة إحیاء للّغة العبریة القدیمة التی ماتت فی القرن الخامس قبل المیلاد. اللغة العبریة القدیمة هی العبریة التی کتب فیها العهد القدیم، وتشبه إلى حد کبیر لغات قدیمة أخرى مثل اللغة الفینیقیة والعمونیة والمؤابیة؛ ولهذا یعتبر علماء اللغات کل هذه اللغات الأخیرة لهجات للّغة الکنعانیة.
أخذت اللغة العبریة العدید من الأسماء، وهی: لغة کنعان (و هو اسم وارد فی التوراة)، واللغة الیهودیة (کونها لغة مهمة فی الدیانة الیهودیة)، واللغة المقدسة (بسبب نزول التوراة بها)، لکن أشهر الأسماء لها هو اللغة العبریة (حیث سمیت بهذا الاسم نسبة إلى العبرانیین الذین حملوا اللغة من بعد الکنعانیین).
محتویات
تاریخ اللغة العبریة
طالع أیضًا :تاریخ اللغة العبریة
ما قبل المیلاد
مرحلة العبریة القدیمة الخالصة
بدأت هذه المرحلة فی القرن العاشر قبل المیلاد تقریبا، فکانت اللغة العبریة هی اللغة الشائعة فی المناطق الجبلیة فی فلسطین، وکانت عبریة هذا العصر تتسم بالنقاء والبعد عن أی تأثیرات أجنبیة، ودون بها معظم أسفار العهد القدیم والأعمال الأدبیة الأخرى، وعدد من النقوش الأثریة على الصخور والأحجار والعملات.
مرحلة تدهور اللغة العبریة
تبدأ هذه المرحلة فی القرن الخامس قبل المیلاد حیث بدأت اللغة العبریة تنقرض رویدا رویدا، وأخذت اللغة الآرامیة تحل محلها شیئاً فشیئا حتى ماتت اللغة العبریة کلغة تخاطب وأدب، وظلت تستعمل کلغة دینیةفقطغیر موثق منذ 124 یوماً، وذلک على الرغم من محاولات الحاخامات الحفاظ على اللغة العبریة، ولکنهم فشلوا فی مواجهة الصراع القائم آنذاک بین العبریة والآرامیة.
مرحلة العبریة التلمودیة
بعد أن أصبحت الآرامیة هی اللغة الرسمیة فی البلاد، وجه الزعماء الدینیون جهودهم نحو شرح وتفسیر العهد القدیم باللغة الآرامیة لکی یفهم الیهود أصول وطقوس الدین الیهودی، فکتبوا المشناه والجمارا ثم التلمود. وکانت لغة هذه الکتب مختلفة تماما فی روحها وألفاظها وتراکیبها عن عبریة العهد القدیم، فظهر فیها التأثر الشدید باللغة الآرامیة، کما احتوت أیضا على بعض الألفاظ من اللغات الأخرى.
ما بعد المیلاد
العصر المسورتی الطبری
طالع أیضًا :لغة عبریة طبریة
مع امتداد المناطق التی سیطر علیها العرب إلى فلسطین، تمتع الیهود ببعض الرفاهیة الفکریة والتی أنتجت الکتاب المسورتیین (بالعبریة: מְסוֹרה) والذین وضعوا أساس عملیة التشکیل أو التنقیط (بالعبریة: נִיקוּד) والذی استمر حتى الیوم کنظام التنقیط العبری الرسمی وقد تم إنتاجه فی المدرسة الطبریة.
العصر الذهبی
عرف الیهود عصراً ذهبیاً کثیر الإنتاج الأدبی أثناء حیاتهم فی الأندلس العربیة، وقد ساعد جو التسامح والتعایش الأندلسی على ازدهار الإنتاج الأدبی واللغوی العبری وظهور شخصیات ما زالت تحتل مکان الصدارة حتى الیوم فی الکتابات الدینیة الیهودیة واللغویة العبریة کالحاخام موسى بن میمون وسعدیا الفیومی. یعرف الیهود تلک الفترة باسم العصر الذهبی (بالعبریة: תוֹר הֵזֵּהָב) وتعرف الإنتاجات الأدبیة لهذا العصر بـالأدب العبری الوسیط، وکانت هذه آخر العصور المزدهرة للغة العبریة والتی انتهت بسقوط الأندلس.
فترة الهسکلاة
تعتبر فترة الثمانینات من القرن الثامن عشر بدایة عصر جدید فی تاریخ الأدب العلمانی للغة العبریة. أدباء ذلک الوقت هم من المتنورون (المسکیلیم) والتی بدأت حرکتهم فی وسط أوروبا خصوصا فی ألمانیا (1780-1820) وانتقلت بعدها إلى المجر والتشیک وإیطالیا وغیرها من البلدان (1820-1850) ووصلت إلى ذروة تطورها فی شرق أوروبا وروسیا وبولندا (1850-1881).
عمل المسکیلیم فی عصرهم بشکل مباشر وغیر مباشر من أجل إحیاء اللغة العبریة وتحویلها إلى لغة حدیث بین الناس، وکان الأوائل یمیلون إلى توسیع اللغة العبریة وتجهیز کل روافد اللغة من أجل الاستخدام فی الکتابة، بینما مال المتأخرون إلى خلق لغة مرکبة تختلط بروافد اللغة المختلفة. مع کل الإسهامات التی ساهم فیها المسکیلیم من أجل توسیع الثروة اللغویة العبریة وإحیائها، ومع نضال بعضهم من أجل تحویل لغة المشناه وباقی روافد اللغة العبریة إلى مصادر شرعیة لتطور اللغة، ومع الطموح والرغبة فی فرض اللغة العبریة على الجماهیر، لم ینجح المثقفون فی وضع أسس لتحویل اللغة العبریة من لغة کتابة وإنتاج إلى لغة حدیث.
العصر الحدیث
طالع أیضًا :إحیاء اللغة العبریة
مع بدء الاستیطان الیهودی لفلسطین، استمر اللغویون العبریون فی محاولاتهم لإخراج اللغة العبریة من الکتب والصحف إلى الشارع واستعملوا الکثیر من التعدیلات والتطویرات من أجل تلیینها على الألسن وتسهیلها حتى نجحوا فی إخراج ما یعرف الیوم بـاللغة العبریة الحدیثة. تأسس المجمع اللغوی العبری عام 1889 بواسطة مجموعة من المثقفین فی القدس على رأسهم إلیعازر بن یهوذا، وضع المجمع أمامه هدفین أساسیین:
تحدید مصطلحات فی المهن التعلیمیة المختلفة فی المدارس وفی المجالات العلمیة والحیاة العملیة.
وطریقة النطق الصحیحة والکتابة والمشکلات النحویة.
الیوم، تعتبر اللغة العبریة اللغة الرسمیة الأولى لدولة إسرائیل، وأصبحت تستخدم فی شتى مجالات الحیاة، مع أنها مختلفة عن اللغة العبریة التوراتیة القدیمة، (یقول تقریر نشرته صحیفة هآارتس الإسرائیلیة بأن طلاب المدارس لا یفهمون عبریة التوراة).
بسبب وضع العبریة الخاص کلغة حدیثة نسبیاً، لا یوجد هناک فارق کبیر بین اللغة الأدبیة ولغة الشارع ولکن یوجد ما یمکننا أن نسمیه عبریة عامیة وهی فی الأغلب خلیط من کلمات عبریة وعربیة وأوروبیة.
التأثیرات التی لقیتها العبریة الحدیثة
الکلمات
دخلت على اللغة العبریة الحدیثة الکثیر من الکلمات التی یعود أصلها إلى اللغة العربیة والآرامیة، والیدیشیة، والإنجلیزیة، بالإضافة إلى لغات أخرى کالألمانیة والروسیة والفرنسیة.
اللفظ
اختلف لفظ الحروف الصامتة والصائتة عن العبریة الکلاسیکیة، وقد اعتمد لفظ اللهجة السفاردیة کأساس للفظ اللغة العبریة الحدیثة ومنها على النحو الآتی:
حرف (ח) ینطق /ح/ بالعبریة الکلاسیکیة، لکنه أصبح ینطق /خ/ بالعبریة الحدیثة.
حرف (ע) ینطق /ع/ بالعبریة الکلاسیکیة، لکنه أصبح ینطق /آ/ بالعبریة الحدیثة.
حروف الإطباق (ט, צ, ק) خفف لفظها وأصبحت مشابهة للفظ الحروف (תּ, ס, כּ).
أصبح نطق حرف (ו) من /w/ إلى /v/.
تحول نطق حرف (ר) من /r/ و/ɾ/ إلى /ʁ/ و/ʀ/.
بجد کفت
اختفت قاعدة بجد کفت (وهی لفظ الحروف بطریقتین الأولى شدیدة والثانیة خفیفة) من الحروف (ג, ד, ת) باللغة العبریة الحدیثة، ولکنها بقیت فی الحروف (ב, כ, פ).
الکتابة العبریة
طالع أیضًا :کتابة عبریة
الأبجدیة
احتوت اللغة العبریة على 22 حرفا صامتا مرتبة على شکل (أبجد هوز حطی کلمن سعفص قرشت)، اشتقت قدیما من الخط الآرامی، وتسمى الکتابة بها بالخط المربع، وقد ظهر حدیثا بما یسمى خط الید الذی یستخدم فی الکتابة العادیة المستخدمة بالید، وتستخدم بعض الحروف اللینة (א, ה, ו, י) کمد للحرکات فی آخر الکلمة أو فی وسطها.
الحرکات
خریطة تظهر مخارج الحرکات فی اللغة العبریة الحدیثة.
احتوت اللغة العبریة الکلاسیکیة بشکل عام 5 حرکات أو أکثر، أما العبریة الحدیثة فقد إحتوت على 5 حرکات قصیرة و 5 طویلة بالإضافة للسکون التام والسکون المتحرک.
انظر أیضًا
أدب عبری
تهج عبری
لغة یدیشیة
المصادر
Hoffman, Joel M, In the Beginning: A Short History of the Hebrew Language. New York: NYU Press. ISBN 0-8147-3654-8.
Izreel, Shlomo, "The emergence of Spoken Israeli Hebrew", in: Benjamin Hary (ed.), The Corpus of Spoken Israeli Hebrew (CoSIH): Working Papers I (2001).
Kuzar, Ron, Hebrew and Zionism: A Discourse Analytic Cultural Study. Berlin & New York: Mouton de Gruyter 2001. ISBN 3-11-016993-2, ISBN 3-11-016992-4.
Sáenz-Badillos, Angel, A History of the Hebrew Language (trans. John Elwolde). Cambridge, England: Cambridge University Press. ISBN 0-521-55634-1.
وصلات خارجیة
اکتب العبریة بدون معرفة مسبقة
ع · ن · تاللغات السامیة
بوابة اللغة
تصنیفات: مواضیع الکتاب العبریالکتاب العبریلغات سامیةلغات سامیة غربیة شمالیةلغات کنعانیةلغة عبریةلغات فلسطینلغات یهودیةلغات مقدسةلغات إسرائیل
قس پنجابی
عبرانی اک سامی بولی اے اینون یہودیان دی بولی وی اکھیا جاندا اے۔ ایدے بولن والے اک کرور دے نیڑے نیں۔
عبرانی اوہ لوک سن ، جہڑے کنعان دی سلطنت چ کنعانیاں دے نال نال رہندے سن پر اینہاں دی تہذیب تے زبان علیحدہ سی ۔ ایہہ لوک موجودہ اسرائیل ، فلسطین تے لبنان دے کجھ علاقیاں چ آباد سن ۔ اینہاں دی زبان وی عبرانی کہلاندی سی ۔ یہودی نسل دا تعلق وی اینہاں لوکاں نال اے ۔ موجودہ اسرائیل چ وسن والے یہودی عبرانی نسل چوں نیں تے اینہاں دی موجودہ زبان وی عبرانیاے۔
گٹھیاں: تریخجغرافیہبولیاںفلسطینلوک
قس اردو
عبرانی افریقی ایشیائی خاندانِ زبان کی ایک سامی زبان ہے ۔ اسرائیل میں ۴۸ لاکھ افراد یہ زبان بولتے ہیں ۔ عبرانی یہودیوں کی مذہبی زبان ہے ۔ اسرائیل میں عربی کے ساتھ عبرانی بھی سرکاری زبان ہے ۔ یہ عبرانی رسمِ خط میں دائیں سے بائیں کی طرف لکھی جاتی ہے ۔
زمرہ جات: عبرانی زبانزرخیز ہلالاسرائیل کی زبانیںسامی زبانیں
قس کوردی
Zimanê îbranî
Zimanê fermî yê Îsraîlê îbranî ye (bi kurmancî herwiha îbrî jî tê gotin; bi îbranî: Ivrît) e. Zimanê Tewratê ku pirtûka pîroz a Cihûtiyê ye, jî îbrî ye.
Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawan?)
Kategorî: KurtZiman
قس سریانی
ܠܫܢܐ ܥܒܪܝܐ ܐܘ ܥܒܪܝܬ (עברית) ܗܘ ܠܫܢܐ ܕܢܬܡܠܠ ܒܐܝܣܪܐܝܠ ܘܕܗܘ ܠܫܢܐ ܩܕܝܫܐ ܕܬܘܕܝܬܐ ܕܝܗܘܕܝܘܬܐ܂ ܢܕܡܐ ܠܫܢܐ ܥܒܪܝܐ ܠܠܫܢܐ ܐܪܡܝܐ ܘܠܠܫܢܐ ܥܪܒܝܐ ܘܠܠܫ̈ܢܐ ܫܝܡ̈ܝܐ ܐܚܪ̈ܢܐ. ܠܫܢܐ ܥܒܪܝܐ ܥܬܝܩܐ ܗܘ ܝܬܝܪ܂ ܒܥܒܪܝܐ ܡܬܟܬܒܐ ܗܘܬ ܕܝܬܝܩܝ ܥܬܝܩܬܐ܀
ܣܕܪ̈ܐ: ܠܫܢܐܠܫܢܐ ܥܒܪܝܐ
قس عبری
עברית היא שפה ממשפחת השפות השמיות, הידועה כשפתם של העם היהודי והעם השומרוני, אשר ניב מודרני שלה משמש כשפה הרשמית והעיקרית של מדינת ישראל.
תוכן עניינים
מקור השם עברית
השם עֵבֶר מופיע במקרא כשמו של אחד מאבותיו של אברהם אבינו. המושג "עברי" נזכר במקרא פעמים רבות ככינוי לבני ישראל, אולם שמה של שפתם של העברים מכונה במקרא "יהודית". (ושמא אף בכינוי "שפת כנען") ייתכן שכינוי זה - יהודית - היה רק שמו של הניב שדובר בממלכת יהודה או באזור ירושלים (להבדיל מהניב של ממלכת הצפון, ממלכת ישראל).
המקור הקדום ביותר המזכיר את המונח עברית כשם השפה, הוא מקור יווני מן המאה ה-2 לפנה"ס. המקור הוא נכדו של בן סירא שכותב בהקדמה לתרגום החיבור של סבו ליוונית שבוצע על ידו כי:
לכן מתבקשים אתם לקרא את הקריאה ברצון ובתשומת לב, ולסלוח אם נראה שלא הצלחנו במילים ידועות שעמלנו באהבה לתרגם אותן
כי הנאמרים בעברית (במקור: ἑβραϊστὶ, הֵבְּרָאִיסְטִי) אין כחם שווה כשהם מועתקים ללשון אחרת.
– משה צבי סגל, ספר בן סירא השלם, עמ א. לנוסח המקור ביוונית ראו כאן
.
בלשון חז"ל שדוברה החל מהמאה הראשונה לספירה, הכינוי המקובל לשפה המקראית ולשפה המדוברת היה "לשון הקודש", והמונח "עברית" שימש לציון הכתב העברי הקדום, וכן לציון שפתם של בני עבר הנהר, אך יש גם שימושים במונח "עברית" המתייחסים ללשון המקרא.
כיום מכנים את הניב התנ"כי "לשון המקרא", כדי להבדילו מלשון חז"ל המכונה גם "לשון חכמים", שהיא בעצם ניב מאוחר של עברית.
יצוין, כי בברית החדשה משמש המונח "עברית" כשם לשפה הארמית שדוברה על ידי ה"עבריים" (תושבי עבר הנהר) בארץ ישראל, אולם בספרות חז"ל משמש מונח זה רק לעברית (המשנאית).
היסטוריה של השפה העברית
היסטוריה של השפה העברית
עברית מקראית
תקופת בית שני
לשון חז"ל
תקופת הביניים
תחיית הלשון העברית
עברית ישראלית
פורטל השפה העברית
העברית היא שפה המשתייכת לקבוצת הלשונות השמיות הצפון-מערביות, ומהווה את אחד הדיאלקטים של השפה הכנענית. שפה זו הייתה מדוברת החל מן האלף ה-2 לפנה"ס באזור הלבנט, שהיום נמצא בשטחן של לבנון, סוריה, ארץ ישראל וירדן. טקסטים מהתקופה הזו שהתגלו בירדן ובלבנון חושפים קרבה רבה בין השפה העברית לשפה הפיניקית והמואבית.
בעברית נכתבו רוב ספרי התנ"ך, כל המשנה, רוב הספרים החיצוניים ורוב המגילות הגנוזות. המקרא נכתב בעברית מקראית, ואילו המשנה נכתבה בניב הקרוי לשון חז"ל. בתקופה מסוימת בסוף המאה ה-2 לספירה או קצת מאוחר יותר (החוקרים חלוקים בשאלה זו) פסקו רוב היהודים מלהשתמש בעברית כבשפת דיבור. מאות שנים לאחר חתימת המשנה כאשר חדלו היהודים להשתמש בעברית כבר נכתבו התלמודים בארמית. עם זאת, ישנן עדויות שאף במאה ה-8 לספירה הייתה שפת הדיבור בטבריה, שם פעלו בעלי המסורה, עברית.
גם כשהשפה העברית לא שימשה שפת דיבור, עדיין שימשה לאורך הדורות, במה שמכונה תקופת הביניים של העברית, כשפת הכתב העיקרית של היהודים, בעיקר בעניינים הלכתיים: כתיבת פרוטוקולים של בתי דין, קובצי הלכות, פרשנות לכתבי קודש ועוד. גם כתיבת מכתבים וחוזים בין גברים יהודים נעשתה לעתים קרובות בעברית. ספרות הלכתית לנשים בקהילות אשכנזיות נכתבה ביידיש (למשל ספר ההלכות "צאינה וראינה"), כיוון שהנשים, בניגוד לגברים, לא למדו עברית. חיבורים יהודיים בעלי אופי חילוני או לא-הלכתי נכתבו בשפות יהודיות או בשפות זרות, לדוגמה: הרמב"ם כתב את ספרו "משנה תורה" בעברית, על אף שספרו הפילוסופי המפורסם "מורה נבוכים", שיועד למשכילי זמנו, נכתב בערבית יהודית. עם זאת, "מורה נבוכים", כמו ספרים אחרים בנושאים חילוניים, תורגמו לעברית כשהיה בהם עניין לקהילות יהודיות דוברות שפות אחרות. אחת המשפחות היהודיות המפורסמות שעסקו בתרגום מערבית-יהודית לעברית בימי הביניים היא משפחת אִבְּן תִּיבּוֹן.
עד המאה ה-19, ראשית ימי התנועה הציונית, שימשה העברית כשפת כתב בעיקר למטרות דתיות, אבל גם למטרות שונות ומגוונות: פילוסופיה, ספרות, מדע ורפואה. מעמדה בקרב היהודים היה דומה למעמדה של השפה הלטינית בקרב הנוצרים במערב אירופה. מסוף המאה ה-18, עם צמיחת תנועת ההשכלה היהודית בגרמניה ובמזרח אירופה, נכנסה השפה העברית לתנופה מודרנית. לאורך כל המאה ה-19 הלך השימוש החילוני בה וגבר. בד בבד עם תנועת התחייה הלאומית החלה גם פעילות להפיכת העברית ללשון הדיבור של היישוב העברי בארץ ישראל. אליעזר בן יהודה, המכונה "מחיה השפה העברית" היה בין הלוחמים למען הפיכת השפה העברית לשפה מדוברת ולשפתו הלאומית של היישוב העברי בארץ. במקביל התפתחה עברית מדוברת גם במרכזים אחדים של יהודים במזרח אירופה. המעבר לדיבור בעברית ביישוב העברי בארץ היה מהיר יחסית, וניכרה בו דווקא השפעת הדיבור העברי של מזרח אירופה. עם כינון שלטון המנדט הבריטי בארץ נקבעה העברית כשפה רשמית שלישית, לצד הערבית והאנגלית. ערב הקמת מדינת ישראל הייתה העברית כבר לשפה העיקרית של היישוב העברי, ושפת הלימוד במרכזי החינוך שלו.
כיום יש כ-7 מיליון מקורדוברי עברית ישראלית, רובם המכריע גר בישראל. כמחציתם דוברים ילידיים (כלומר, עברית היא שפת-אמם)מקור וכמחציתם משתמשים בעברית כשפה שנייה. עברית היא כיום השפה הרשמית והעיקרית של מדינת ישראל, אם כי בנוסף לה יש מעמד רשמי גם לשפה הערבית, וכן נעשה שימוש נרחב באנגלית, ברוסית ובשפות נוספות. בעקבות המסורת האירופית, שמקורה בהקמת האקדמיה הצרפתית, קיים גם בישראל גוף רשמי המכתיב תקנים של השפה: האקדמיה ללשון העברית. מוסד זה פועל מכוח חוק, אף על פי שהשפעתו בפועל מוגבלת. עיסוקו בעיקר בקביעת מונחים חדשים, כללי כתיב וכללי תחביר, המחייבים להלכה את מוסדות המדינה ואת מערכת החינוך הממלכתית. בפועל, חלק גדול מהחלטותיו אינו מתקיים. התפתחות המילונאות השימושית בישראל בשנות ה-90 יצרה מספר מילונים ומאגרי מידע המתעדים את הלשון העברית בפועל, ומשמשים אסמכתות חלופיות לכללי האקדמיה ללשון העברית.
ניבים ומבטאים עבריים
לקראת תחילת תהליך החייאת השפה העברית, בעת שהיא שימשה רק כשפה שנייה בפי יהודים ושומרונים, היו לשפה שני ניבים - יהודי ושומרוני, כשהניב השומרוני היה על סף כליה גם כשפה שנייה, יחד עם העדה השומרונית עצמה. לניב היהודי היו שלוש דרכי הגיה עיקריות: אשכנזית, ספרדית ותימנית (יש המציינים גם הגייה עיראקית). עם החייאת השפה, בן-יהודה הכריז על ההגייה הספרדית כהגייה התקנית של העברית. אולם בפועל מחיי השפה דבקו בהגייה שהיא מעין פשרה בין הספרדית לאשכנזית וזו נשתרשה בעם.
בשל התחייה המאוחרת של השפה העברית, אין כמעט ניבים אזוריים עבריים. למעשה, השפה הנשמעת בפי דוברים ילידיים זהה כמעט בכל חלקי ישראל. אפשר להבחין בשוני בין הניבים המדוברים בפי עדות יהודיות שונות (אתנולקטים). אולם, שוני זה מתבטא בעיקר בפונולוגיה, ולא בתחביר או במורפולוגיה. עיקרי שוני זה הם בהשפעה ספרדית-תימנית על ההגייה המקובלת ולעתים בהשפעה אשכנזית על ההגייה המקובלת (למשל בקרב חלק מהעדה החרדית בירושלים ובברוקלין). שוני מסוים בתחביר ובמורפולוגיה קיים בין ניבים מעמדיים של השפה (סוציולקטים), אולם שוני זה אינו גדול יחסית.
ייחודה של העברית המודרנית הוא בכך שהיא משרתת במידה רבה אנשים ששפת אמם שונה. מספר הדוברים הלא-ילידיים משתווה פחות-או-יותר למספר הדוברים הילידיים, והיא אף משמשת לתקשורת בין קבוצות בתוך ישראל שאינן דוברות עברית (למשל, דיונים בכנסת, בבתי המשפט הישראליים וכיוצא בזה מתנהלים בעברית, גם כשכל המתדיינים שייכים לקבוצות שאינן דוברות עברית). כיוון שכך, העברית המודרנית חשופה להשפעה אינטנסיבית של שפות אחרות, כגון ערבית, רוסית, אנגלית ועוד, דבר המשנה אותה בהתמדה, ואף יוצר הבדלים בין קבוצות, אשר עשויים להתפתח לניבים של ממש.
ביהודה ושומרון (וברצועת עזה בעת שנשלטה בידי ישראל) העברית היא שפת המינהל, בצד הערבית, המדוברת בקרב רוב האוכלוסייה המקומית. בניגוד לערביי ישראל, הלומדים עברית במערכת החינוך מגיל צעיר, ומנהלים את חייהם בשתי השפות במידה כמעט שווה, רוב דוברי הערבית בשטחים שולטים בעברית רק במידה חלקית או שאינם שולטים בה כלל. עם זאת, השפעת העברית על הערבית שבפיהם ניכרת מאוד, בעיקר עקב השימוש הרב במילים שאולות מן העברית. עם התגברות ההגירה של פועלים זרים לישראל נוצר "פידגין עברי", המשמש לתקשורת בין הפועלים לדוברי העברית הישראליים.
הכתב העברי
ערך מורחב – אלפבית עברי
הכתב העברי מאופיין באלפבית המיוחד לו, הוא כולל 22 אותיות, וכן סימנים גרפיים נוספים (שהם פיתוחים מאוחרים יחסית), המשמשים בעיקר לציון תנועות. האלפבית המרובע המוכר היום הוא גרסה של הכתב הארמי "הבינלאומי" של הממלכה הפרסית, והוא החליף (לפי המסורת – על פי החלטה מגבוה של עזרא הסופר) את האלפבית העברי-פיניקי, המכונה גם "כתב דעץ/רעץ", שבו נעשה שימוש בממלכת יהודה, בממלכת ישראל וברחבי המזרח הקדום לפני גלות בבל במאה ה-6 לפנה"ס. האלפבית העברי-פיניקי לא נעלם כליל, והוא המשיך לשמש את השומרונים (במידת-מה עד היום: כתב העת של השומרונים מודפס בחלקו באלפבית זה). בתקופת הבית השני כמו גם בהמשך, בזמן מרד בר כוכבא, נשאו מטבעות היהודים כתובות בכתב זה. כתב זה מופיע גם כיום על חלק מהמטבעות שמונפקים על ידי מדינת ישראל, למשל על מטבעות של שקל חדש ושל עשרה שקלים, ופה-ושם ניתן למצוא אותו במקומות נוספים (למשל: על סמל העיר נהריה). על הכתב העברי הקדום ראה בהרחבה בערכו.
המאפיין החזותי הבולט של הכתב העברי בן ימינו הוא הצורה המרובעת של האותיות. הגופן שמשמש בדרך-כלל בדפוס מכונה, הנקרא "פרנק-ריהל" (על שם מפתחיו), הוא נפוץ מאוד למרות הביקורת על כך שצורת האותיות גורמת להן להיראות דומות זו לזו, ובפרט מקשה על ההבחנה בין צמדי האותיות א-צ, ג-נ, ב-כ, ו-ז, ח-ת, ר-ד.
בצד הכתב המודפס, הוא הכתב המרובע, קיים בעברית גם כתב רהוט, המשמש לכתיבה מהירה. כתב זה מתאפיין בקווים מעוגלים, והוא נפוץ מאוד בכתבי יד לא-מודפסים. מקורו של כתב זה בקהילות יהודיות אשכנזיות באירופה. סוג אחר של כתב רהוט, שכמעט שאינו נמצא עוד בשימוש, מכונה כתב רש"י, ומקורו בקהילות היהודיות הספרדיות. כינויו נובע מן העובדה שהספר הראשון שהודפס בכתב זה היה במקרה פירושו של רש"י. בכתב זה מקובל להדפיס פירושים מסורתיים לתנ"ך ולתלמוד. ניסיונות אחדים להשתמש בכתב הזה גם בהדפסת טקסטים יומיומיים לא עלו יפה, וכיום אין הוא מקובל אלא להדפסת הפירושים המסורתיים, כשגם בתחום זה ניתן לזהות מעבר לכתב המרובע, בפרט בטקסטים שמיועדים להיות נגישים גם לקוראים שלא הורגלו לקריאה אינטנסיבית בכתב רש"י.
בספרי תנ"ך, ספרי שירה וספרים לילדים מקובל לסמן את התנועות באמצעות ניקוד. סימני הניקוד המקובלים כיום, אשר מופיעים מתחת לאותיות, מעליהן ובתוכן, הומצאו בטבריה במאה ה-7, ושימשו במקור כאמצעי עזר לקריאת התנ"ך (בעבר התקיימו גם סוגי ניקוד עברי נוספים). חכמי טבריה הוסיפו גם סימנים לטעמי המקרא; סימנים אלה משמשים כסימני פיסוק וכסימנים לאופן הנגינה שבה יש לקרוא את פסוקי התנ"ך. הטעמים מודפסים כיום רק בספרי תנ"ך. בכל טקסט אחר נעשה שימוש בסימני פיסוק שהתפתחו באירופה ומשמשים בכתיבת רוב השפות בעולם.
אלפבית עברי
א ב ג ד ה ו
ז ח ט י כ ל
מ נ ס ע פ צ
ק ר ש ת
אותיות סופיות
ך ם ן ף ץ
הגיית העברית
ערך מורחב – הגיית העברית
הגיית העברית עברה שינויים רבים במהלך אלפי שנות קיומה. במאה ה-19 שאפו מחדשי השפה העברית לאמץ את ההגייה הספרדית, בייחוד זו שהייתה נהוגה בקהילה הספרדית של ירושלים; זאת משום היוקרה שממנה נהנתה הקהילה הספרדית של ירושלים בעבר, ומשום שהגייתה הייתה קרובה למדי להגייה שמשתקפת בניקוד הטברני של המקרא. אלא שמרבית מחדשי השפה העברית ותומכיהם היו יהודים אשכנזים ממזרח אירופה, וההגייה העברית שהכירו הייתה שונה מאוד; על אף המאמץ להקנות לדיבור העברי החדש הגייה ספרדית, השפעת ההגייה האשכנזית והמבטא של שפת יידיש ניכר היטב בעברית המודרנית.
שפות שהושפעו מהעברית
השפעת העברית ניכרת במיוחד בשפות יהודיות. שפת יידיש, ששימשה את הקהילות היהודיות האשכנזיות באירופה, ושמקורה באחד הניבים של גרמנית, שאלה מילים רבות מעברית (כ-20% מאוצר המילים שלה) והשתמשה בכתב העברי. הכתב העברי של יידיש משתמש בחלק מסימני העיצורים להבעת תנועות – למשל, האות ע משמשת לסימון התנועה e. עם זאת, מילים שאולות מעברית נכתבו על-פי הכתיב המקורי. כך, המילה "אֱמֶת" (שנהגית ביידיש /emes/), נכתבה כך ולא "עמעס". בדיחה נושנה של דוברי יידיש מספרת על כתיבת השם "נח" בשבע שגיאות (כלומר: "נאָייעך" במקום "נח"). השפה לאדינו (נקראת גם "ספניולית" או "ספרדית יהודית"), שהתפתחה מן הספרדית הקסטיליאנית, ושימשה קהילות יהודיות ספרדיות בכל רחבי העולם, שאלה אף היא מילים רבות מן העברית, ונכתבה בכתב העברי, בעיקר ב"כתב רש"י" (אם כי קיימת גם שיטת כתיבה באותיות לטיניות). ערבית יהודית, שפה ששימשה את הקהילות היהודיות באימפריה המוסלמית, בעיקר בצפון אפריקה, ואשר בה נכתבו מורה נבוכים לרמב"ם וחיבורים חשובים נוספים, נכתבה אף היא בכתב העברי.
שפות אחרות הושפעו מהעברית בעיקר דרך תרגומי המקרא והשפעת המקרא על הקוראן. המילה "שַׁבָּת", למשל, נפוצה בלשונות העולם כשמו של היום השביעי בשבוע, או ככינוי ליום מנוחה. גם שמות עבריים של דמויות מקראיות נפוצים מאוד ברחבי העולם. שתי המילים העבריות הנפוצות ביותר בשפות העולם השונות הן "אמן" ו"הללויה" – מילים המסיימות תפילות, ומבטאות הסכמה לנאמר.
המורפולוגיה של העברית
לשפה העברית יש מורפולוגיה טיפוסית של שפה שמית. המאפיינים העיקריים הם ריבוי נטיות לכל מילה (בפרט לפעלים), נטייה לא-רציפה (כלומר בסיס המילה משתנה בנטייה, ולא רק המוספיות), ושינויים רבים בתנועות לעומת יציבות של העיצורים. מקובל לתאר יצירה של מילים בשפות שמיות, בכלל זה בשפה העברית, כתהליך של הרכבת שורש ומשקל. השורש הוא מורפמה, שהיא סדרה של 3–4 (לעתים נדירות: חמש או שש) אותיות; המשקל הוא סדרה דומה של תנועות ואלמנטים פרוזודיים (לפעמים נצמדות אליו גם מוספיות). באמצעות שילוב התנועות והאלמנטים הפרוזודיים בין עיצורי השורש נוצרת מילה. לדוגמה, הרכבת השורש כ-ת-ב על המשקל מִ-םְםָם יוצרת את המילה: מִכְתָב ("מִ" היא מוספית, לצורך תיאור המשקל מציינת כאן האות מ"ם סופית עיצור כלשהו). בדרך-כלל, למילים שנגזרות משורש אחד יש משמעות דומה, אולם יש לכך חריגים רבים. לשורשים ולמשקלים אין קיום בשפה כשלעצמם, אלא רק כמרכיב של מילים, ולעתים קרובות בצירוף מורפמות אחרות. אין הסכמה בין הבלשנים בדבר הממשות של השורש בשפה. יש הטוענים שמדובר בחלק בלתי נפרד מאוצר המילים של השפה, גם אם הוא מופיע רק בצירוף מורפמות אחרות, ואחרים טוענים שמדובר בהפשטה מדעית, שהדוברים אינם מודעים לה בצורה אינטואיטיבית. רוב הבלשנים מסכימים כי בעבר היו שורשים של שתי אותיות כגון "ב-א" ו"ק-ם" (כיום מקובל להתייחס לשורשים האלה כשורשים תלת-עיצוריים: ב-ו-א, ק-ו-מ). כמו כן, העברית המודרנית יוצרת שורשים של יותר מ-4 אותיות (בעיקר ממילים שאולות), כגון פלרטט, טלגרף. בעברית מודרנית נוצרות מילים ששורשן אינו ברור. למשל, מילים כמו "רמזור" או "מדרחוב" נוצרו בדרך של הֶלְחם בסיסים, כך שקשה לקבוע את שורשן. עם זאת, המילה "רמזור" התפתחה לשורש רמז"ר, כמו בביטוי "צומת מרומזר". כמו כן, הקשר הסמנטי בין מילים שנגזרו משורש אחד הוא לפעמים מעורפל. כך למשל, הפעלים "פסל" (במובן של פסילה) ו"פיסל" נראים כאילו נגזרו משורש אחד, אולם אין ביניהם קשר סמנטי, כיוון שהאחרון נגזר משורש של העברית המקראית, ואילו הראשון נגזר ממילה ארמית שנכנסה אל העברית בתקופה מאוחרת יותר.
השפה העברית במסורת היהודית
על פי המסורת היהודית, עשר המאמרות האלהיות שבהם נברא העולם היו בעברית, והמלאכים משתמשים בלשון זו. על כן השפה נקראת לשון הקודש.
לפי ריה"ל בספרו "הכוזרי" (מאמר שני סעיף ס"ח) השפה העברית היא האצילה בשפות, והיא השפה שבה נגלה אלוהים לאדם וחוה (ולכן אדם נגזר מאדמה וחוה מחיים), אשר דיברו בשפה זו והנחילו אותם לבניהם ולאנושות כולה, שהשתמשה בה עד ימי מגדל בבל (דור הפלגה). אז התבלבלו הלשונות ונוצרו שפות רבות; אולם עֵבֶר המשיך גם אז להשתמש בעברית, ולכן נקרא בשם זה. מבלבול הלשונות נובע הדמיון של השפות הקדומות לעברית.
הרמב"ם מציג נימוק שונה ופשוט יותר להיותה של העברית לשון הקודש. הוא מסביר זאת בכך שאין בשפה מילים מפורשות המתארות דברים הקשורים למין. המהר"ל חולק עליו (נתיב הצניעות פרק ג) ואומר שהרמב"ם הפך את היוצרות, מכיוון שהשפה היא קדושה, ובה נברא העולם, לכן אין בה מילים המתארות מיניות ולא להפך.
עברית בעולם
בארצות הברית נכון לשנת 2007 עומד מספר דוברי העברית על כ-214,000 בני אדם.
ראו גם
עיינו גם בפורטל
פורטל השפה העברית מציג את מכלול הערכים והנושאים הקשורים לעברית על כל מאפייניה. בפורטל ניתן למצוא קישורים בנושא התפתחות השפה ושלביה, הגיות שונות, ערכים בנושא האלפבית, הכתיבה והתחביר העברי, קישורים לנושאי הספרות העברית, אוסף מילים מעניינות בשפה ועוד.
תחיית השפה העברית
דקדוק עברי
גיור תוכנה
עברית באינטרנט
בניינים בעברית
טעמי המקרא
כתב עברי עתיק
כתיב עברי
כתיב חסר ניקוד
כתיב מלא
כתיב חסר
כתיב מנוקד
לקריאה נוספת
שלמה מורג, עיונים בעברית לדורותיה, הוצאת מאגנס.
פרקים בתולדות הלשון העברית, האוניברסיטה הפתוחה, 2004.
"עברית", אנציקלופדיה אוצר ישראל ז. (עמ 313-317)
קישורים חיצוניים
מיזמי קרן ויקימדיה
ערך מילוני בוויקימילון: עברית
ציטוטים בוויקיציטוט: פתגמים עבריים
ספר לימוד בוויקיספר: לשון
תמונות ומדיה בוויקישיתוף: עברית
אתר האקדמיה ללשון העברית
אתר השפה העברית
באופן מילולי, פינתו של דר אבשלום קור
א בן עזרא, על השפה העברית, אתר Nfc
מצב העברית: סדרת כתבות, באתר הארץ
מילה יומית מילה עברית יומית
קישורים שימושיים, מקלעת שירה
סיני גז, מה יגיד אליעזר בן-יהודה: האינטרנט מחייה השפה העברית?, nrg מעריב
הערות שוליים
^ Statistical Summaries
^
"דַּבֶּר-נָא אֶל-עֲבָדֶיךָ אֲרָמִית--כִּי שֹׁמְעִים, אֲנָחְנוּ; וְאַל-תְּדַבֵּר עִמָּנוּ, יְהוּדִית וַיִּקְרָא בְקוֹל-גָּדוֹל, יְהוּדִית" (ספר מלכים ב, פרק יח, פסוקים 26, 28. ובמקבילות: ספר ישעיהו פרק לו, פסוקים 11, 13; ובספר דברי הימים ב, פרק לב, פסוק 18)
"וּבְנֵיהֶם, חֲצִי מְדַבֵּר אַשְׁדּוֹדִית, וְאֵינָם מַכִּירִים, לְדַבֵּר יְהוּדִית" (ספר נחמיה יג,24)
^ כינוי זה מופיע בספר ישעיה: "בַּיּוֹם הַהוּא יִהְיוּ חָמֵשׁ עָרִים בְּאֶרֶץ מִצְרַיִם מְדַבְּרוֹת שְׂפַת כְּנַעַן" (ישעיהו,, יט,18). לא ברור מדוע מכנה המקרא את הלשון היהודית (כך לפי ההקשר) בשם "שפת כנען".
^ בהקדמה לספר מציין הנכד את תחילת עבודתו "בשנת 38 לאורגטס המלך", מקובל לזהות אותו כאאורגטס השני, המכונה "פוסקון", המלך השמיני מבית תלמי, שתקופת מלכותו הייתה במאה השנייה לפני הספירה.
^ למשל, משנה, מסכת סוטה, פרק ז, משנה ב, תלמוד בבלי, מסכת סנהדרין, דף כא, עמוד ב, תלמוד בבלי, מסכת סוטה, דף מט, עמוד ב
^ למשל, תלמוד בבלי, מסכת סנהדרין, דף כא, עמוד ב
^ למשל, תלמוד בבלי, מסכת שבת, דף קטו, עמוד ב; תלמוד בבלי, מסכת מגילה, דף יח, עמוד א
^ למשל, משנה, מסכת גיטין, פרק ט, משנה ח
^ D.R.G. BeatTie and Philip R. Davies, "What does Hebrew mean?", Journal of Semitic Studies 56/1, Spring 2011) . (עמודים 71-83)
^ זאת למעט המקרה של היידיש ברית המועצות, שבהנחיית הייבסקציה נתפשטה מזכר הכתיב העברי המקורי; ראו למשל בערך "דער עמעס".
^ Language Use in the United States: 2007, census.gov
שפות וניבים יהודיים
קטגוריות: ישראל: שפותשפות יהודיותשפות שמיותעבריתשפותאלפבית עברי
משובים קודמיםמשוב על הערך
قس انگلیسی
Hebrew (/ˈhiːbruː/) (עִבְרִית ʿIvrit, (help·info) or (help·info)) is a West Semitic language of the Afroasiatic language family. Culturally, it is considered by Jews and other religious groups as the language of the Jewish people, although other Jewish languages had originated among diaspora Jews, and the Hebrew language was also used by non-Jewish groups, such as the ethnically related Samaritans.
Modern Hebrew is one of the two official languages of Israel (the other being Arabic), while Classical Hebrew is used for prayer or study in Jewish communities around the world. The earliest examples of written Hebrew date from the 10th century BCE to the late Second Temple period, after which the language developed into Mishnaic Hebrew.
Ancient Hebrew is also the liturgical tongue of the Samaritans, while modern Hebrew or Arabic is their vernacular, though today only about 700 Samaritans remain. As a foreign language it is studied mostly by Jews and students of Judaism and Israel, archaeologists and linguists specializing in the Middle East and its civilizations, by theologians, and in Christian seminaries.
The core of the Torah (the first five books of the Hebrew Bible), and most of the rest of the Hebrew Bible, is written in Classical Hebrew, and much of its present form is specifically the dialect of Biblical Hebrew that scholars believe flourished around the 6th century BCE, around the time of the Babylonian exile. For this reason, Hebrew has been referred to by Jews as Leshon HaKodesh (לשון הקודש), "The Holy Language", since ancient times.
Contents
Naming
The modern word "Hebrew" is derived from the word "ʕibri" (plural "ʕibrim") one of several names for the Jewish people. It is traditionally understood to be an adjective based on the name of Abrahams supposed ancestor, Eber ("ʕebr" עבר in Hebrew) mentioned in Genesis 10:21. This name is possibly based upon the root "ʕ-b-r" (עבר) meaning "to cross over". Interpretations of the term "ʕibrim" link it to this verb; cross over and homiletical or the people who crossed over the river Euphrates.
In the Bible, the Hebrew language is called Yәhudit (יהודית) because Judah (Yәhuda) was the surviving kingdom at the time of the quotation, late 8th century BCE (Is 36, 2 Kings 18). In Isaiah 19:18, it is also called the "Language of Canaan" (שְׂפַת כְּנַעַן).
History
History of the Hebrew language
Biblical Hebrew
Mishnaic Hebrew
Medieval Hebrew
Ashkenazi Hebrew
Sephardi Hebrew
Yemenite Hebrew
Hebrew Language Revival
Modern Hebrew
Hebrew belongs to the Canaanite group of languages. In turn the Canaanite languages are a branch of the Northwest Semitic family of languages.
Hebrew flourished as a spoken language in the kingdoms of Israel and Judah during the 10th to 7th centuries BCE. Scholars debate the degree to which Hebrew was a spoken vernacular in ancient times following the Babylonian exile, when the predominant language in the region was Old Aramaic.
Hebrew was nearly extinct as a spoken language by Late Antiquity, but it continued to be used as a literary language and as the liturgical language of Judaism, evolving various dialects of literary Medieval Hebrew, until its revival as a spoken language in the late 19th century.
Oldest Hebrew inscriptions
In July 2008 Israeli archaeologist Yossi Garfinkel discovered a ceramic shard at Khirbet Qeiyafa which he claimed may be the earliest Hebrew writing yet discovered, dating around 3000 years ago. Hebrew University archaeologist Amihai Mazar said that the inscription was “proto-Canaanite" but cautioned that, "The differentiation between the scripts, and between the languages themselves in that period, remains unclear,” and suggested that calling the text Hebrew might be going too far.
The Gezer calendar also dates back to the 10th century BCE at the beginning of the Monarchic Period, the traditional time of the reign of David and Solomon. Classified as Archaic Biblical Hebrew, the calendar presents a list of seasons and related agricultural activities. The Gezer calendar (named after the city in whose proximity it was found) is written in an old Semitic script, akin to the Phoenician one that through the Greeks and Etruscans later became the Roman script. The Gezer calendar is written without any vowels, and it does not use consonants to imply vowels even in the places where later Hebrew spelling requires it.
The Shebna lintel, from the tomb of a royal steward found in Siloam, dates to the 7th century BCE.
Numerous older tablets have been found in the region with similar scripts written in other Semitic languages, for example Protosinaitic. It is believed that the original shapes of the script go back to Egyptian hieroglyphs, though the phonetic values are instead inspired by the acrophonic principle. The common ancestor of Hebrew and Phoenician is called Canaanite, and was the first to use a Semitic alphabet distinct from Egyptian. One ancient document is the famous Moabite Stone written in the Moabite dialect; the Siloam Inscription, found near Jerusalem, is an early example of Hebrew. Less ancient samples of Archaic Hebrew include the ostraca found near Lachish which describe events preceding the final capture of Jerusalem by Nebuchadnezzar and the Babylonian captivity of 586 BCE.
Classical Hebrew
Main article: Classical Hebrew
In its widest sense, Classical Hebrew means the spoken language of ancient Israel flourishing between the 10th century BCE and the turn of the 4th century CE. It comprises several evolving and overlapping dialects. The phases of Classical Hebrew are often named after important literary works associated with them.
Archaic Biblical Hebrew from the 10th to the 6th century BCE, corresponding to the Monarchic Period until the Babylonian Exile and represented by certain texts in the Hebrew Bible (Tanach), notably the Song of Moses (Exodus 15) and the Song of Deborah (Judges 5). Also called Old Hebrew or Paleo-Hebrew. It was written in a form of the Canaanite script. (A script descended from this is still used by the Samaritans, see Samaritan Hebrew language.)
Biblical Hebrew script
Standard Biblical Hebrew around the 8th to 6th centuries BCE, corresponding to the late Monarchic period and the Babylonian Exile. It is represented by the bulk of the Hebrew Bible that attains much of its present form around this time. Also called Standard Biblical Hebrew, Early Biblical Hebrew, Classical Biblical Hebrew (or Classical Hebrew in the narrowest sense).
Late Biblical Hebrew, from the 5th to the 3rd centuries BCE, that corresponds to the Persian Period and is represented by certain texts in the Hebrew Bible, notably the books of Ezra and Nehemiah. Basically similar to Classical Biblical Hebrew, apart from a few foreign words adopted for mainly governmental terms, and some syntactical innovations such as the use of the particle shel (of, belonging to). It adopted the Imperial Aramaic script.
Israelian Hebrew is a proposed northern dialect of biblical Hebrew, attested in all eras of the language, in some cases competing with late biblical Hebrew as an explanation for non-standard linguistic features of biblical texts.
Dead Sea Scroll Hebrew from the 3rd century BCE to the 1st century CE, corresponding to the Hellenistic and Roman Periods before the destruction of the Temple in Jerusalem and represented by the Qumran Scrolls that form most (but not all) of the Dead Sea Scrolls. Commonly abbreviated as DSS Hebrew, also called Qumran Hebrew. The Imperial Aramaic script of the earlier scrolls in the 3rd century BCE evolved into the Hebrew square script of the later scrolls in the 1st century CE, also known as ketav Ashuri (Assyrian script), still in use today.
Mishnaic Hebrew from the 1st to the 3rd or 4th century CE, corresponding to the Roman Period after the destruction of the Temple in Jerusalem and represented by the bulk of the Mishnah and Tosefta within the Talmud and by the Dead Sea Scrolls, notably the Bar Kokhba Letters and the Copper Scroll. Also called Tannaitic Hebrew or Early Rabbinic Hebrew.
Sometimes the above phases of spoken Classical Hebrew are simplified into "Biblical Hebrew" (including several dialects from the 10th century BCE to 2nd century BCE and extant in certain Dead Sea Scrolls) and "Mishnaic Hebrew" (including several dialects from the 3rd century BCE to the 3rd century CE and extant in certain other Dead Sea Scrolls). However, today, most Hebrew linguists classify Dead Sea Scroll Hebrew as a set of dialects evolving out of Late Biblical Hebrew and into Mishnaic Hebrew, thus including elements from both but remaining distinct from either. By the start of the Byzantine Period in the 4th century CE, Classical Hebrew ceases as a regularly spoken language, roughly a century after the publication of the Mishnah, apparently declining since the aftermath of the catastrophic Bar Kokhba War around 135 CE.
Around the 6th century BCE, the Neo-Babylonian Empire conquered the ancient Kingdom of Judah, destroying much of Jerusalem and exiling its population far to the East in Babylon. During the Babylonian captivity, many Israelites were enslaved within the Babylonian Empire and learned the closely related Semitic language of their captors, Aramaic. The Babylonians had taken mainly the governing classes of Israel while leaving behind presumably more-compliant farmers and laborers to work the land.needed Thus for a significant period, the Jewish elite became influenced by Aramaic. (see below, Aramaic spoken among Israelites).
After Cyrus the Great conquered Babylon, he released the Jewish people from captivity. "The King of Kings" or Great King of Persia, later gave the Israelites permission to return. As a result, a local version of Aramaic came to be spoken in Israel alongside Hebrew, also the Assyrian empire before that caused Israel to speak a variant of Aramaic for trade, in Israel-Judea these languages co-mingled. The Greek Era saw a brief ban on the Hebrew language until the period of the Hasmoneans. By the beginning of the Common Era, Aramaic was the primary colloquial language of Samarian, Babylonian and Galileean Jews, and western and intellectual Jews spoke Greek,needed, but a form of so-called Rabbinic Hebrew continued to be used as a vernacular in Judea until it was displaced by Aramaic, probably in the 3rd century CE. Certain Sadducee, Pharisee, Scribe, Hermit, Zealot and Priest classes maintained an insistence on Hebrew, and all Jews maintained their identity with Hebrew songs and simple quotations from Hebrew texts. Other opinions exist on the exact date range from the 4th century BCE to the end of the Roman period.
Jewish diaspora
Rashi script
While there is no doubt that at a certain point, Hebrew was displaced as the everyday spoken language of most Jews, and that its chief successor in the Middle East was the closely related Aramaic language, then Greek1, scholarly opinions on the exact dating of that shift have changed very much. In the early half of the 20th century, most scholars followed Geiger and Dalman in thinking that Aramaic became a spoken language in the land of Israel as early as by the start of Israels Hellenistic Period in the 4th century BCE, and that as a corollary Hebrew ceased to function as a spoken language around the same time. Segal, Klausner, and Ben Yehuda are notable exceptions to this view. During the latter half of the 20th century, accumulating archaeological evidence and especially linguistic analysis of the Dead Sea Scrolls has disproven that view. The Dead Sea Scrolls, uncovered in 1946-1948 near Qumran revealed ancient Jewish texts overwhelmingly in Hebrew, not Aramaic. The Qumran scrolls indicate that Hebrew texts were readily understandable to the average Israelite, and that the language had evolved since Biblical times as spoken languages do.2. Recent scholarship recognizes that reports of Jews speaking in Aramaic indicates a multi-lingual society, not necessarily the primary language spoken. Alongside Aramaic, Hebrew co-existed within Israel as a spoken language. Most scholars now date the demise of Hebrew as a spoken language to the end of the Roman Period, or about 200 CE. It continued on as a literary language down through Byzantine Period from the 4th century CE. Many Hebrew linguists even postulate the survival of Hebrew as a spoken language until the Byzantine Period, but some historians do not accept this.
The exact roles of Aramaic and Hebrew remain hotly debated. A trilingual scenario has been proposed for the land of Israel. Hebrew functioned as the local mother tongue with powerful ties to Israels history, origins, and golden age and as the language of Israels religion; Aramaic functioned as the international language with the rest of the Mideast; and eventually Greek functioned as another international language with the eastern areas of the Roman Empire.needed Communities of Jews (and non-Jews) are known, who immigrated to Judea from these other lands and continued to speak Aramaic or Greek. According to another summary, Greek was the language of government, Hebrew the language of prayer, study and religious texts, and Aramaic was the language of legal contracts and trade. There was also geographic pattern: by the beginning of the Common Era, "Judeo-Aramaic was mainly used in Galilee in the north, Greek was concentrated in the former colonies and around governmental centers, and Hebrew monolingualism continued mainly in the southern villages and no mans land of Judea." In other words, "in terms of dialect geography, at the time of the tannaim Palestine could be divided into the Aramaic-speaking regions of Galilee and Samaria and a smaller area, Judaea, in which Rabbinic Hebrew was used among the descendants of returning exiles." In addition, it has been surmised that Koine Greek was the primary vehicle of communication in coastal cities and among the upper class of Jerusalem, and Aramaic was prevalent in the lower class of Jerusalem, but not in the surrounding countryside. After the suppression of the Bar Kokhba revolt, Judaeans were forced to disperse and many relocated to Galilee, so most remaining native speakers of Hebrew at that last stage would have been found in the north.
The Christian New Testament contains some clearly Aramaic place names and quotes. Although the language of such Semitic glosses (and in general the language spoken by Jews in scenes from the New Testament) is usually referred to as "Hebrew"/"Jewish" in the text, this term often seems to refer to Aramaic instead34 and is rendered accordingly in recent translations. Nonetheless, many glosses can be interpreted as Hebrew as well; and it has been argued that Hebrew, rather than Aramaic,
Hebrew, hebrew language
العبرية، اللغة العبرية، اليهودية، عبري، يهودي
عبری، عبرانی، یهودی
نمایش تصویر
اطلاعات بیشتر واژه
آواشناسی:
منبع:
واژهنامه آزاد
معادل ابجد:
342
شمارگان هجا:
دیگر زبان ها
انگلیسی
Hebrew | hebrew language
عربی
العبرية | اللغة العبرية , اليهودية , عبري , يهودي
تشریح نگارش (هوش مصنوعی)
کلمه "زبان عبری" مرکب از دو واژه "زبان" و "عبری" است. در نگارش و استفاده از این عبارت، توجه به قواعد زیر ضروری است:
-
حروف بزرگ: در زبان فارسی، معمولاً نام زبانها با حرف کوچک نوشته میشوند. بنابراین "زبان عبری" به همین صورت نوشته میشود و نیازی به استفاده از حروف بزرگ نیست.
-
تلفظ: تلفظ صحیح عبارت "زبان عبری" به صورت "zabān-e ʿeberi" است. در این عبارت، واژه "زبان" به معنای وسیله ارتباطی و "عبری" به معنای متعلق به زبان عبری است.
-
فعلها و جملات: در جملات، بسته به زمینه، میتوان از فعلهای مختلف استفاده کرد. بهعنوان مثال: "او در زبان عبری مهارت دارد."
-
پیشوندها و پسوندها: میتوان از پیشوندها و پسوندهایی برای توصیف بیشتر استفاده کرد. به عنوان مثال: "زبان عبری قدیم" یا "زبان عبری مدرن."
- تنوع فرهنگی: زبان عبری به عنوان یکی از زبانهای کهن و مذهبی دارای بار معنایی و فرهنگی خاصی است. در نوشتار خود میتوانید به این نکته اشاره کنید.
با رعایت این نکات، نگارش شما درباره "زبان عبری" میتواند گویاتر و دقیقتر باشد.
واژگان مرتبط: عبری، عبرانی، یهودی